برچسب فلسفه جدید

هشدار ریخته گران نسبت به زوال معنویت در جهان محاسبه‌گر/ آیا می‌توان از افق‌های تفکر ریخته‌گران فراتر رفت؟

گروه اندیشه: دکتر اسماعیل پناهی عضو پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات در تحلیلی از حیات فکری دکتر محمدرضا ریخته‌گران که در روزنامه ایران منتشر کرده، او را متفکری می‌داند که در میانه فلسفه غرب و حکمت شرقی، مواجهه‌ای بنیادین با مدرنیته داشت. از نظر پناهی ریخته‌گران با عبور از احمد فردید و پیوند دادن هایدگر، هرمنوتیک و پدیدارشناسی با عرفان ابن‌عربی و هنر شرق، در پی نجات انسان از سیطره محاسباتی تکنولوژی بود. او هنر را نه ابزاری تزئینی، بلکه عرصه تجلی حقیقت می‌دید. این مطلب ضمن نقد دشواری زبان حکمی او، میراثش را دعوت به مکث و تأمل در جهان شتاب‌زده معاصر می داند. این مطلب را در ادامه می خوانید: 

برابری پروژه‌ای سیاسی و اجتماعی است

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین رضا دستجردی در سرویس دین‌واندیشه ایبنا نوشت: «معنا و چیستی برابری» با گردآوردن دو متن از توماس پیکتی اقتصاددان فرانسوی، و گفت‌وگویی میان او و مایکل سندل فیلسوف سیاسی دانشگاه هاروارد می‌کوشد مفهوم برابری را از محدوده بحث‌های صرفاً اقتصادی بیرون آورده، آن را در پیوند با اخلاق، دموکراسی، سیاست و تاریخ بررسی کند. کتاب که به‌تازگی با ترجمه حسین راغفر و کبری سنگری‌مهذب و به همت انتشارات روزنه منتشر شده، از دو بخش مستقل اما درهم‌تنیده تشکیل شده است: بخش نخست، گفت‌وگوی پیکتی و سندل درباره معنای برابری و اهمیت آن است و بخش دوم، چشم‌اندازی تاریخی و تطبیقی درباره رابطه طبیعت، فرهنگ و نابرابری ارائه می‌کند.

نبرد فیلسوف آتنی با ایلیاد و ادیسه هومر؛ چرا سقراط با اقتباس از آثار هومر مشکل داشت؟

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از ایبنا، در تاریخ ادبیات، کمتر اثری را می‌توان یافت که به اندازه ایلیاد و ادیسه هومر سرچشمه اقتباس و تفسیرهای تازه شده باشد. روایتی که بیش از دو هزار سال پس از شکل‌گیری‌اش همچنان برای سینما، تئاتر، ادبیات و هنرهای تجسمی ماده خام فراهم می‌کند. با این حال، در قلب فلسفه یونان باستان، صدایی وجود داشت که نسبت به قدرت همین روایت بزرگ بدبین بود و آن صدا متعلق به فیلسوف بزرگ آتنی، سقراط بود.

تبارشناسی فیلسوف خلوت‌نشین/ فارغ از سودای نام و نان و عبور از جنجال های روشنفکری/ هایدگرشناسی خاموش، حق‌شناس، حق‌گزار، معتدل و منصف

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از سرویس دین‌واندیشه ایبنا، رضا دستجردی در مقدمه گفت و گویش با زارع شیرین‌کندی نوشت: «تحول تاریخی مفهوم فلسفه» عنوان تازه‌ترین ترجمه پرویز ضیاءشهابی، استاد، پژوهشگر و مترجم فلسفه است که به‌تازگی به‌همت انتشارات فرهنگ سیادت منتشر شده است. کتاب که ترجمه بخش اول مدخل «فلسفه» از لغت‌نامه تاریخی فلسفه است به‌قلم یوآخیم ریتر فیلسوف آلمانی به نگارش درآمده و موفق‌ترین پروژه بزرگ در فلسفه دانشگاهی آلمان در سراسر جهان به حساب می‌آید، نیز از جمله مهم‌ترین منابع برای آموزش و پژوهش فلسفی و علوم انسانی را تشکیل می‌دهد. ایبنا به مناسبت انتشار این کتاب که آیین رونمایی از آن روز یکشنبه ۱۵ شهریور ۱۴۰۵ در سالن دکتر نصر مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران با حضور مصطفی ملکیان، بهمن پازوکی و مالک حسینی برگزار می‌ شود، با محمد زارع شیرین‌کندی مدرس، مترجم و پژوهشگر حوزه فلسفه و مولف «پدیدارشناسی نخستین مراحل خودآگاهی فلسفی ما» به گفت‌وگو نشسته است.

