برچسب فلسفه جدید

مستشرقی که سطرهای گمشده‌ تاریخ تصوف را واژه‌به‌واژه بازسازی کرد / ردپای صوفیان در اندیشه دین‌شناس آلمانی / پارسایان گذشته

 به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از سرویس دین‌واندیشه ایبنا، رضا دستجردی نوشت: جلد نخست «پیشگامان کهن تصوف» با موضوع مشایخ غرب نوشته ریشارد گراملیش دین‌شناس آلمانی با ترجمه شیرین شادفر، از مجموعه «عرفان و تصوف» انتشارات حکمت است که در سال ۱۴۰۱ به بازار نشر آمد.

تمدن ما مدیون فراغت است / آیا پیشنهاد کاهش ساعت کار راسل واقع بینانه است؟

 به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از سرویس دین و اندیشه ایبنا، محمد علی میرباقری، پژوهشگر فلسفه نوشت: برتراند راسل در سال ۱۹۳۲ مقاله‌ای نگاشت با عنوان «در ستایش بطالت» و در آن مطالبی را بیان کرد که برخلاف بیشتر نظریات که با گذشت زمان رنگ کهنگی می‌گیرند، امروز حتی بیش از زمانی که راسل قلم بر کاغذ گذاشت موضوعیت دارند. راسل در این مقاله به نقد فرهنگ «کار کردن فضیلت است» می‌پردازد؛ آموزه‌ای که، به‌زعم وی، در راستای منافع طبقه‌ای خاص از جامعه شکل گرفته، حال‌آنکه «سعادت و کامیابی انسان در گرو کاهش سازمان‌مند کار است.»

نگاه منفی هانا آرنت به تنهایی و انزوا / باهم‌بودن، کنشی شجاعانه

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از ایبنا،ماریا پُپوا - ترجمه: بیتا عظیمی‌نژادان؛ الیویا لَنگ (Olivia Laing) می‌نویسد:«تنهایی در ضمن اینکه حالتی است شخصی، حالت سیاسی نیز است» نیم قرن پیش‌تر هانا آرنت (۱۴ اکتبر۱۹۰۶- ۴ دسامبر ۱۹۷۵) در اولین اثر هوشمندانه و کلاسیک خود با عنوان "توتالیتاریزم" که در زمانی مناسب در سال ۱۹۵۱ چاپ شد، آن ابعاد مرتبط و موازی از تنهایی که عمق اندوه شخصی و حالتی لازم و رایج در حیات سیاسی است را مورد بررسی قرار می‌دهد.

آزادی به مثابه سلاح ایدئولوژیک / آزادی در طول تاریخ دچار گسست و تضادهای بنیادین شد

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از ایبنا، آناهید خزیر در مقدمه گفت و گویش با امیر میرحاج مترجم کتاب نوشتکتاب «آزادی: یک تاریخ سرکش» (نشر شیرازه) نوشته‌ آنلین د داین، تاریخ‌نگار بلژیکی‌ـ‌هلندی و استاد دانشگاه اوترخت، یک بررسی گسترده درباره‌ تحول مفهوم آزادی در سنت غربی است. تحقیقات او بر تاریخ اندیشه‌ سیاسی در اروپا و ایالات متحده از سال ۱۷۰۰ تا به امروز متمرکز است و گه گاه به دوران باستان و رنسانس نیز می‌پردازد.

شلاق نقد داوری اردکانی بر تن عقل و اخلاق منزوی در ایران/ مقام فلسفه در ایران/ فلسفه‌ای که عقل عملی ندارد، بود و نبودش یکی است

گروه اندیشه: پیام اخیر رضا داوری اردکانی، فیلسوف و رئیس پیشین فرهنگستان علوم، به همایش «مقام فلسفه در دوره تاریخ ایران اسلامی»، یک بازخوانی انتقادی، شجاعانه و تبارشناسانه از مسیر هزارساله تفکر فلسفی در ایران است. داوری با به چالش کشیدن نظام آموزش رسمی، تأکید می‌کند که تفکر فلسفی آموختنی نیست و تقلیل آن به «بهشتِ دلایل و براهین انتزاعی»، فلسفه را از رسالت اصیل خود که فهم وضعیت تاریخی انسان و پیوند با «مدینه انسانی» است، دور می‌سازد. او با کالبدشکافی سنت فلسفه اسلامی پس از فارابی، دست روی یک خلل ساختاری بزرگ می‌گذارد: حذف خرد عملی، اخلاق و سیاست از سپهر اندیشگی ایران. داوری هشدار می‌دهد که طی هزار سال رواج فلسفه در این مرزوبوم، حتی یک کتاب مستقل در باب سیاست نوشته نشده و اخلاق نیز به تطبیق‌های صوری محدود مانده است. گرچه ایران پس از دوران آوارگی فلسفه، به محل پیوند استعاری و تاریخی دین و حکمت بدل شد، اما انزوای امروز آن در برج عاج دانشگاه، فلسفه را به درسی بی‌رونق تبدیل کرده است؛ چرا که به باور او، فلسفه اگر نتواند نسبت انسان با جهانش را آشکار کند و راهنمای عمل و نظم زندگی باشد، فاقد ارزش زیستی است. اعظم فردوست از نشست مذکور گزارشی تهیه کرده که در صفحه اندیشه روزنامه ایران به شرح زیر منتشر شده است:

