گروه اندیشه: عرفان خیرخواه روان درمانگر تحلیلی، در مقدمه معرفی کتاب «هگل در مغز سیمی» که روزنامه ایران منتشر شده، به پیامدهای عصر دیجیتال بر آزادی و خودآگاهی انسان می پردازد. خیرخواه در مقدمه مطلب خود می نویسد: اسلاوی ژیژک یکی از پرجنجالترین، پرکارترین و تأثیرگذارترین فیلسوفان زنده جهان است. او سال ۱۹۴۹ در شهر لیوبلیانا اسلوونی متولد شد و از دهه ۱۹۸۰ تاکنون دهها کتاب، مقاله و سخنرانی ارائه کرده است. ژیژک که اکنون استاد فلسفه دانشگاه لیوبلیاناست به دلیل سبک خاص خود شناخته میشود: ترکیبی عجیب از فلسفه هگل و لاکان، مثالهای روزمره از فیلمهای هالیوودی، موسیقی پاپ، جوکهای سیاسی و تحلیلهای تند از مسائل روز سیاسی. او اغلب در یک صفحه از فروید به هگل میپرد، سپس ناگهان به یک فیلم کمدی هالیوودی اشاره میکند و بعد با طنز تلخ به سیاست جهانی میرسد. همین سبک پرجنبوجوش و غیرآکادمیک باعث شده هم طرفداران بسیار زیادی داشته باشد و هم منتقدان تندی، که او را «دلقکسان دوباره «کامل» خواهد شد. موجودی که همه چیز را مستقیماً میداند، همه چیز را مستقیماً تجربه میکند و دیگر هیچ مانعی در مسیرش وجود ندارد. این وعده، بسیار فریبنده است، چون به نظر میرسد رهایی کامل از رنج و محدودیت است اما ژیژک با تأکید بسیار میگوید که این جبران سقوط، در واقع خطرناکترین کار ممکن است.
اگر سقوط اولیه ما را انسانی کرد، تلاش برای حذف کامل آن و بازگشت به حالت کامل بودن، ما را از انسانیت دور میکند. سوژهای که دیگر هیچ نقصی نداشته باشد، دیگر سوژه نیست. او به یک موجود شفاف، یکدست و بدون عمق تبدیل میشود که دیگر قادر به تجربه عشق واقعی، میل عمیق یا آزادی نیست. آزادی واقعی نه در حذف محدودیتها، بلکه در پذیرش و بازی کردن با آن محدودیتهاست.
۲۱۶۲۱۶