راز «شاگردی راهبانه» ملکیان برای استاد فلسفه/ دچار نوعی استبداد فلسفی هستیم/فیلسوفی که در آلمان هایدگر خواند و در ایران نگهبان زبان فارسی شد

پرویز ضیاء شهابی در مراسم نکوداشت خود گفت: ارسطو در دفتر دلتا از مجموعه‌ای که بعدها به نام «مابعدالطبیعه» شناخته شد، مفهوم «آرخه» را توضیح می‌دهد. اگر آن را مسامحتاً «اصل» ترجمه کنیم، این اصل می‌تواند اصل وجود چیزی، اصل شناخته شدن چیزی یا مبدأ تغییر آن باشد. همین واژه در ترکیب‌های دیگر نیز معنای آغاز و سرآغاز می‌دهد. در ترجمه هفتادنفره تورات نیز تعبیری آمده است که می‌توان آن را چنین برگرداند: «سرآغاز حکمت، ترس است از خدای.

 شایگان از فرط ایرانی بودنش جهانی است/ شایگان هر سه پارادایم سنت‌گرایی، تجددگرایی و پساتجددگرایی را زیسته است

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، به نقل سرویس دین و اندیشه ایبنا، سومین نشست از سلسله نشست‌های ایران‌شناخت با موضوع «هویت ایرانی به روایت داریوش شایگان» در محل خانه کتاب سازمان جهاد دانشگاهی تهران با حضور کارشناسان برگزار شد. در این نشست کتاب «افسون‌زدگی جدید هویت چهل تکه و تفکر سیار» از زوایای مختلف بررسی شد. گزارش این نشست را در ادامه می‌خوانید:

غلامرضا اعوانی در بیان مهمترین ویژگی ابوریحان بیرونی: دانشمند بدون تعصب/ رحیمی: جامعه‌ با پرسش‌های محدود، توان تولید دانش را از دست می‌دهد

گروه اندیشه: حمیرا ملکی، در روزنامه ایران، گزارشی منتشر کرده از برگزاری آیین بزرگداشت حکیم ابوریحان بیرونی که به همت انجمن آثار و مفاخر فرهنگی برگزار شده است. در این نشست دکتر غلامرضا اعوانی، دکتر منـوچهــر صدوقـــی‌سهـــــا، دکتر برزو قادری، دکتر غلامحسین رحیمی و دکتر محمد شالویی سخنرانی کردند. ملکی در مقدمه گزارش اش می نویسد: ابوریحان بیرونی دانشمندی که در متن یکی از درخشان‌ترین دوره‌های علمی تمدن اسلامی ظهور کرد و آثارش هنوز در حوزه‌های مختلف علمی و مطالعات فرهنگی محل رجوع است. در جهان تخصص‌گرایی امروز که گفت‌وگو میان علوم دشوار شده، ابوریحان بیرونی نمونه‌ای کم‌نظیر از دانشمندی است که مرزهای معرفتی را به رسمیت نمی‌شناخت. او همزمان ریاضیدان، منجم، جغرافیدان، مورخ، معدن‌شناس، داروشناس و پژوهشگر فرهنگ هند بود. اما شاید مهم‌تر از این جامعیت، «روش او در دانستن» باشد: نزدیک شدن به موضوع، شناخت زبان و دستگاه مفهومی آن، پرهیز از داوری شتاب‌زده و تلاش برای فهم دیگری از درون جهان فکری خودش. این گزارش را در ادامه می خوانید: 

 خروج از صغارت سیاسی؛ چرا صلح جهان‌شمول تنها در عصر روشنگری متولد شد؟/ صلح، ساختنی است نه فطری؛ تحلیل فلسفه سیاسی کانت و حقوق شهروندی

 به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از ایبنا، رضا دستجردی در سرویس دین و اندیشه نوشت: پانزدهمین نشست از دیدارهای نویسندگان و خوانندگان به همت مجله «سیاست‌نامه» و میزبانی خانه هنر نیماژ، به بررسی نسبت «شهروندی و صلح پایدار» در اندیشه ایمانوئل کانت با سخنرانی دکتر امیر مازیار اختصاص یافت. این پژوهشگر فلسفه و عضو هیات علمی دانشگاه هنر تهران، با تحلیل رساله تاریخی ۱۷۹۵ کانت، به تبیین تحول مفهوم صلح از متون کلاسیک (مانند آثار فارابی و ابن‌سینا) تا عصر روشنگری و رساله «صلح پایدار» کانت پرداخت.