برچسب فلسفه سیاسی

عالی‌ترین دستاورد فلسفی هگل / در برابر مابعدالطبیعه

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از سرویس دین‌واندیشه ایبنا، رضا دستجردی نوشت: «هگل و نقد متافیزیک» به‌‎قلم بئاتریس لونگونس، با ترجمه حسین نیکبخت، از تازه‌های نشر نی است. «علم منطق» هگل در هگل‌پژوهی کم‌تر از «پدیدارشناسی روح» او محل توجه بوده است، اما خود هگل، آن را عالی‌‎ترین دستاورد فلسفی خویش و پشتوانه نظام‌اش می‌دانست. در کتاب حاضر بر دشوارترین اثر منتشرشده هگل تمرکز شده است. بئاتریس لونگونس تحلیلی دقیق از مسائل اصلی پیرامون این اثر به‌دست می‌دهد، از جمله بحث‌هایی درباره مراد هگل از «منطق دیالکتیکی»، نقش و معنای «تناقض» در فلسفه هگل و توجیه هگل برای این مدعای مناقشه‌برانگیز که «امر عقلانی بالفعل است، امر بالفعل عقلانی است». لونگونس هم دین هگل به کانت و هم واکنش جدلی‌اش به او را ارزیابی می‌کند و به‌تفصیل نشان می‌دهد که چگونه پروژه منطق «دیالکتیکی» هگل را تنها در پرتو رابطه آن با منطق «استعلایی» کانت می‌توان درک کرد.

امید به مثابه فرایند زنده اجتماعی / کتاب «امید در تاریکی» اثر ربکا سولنیت

 به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از سرویس دین‌واندیشه ایبنا، الهام عبادتی نوشت: کتاب «امید در تاریکی: تاریخ ناشنیده مردم در حرکت» (Hope in the Dark, ۲۰۰۴) اثر نویسنده و تاریخ‌نگار فرهنگی آمریکایی ربکا سولنیت یکی از مهم‌ترین متون معاصر درباره نسبت میان بحران، کنش اجتماعی و امید سیاسی است. سولنیت در این کتاب تلاش می‌کند تصویری متفاوت از تاریخ و سیاست ارائه دهد؛ تصویری که در آن، تغییرات اجتماعی بزرگ نه از بالا، بلکه از دل کنش‌های پراکنده، نامرئی و گاه نادیده گرفته‌شده مردم شکل می‌گیرد. در برابر روایت‌های بدبینانه‌ای که تاریخ را سلسله‌ای از شکست‌ها و بحران‌های بی‌پایان می‌بینند، سولنیت استدلال می‌کند که ما اغلب «نتیجه کنش‌های جمعی» را نمی‌بینیم، چون تغییرات اجتماعی معمولاً آهسته، غیرخطی و غیرنمایشی هستند.

نوسباوم نظریه رالز را به احساسات سیاسی تسری داد / دمیدن روح در کالبد لیبرالیسم 

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از سرویس دین و اندیشه ایبنا، هومن هنرمند نوشت: کتاب احساسات سیاسی با عنوان فرعی چرا عشق برای عدالت اهمیت دارد خرداد ۱۴۰۴ توسط نشر شیرازه به انتشار رسید. این ترجمه از کتابی است که نوسباوم در سال ۲۰۱۳ به نگارش درآورده و سامان صفرزائی ترجمه‌ای دقیق و روان از آن را به بازار کتاب ایران روانه کرده است.

چرا روشنگری این همه دشمن دارد؟/ مهمترین انتقادات علیه روشنگری در ۲۵۰ سال گذشته

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین «کتاب ضد روشنگری از قرن هجدهم» که به ویژه برای مخاطبان علوم سیاسی، روابط بین الملل، و تاریخ جهان مناسب است، از سوی انتشارات «اگر» به قیمت ۲۵۲ هزار تومان منتشر و روانه بازار کتاب شده است. گریم جرارد نظریه پرداز و نویسنده سیاسی کانادایی و استاد سیاست در دانشگاه کاردیف در انگلستان است.