خوانش عبدالکریمی از اندیشه های رضا داوری‌اردکانی/ ترجیح جامعه به رجزخوانی های ایدئولوژیک تا حرف های عمیق فلسفی / فیلسوف به خدمت جریانات سیاسی نمی رود

 به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از سرویس دین‌واندیشه ایبنا، رضا دستجردی در مقدمه گفت و گویش با دکتر بیژن عبدالکریمی نوشت: پانزدهم خرداد، سال‌روز تولد رضا داوری‌اردکانی فیلسوف، دانشمند و عضو پیوسته فرهنگستان علوم است. از ایشان که در حوزه نظریه‌پردازی فرهنگی، نیز اندیشه فلسفی صاحب‌نظر است، آثار بسیاری بر جای مانده که از آن جمله است: «گسست تاریخی و شرق‌شناسی»، «وضع کنونی تفکر در ایران»، «فلسفه، سیاست و خشونت» و نظایر آن. آن‌چه از نظر می‌گذرد ماحصل گفت‌وگو با بیژن عبدالکریمی فلسفه‌پژوه است. بیژن عبدالکریمی در جوانی دانشجوی رضا داوری اردکانی بوده و در طول چند دهه کار فکری اندیشه‌ها و دیدگاه‌هایی هم‌سو با اندیشه‌های داوری اردکانی داشته است. این گفت و گو را در ادامه می خوانید:

وطن خط قرمز ماست؛ معنای دیوارنویسی های جدید چیست؟ / گفت وگوهای متضاد صلح و مقاومت، سازوکار بقای یک ملت/ جامعه چگونه بر گسست ها چسب می زند؟

گروه اندیشه: در گفت و گویی که نیلوفر منصوری با دکتر عباس نعیمی جورشری در روزنامه ایران انجام داده است، پدیده دیوارنویسی های شهری را مورد بررسی قرارداده است. نعیمی جورشری در این گفت و گو تبیین می‌کند که برخلاف دهه‌های گذشته، دیوارنویسی‌های امروز ابزاری برای بسیج سیاسی نیستند، بلکه به یک «بیان روزمره» و کانالی غیررسمی برای ترمیم روانی، تخلیه احساسات، خلق همدلی و ابراز مقاومتِ کم‌هزینه در دلِ فشارهای اقتصادی و جنگ مبدل شده‌اند. جورشری با تکیه بر نظریه «حوزه عمومی» هابرماس و «حق بر شهر» لوفور، دیوار را رسانه‌ای مستقل از فیلترینگ، کنترل و الگوریتم‌های مجازی می‌داند که حس حضور و مالکیت معنوی فضا را به شهروندان بازمی‌گرداند. از نظر او، هم‌جواری دیوارنوشته‌های متضادِ صلح و مقاومت، بازتابی از پلورالیسم، دیالکتیکِ بقا و تکثر زیسته جامعه است. این کنش‌های نمادین، فراتر از یادآوری سادهٔ تاب‌آوری، در واقع «خودِ فرآیند تاب‌آوری» و سازوکار زنده و هوشمند جامعه برای انطباق و بقا در شرایط سخت قلمداد می‌شوند. این گفت گو را در ادامه می خوانید: 

وای به روزی که پیروزی نظامی تعیین کننده پایان جنگ باشد / به کاربردن منطق صلح برای دوره جنگ کاربرد ندارد / وضعیت جهانی کنونی رو به زوال است

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین سرویس دین و اندیشه ایبنا به نقل از محمدحسن ابوالحسنی نوشت: در یکی از قسمت‌های اخیر برنامه پانوراما با عنوان «لحظه تغییر، نظامی است»، سبحان یحیایی به عنوان میزبان، گفت‌وگویی را درباره جنگ اخیر ایران و آمریکا ترتیب داده است. در این برنامه، که روز چهارشنبه ۲۳ اردیبهشت، ضبط شده، جهانگیر معینی علمداری به ارائه دیدگاه خود درباره جنگ اخیر و نظریات سیاسی مربوط به جنگ می‌پردازد. این گفت‌وگو بینش جالبی را در مورد جنگ، صلح و سیاست برای مخاطبان علاقه‌مند فراهم می‌کند. خلاصه‌ای از صحبت‌های دکتر معینی در این گزارش فراهم آمده است. جهانگیر معینی علمداری، استاد علوم سیاسی در دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران است و سالها به تحقیق در زمینه فلسفه و نظریه سیاسی مشغول بوده است.