گروه اندیشه: دکتر محمدرضا تاجیک با تحریر یادداشتی در جماران، با تکیه بر حکمت عملی فارابی، تأکید میکند که ایران در شرایط حساس کنونی نیازمند بازنگری در سیاستگذاری است. او راه برونرفت از بنبستهای فعلی را گسترش دیپلماسی فراتر از دولتها، آشتی ملی، درک واقعگرایانه از موازنه قدرت و نمایش ارادهای جدی برای تغییر و بهبود وضعیت عمومی مردم میداند تا از طریق عقلانیت و فرصتشناسی، آیندهای پایدار رقم بخورد.
۱. دیپلماسی فراتر از مرز دولتها؛
۲. سیاستورزی با عقل سلیم؛ چگونه از بنبستهای استراتژیک عبور کنیم؟
****
شاید در شرایط کنونی، نخست، افزون بر تقویت و فعالترکردن دیپلماسی رسمی، با مجالدادن به چهرههای مقبول و ملی و علمی و فرهنگی(در داخل و خارج) باید دیپلماسی را در گسترهی بیفرسنگ مردمان(نه تنها دولتها) گسترش داد. دوم، با نشاندادن نشانههایی، ارادهی معطوف به تغییر و عبور از آنچه بسیاری از مردمان را بر احساس نارضامندی، بیقدرتی، بیگانگی، مهجوری، بیتأثیری و… داشتهع را دارد، و این فضیلت، عینِ قدرت است. ماکیاولی، انسانها و شهریاران عالم را در جنگی دائمی با یکدیگر میداند، با این حال ماکیاولی به انسانها حتی در روزهای سخت وعده گشایش میدهد به شرط آنکه خود را در مواجهه با اتفاقات پیشرو همدست بخت کنند یا بکوشند خود را در مسیر سرنوشتی قرار دهند که به تعبیر نیچه بر فراز همهچیز ایستاده است.
این گشایش بهواسطهی ویرتو و لبخند توأم با خرسندی ایزدبانوی بخت رخ میدهد. اما این لبخند به بخت، بهمعنای انفعال نیست. بخت هر انسان و جامعهای، در گرو فرصتشناسی و فرصتطلبی، و نیز، قراردادن خویش در مسیر رویاروییهایی با جبرگونههایی است که فراسوی ارادهی(یا مافوق اراده) آنان، راه و رفتن و رسیدنشان در گروگان خود دارند. پس، از این منظر، درک منطق و اقتضای شرایط، و یافتن پاسخی عملی برای پرسش «در اکنون خود چه میتوانیم بکنیم»، همان سیاست یا حکمت عملی است.
۲۱۶۲۱۶