حاکمیت پلیس دیجیتالی با فکرخوانی مستقیم / عصر دیجیتال ژیژک ثبت مستقیم تجربه درونی، حتی کلمات و ذهن آدمی

گروه اندیشه: عرفان خیرخواه روان درمانگر تحلیلی، در مقدمه معرفی کتاب «هگل در مغز سیمی» که روزنامه ایران منتشر شده، به پیامدهای عصر دیجیتال بر آزادی و خودآگاهی انسان می پردازد. خیرخواه در مقدمه مطلب خود می نویسد: اسلاوی ژیژک یکی از پرجنجال‌ترین، پرکارترین و تأثیرگذارترین فیلسوفان زنده جهان است. او سال ۱۹۴۹ در شهر لیوبلیانا اسلوونی متولد شد و از دهه ۱۹۸۰ تاکنون ده‌ها کتاب، مقاله و سخنرانی ارائه کرده است. ژیژک که اکنون استاد فلسفه دانشگاه لیوبلیاناست به دلیل سبک خاص خود شناخته می‌شود: ترکیبی عجیب از فلسفه هگل و لاکان، مثال‌های روزمره از فیلم‌های هالیوودی، موسیقی پاپ، جوک‌های سیاسی و تحلیل‌های تند از مسائل روز سیاسی. او اغلب در یک صفحه از فروید به هگل می‌پرد، سپس ناگهان به یک فیلم کمدی هالیوودی اشاره می‌کند و بعد با طنز تلخ به سیاست جهانی می‌رسد. همین سبک پرجنب‌وجوش و غیرآکادمیک باعث شده هم طرفداران بسیار زیادی داشته باشد و هم منتقدان تندی، که او را «دلقک فلاسفه» می‌نامند. ژیژک روانکاوی ژاک لاکان را جدی‌ترین ابزار برای درک جهان معاصر می‌بیند و معتقد است بدون درک ناخودآگاه و ساختارهای نمادین، نمی‌توان سیاست، فرهنگ و تکنولوژی امروز را به درستی فهمید. او از سرمایه‌داری جهانی، ایدئولوژی لیبرال، فمینیسم لیبرال و ملی‌گرایی به یک اندازه انتقاد می‌کند و همیشه تلاش می‌کند تناقضات پنهان هر پدیده‌ای را آشکار سازد. یکی از ویژگی‌های بارز ژیژک، سرعت و حجم بالای تولید آثارش است. در ادامه به سراغ یکی از آثار تازه ترجمه شده او به نام «هگل در مغز سیمی» می‌رویم که توسط عباس زیدی‌زاده ترجمه و توسط مؤسسه انتشارات فلسفه منتشر شده است.» این مطلب را در ادامه می خوانید:

عبور از بن بست های استراتژیک با آشتی ملی

گروه اندیشه: دکتر محمدرضا تاجیک با تحریر یادداشتی در جماران، با تکیه بر حکمت عملی فارابی، تأکید می‌کند که ایران در شرایط حساس کنونی نیازمند بازنگری در سیاست‌گذاری است. او راه برون‌رفت از بن‌بست‌های فعلی را گسترش دیپلماسی فراتر از دولت‌ها، آشتی ملی، درک واقع‌گرایانه از موازنه قدرت و نمایش اراده‌ای جدی برای تغییر و بهبود وضعیت عمومی مردم می‌داند تا از طریق عقلانیت و فرصت‌شناسی، آینده‌ای پایدار رقم بخورد.

استراتژی بقا؛ حرکت از نهادهای مدنی به نهادهای خیریه / جامعه مدنی ابزاری برای هژمونی دولت تا پناهگاه جامعه / پل‌های لرزان میان دولت و مردم

گروه اندیشه: دوماهنامه راهبردی چشم انداز ایران، گفت و گویی منتشر کرده تحت عنوان «استراتژی بقا؛ حرکت از نهادهای مدنی به نهادهای خیریه» . این گفت و گو توسط طیبه سلیمانی با زهرا توحیدی انجام شده است. سلیمانی در مقدمه خود بر این گفت وگو نوشته است: « جامعه مدنی در ایران مفهومی است که همواره میان دولت و شهروندان در رفت‌وآمد بوده است. این جامعه شبکه‌ای از نهادهای مستقل، انجمن‌ها، رسانه‌ها و گروه‌های مردمی است که تلاش می‌کنند خواست عمومی را بیان کنند. از دوران مشروطه تا امروز، جامعه مدنی نقش مهمی در طرح مطالبات اجتماعی و سیاسی داشته است. با این حال، محدودیت‌های قانونی و فشارهای سیاسی گاهی مانع گسترش آن شده‌اند. کارشناسان معتقدند تقویت گفت‌وگوی دولت و جامعه می‌تواند به کاهش تنش‌ها کمک کند. بسیاری آینده جامعه مدنی را به تحولات فرهنگی و مشارکت جوانان گره می‌زنند. در این باره، با خانم زهرا توحیدی دانش آموخته علوم اجتماعی و فعال سیاسی مدنی به گفت وگو نشسته‌ایم.» این گفت و گو را در ادامه می خوانید:

خشونت‌های پنهانی که جامعه را از درون می‌بلعد/ «مدنیت» تنها راه نجات از دو قطبی ها و فروپاشی اجتماعی

گروه اندیشه: سایت پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات گفت و گویی انجام داده با پژمان برخورداری، مترجم کتاب «خشونت و مدنیت»، اثر اتین بالیبار. این گفت‌وگو به بررسی لایه‌های زیرین قدرت، طرد اجتماعی و امکان زندگی مشترک در جهان پرتنش امروز می‌پردازد. و معتقد است خشونت تنها یک پدیده دولتی نیست بلکه باید آن را در لایه ها و بخش های مختلف جامعه، اقتصاد و فرهنگ هم جستجو کرد. از منظر مترجم بالیبار در این اثر، خشونت را از زاویه‌ای غیرفرمال و غیرارادی بررسی می‌کند. او معتقد است خشونت فقط در جنگ و سرکوب خلاصه نمی‌شود، بلکه در ساختارها، مرزبندی‌های نژادی و فرایندهای «حذف و طرد اجتماعی» ریشه دارد. از نظر مولف، برخلاف تصور رایج، این کتاب یک دستورالعمل اجرایی نیست؛ بلکه چارچوبی برای فهم عمیق‌تر از «امر اجتماعی» است. مترجم تأکید می‌کند که سیاست‌گذار فرهنگی باید بداند مدیریت جامعه فقط کنترل بحران نیست، بلکه درک ریشه‌های تعارض و جلوگیری از تبدیل «اختلاف» به «حذف متقابل» است. از این رو این کتابی است که هم جامعه و هم مسئولان آن را به دقت باید مطالعه بکنند. اما نسبت این کتاب با جامعه ایران چیست؟ در دوران بحران و ناآرامی، گفتار عمومی معمولاً به سمت دوگانه‌های تند (حق/باطل یا امنیت/تهدید) می‌رود. بالیبار به ما می‌آموزد که اگر تعارض‌ها در سطح «سیاسی و مدنی» مدیریت نشوند، جامعه به سمت «خشونت افراطی و انهدام متقابل» سقوط خواهد کرد. بر این اساس، نویسنده از مدنیت به مثابه استراتژی بقا یاد کرده و هدف اصلی خود را دفاع نوعی «سیاست ضد فروپاشی» قرار داده است. مدنیت در اینجا نه یک امر تزئینی، بلکه تنها شرط ممکن برای حفظ پیوندهای جمعی در دنیایی است که نابرابری و سلطه در آن واقعیت‌های صُلب هستند. در این گفت و گو تاکید مهم مترجم کتاب آن است که این کتاب برای مطالعه شتاب‌زده نیست؛ بلکه ضرورت دارد با مفاهیمی چون «خشونت غیرقابل‌تبدیل» کلنجار رفت تا پیش‌فرض‌های ما درباره سیاست و شهروندی بازسازی شود. این گفت و گو را در ادامه می خوانید: