برچسب فلسفه جدید

توهم خردمندی در لباس «نادان پیچیده» / نادانی یعنی در فلسفه هگل قوی است ولی روابط انسانی نمی داند

 گروه اندیشه: گزارش مرجان قندی از مراسم سخنرانی«سجاد شول»، پژوهشگر اجتماعی، در روزنامه ایران، در باره یک سوال مرکزی و مهم است: «گرایش به خواندن کتاب‌های فلسفی در سال‌های اخیر در میان برخی جوانان و دانشجویان افزایش یافته، اما آیا مطالعه فلسفه بدون پیوند با مهارت‌های عملی زندگی می‌تواند به رشد فردی منجر شود یا برعکس به نوعی فاصله گرفتن از واقعیت‌های روزمره می‌انجامد؟

چرا «نظریه ایرانشهری» ملغمه‌ای از ادعاهای بی‌دلیل است؟ / تناقض‌های جواد طباطبایی از «امتناع اندیشه» تا «آرمان ایرانشهری» چیست؟

گروه اندیشه: سیدصادق حقیقت در یادداشتی که در شماره ۲۱ سیاست‌نامه نوشته، با نقد ساختاری آرای سید جواد طباطبایی، پروژه او را به دلیل فقدان ادله منقح، شایسته عنوان «ایده» می‌داند نه «نظریه». نویسنده ضمن آشکارسازی تناقض میان بدبینی او در «نظریه زوال» و خوش‌بینی‌اش به جایگزین ایرانشهری، مرزبندی وی با آرامش دوستدار را تشریح کرده و در نهایت با رد امکان وجود «فقه سیاسی»، سیاست را علمی مستقل از فقه قلمداد می‌کند. خلاصه این یادداشت را در ادامه می خوانید: 

پادزهر «پوپولیسم» و «بحران اخلاق» در دستان ملاصدرا / دعوت صدرالمتالهین به عقلانیت،خردورزی و اخلاق/ شالوده‌شکنی از قدرت بر مدار زور

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از ایبنا در سید حسین امامی در مقدمه گفت و گوی خود با دکتر قاسم پورحسن نوشت: یکی از فلاسفه و حکمای ایرانی که نمی‌توان از کنار جایگاه، نام و آثار او به‌راحتی گذشت، صدرالمتألهین و صدرالحکما، ملاصدرای شیرازی است. اول خردادماه هر سال نیز به نام ملاصدرا نام‌گذاری شده است. در گفت‌وگوی پیشِ رو، با یکی از پژوهشگران و استادان نام‌آشنای فلسفه در کشورمان، قاسم پورحسن، عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی و نویسنده و پژوهشگر شناخته‌شده حوزه فلسفه، درباره ملاصدرا صحبت می‌کنیم.

۴۰۰ سال قبل، مبارزه کانت با روح بین ها، جن گیرها و معنویت‌های پوشالی/ از کاخ‌های مخروبه متافیزیک تا هذیان‌های مدرن

 گروه اندیشه: روزنامه اعتماد در صفحه اندیشه خود با مترجم کتاب «تعبیر رویاهای یک روحبین از طریق رویاهای متافیزیک» علی حسن زاده گفت و گویی انجام داده است. محمدحسن ابوالحسنی در مقدمه گفت و گوی خود نوشته است: «کانت را به عنوان فیلسوفی خشک و جدی می‌شناسند که مطالعه آثار او با دشواری زیادی همراه است. اهالی فلسفه حتما با او آشنایی دارند و به اهمیت او معترفند اما شاید زحمت خواندن جدی آثارش را بر خود هموار نکنند. در ذهن بسیاری، کانت با جدیت، دشواری، و والایی در پیوند است. اما جالب است که همین کانت در یکی از رسالاتش از زبان طنز و کنایه بهره گرفته و جدیت روحانی سوئدنبورگ را به پرسش گرفته است. آن سوی جدی و خشک کانت بیشتر در آثار انتقادی او آشکار شده: سه کتاب که به آثار انتقادی معروف هستند. اما رساله «تعبیر رویاهای یک روحبین از طریق رویاهای متافیزیک» پیش از آثار انتقادی نوشته شده و اثری است موجز و جذاب. این رساله در سال ۱۷۶۶ و در نقد افکار و آرای شخصی به نام امانوئل سوئدنبورگ نوشته شده. سوئدنبورگ در دانشگاه اوپسالا تحصیل کرد و زیر تاثیر نیوتن و فیلسوفان مدرن قرار گرفت. او سوداهای علمی در سر داشت و به یکی از دانشمندان و مخترعان بزرگ سوئد بدل شد. اما ناگهان انگار که الهامی بر او نازل شده باشد، تصمیم گرفت در خدمت خدا باشد؛ او در این راه چنان پیش رفت که به یک متعصب روح‌باور بدل شد.سوئدنبورگ نوعی مشی و مرام از خود بر جای گذاشت و پیروانی پیدا کرد آنچنان که می‌توان نام او را در رمان‌های قرن نوزدهمی هم پیدا کرد. کانت در «تعبیر رویاهای یک روحبین» این تغییر ناگهانی و درونی سوئدنبورگ را زیر سوال می‌برد و به بی‌مبنا بودن روحبینی‌هایش اشاره می‌کند. اگر نیک بنگریم اثر کانت خطاب به ما هم هست، مایی که پیرامون‌مان از روحبین‌ها پر شده، روحبین‌هایی که هر یک ادعای عظمت و اعتبار و روحانیت برای خودش دارد. درباره این رساله با آقای علی حسن‌زاده، مترجم آن، گفت‌وگو کردیم؛ ایشان نکات خوبی را درباره کتاب روشن ساختند؛ نکاتی که احتمالا خواننده این گفت‌وگو را به مخاطب کتاب بدل می‌کند.» این گفت و گو را در ادامه می خوانید:

محقق داماد و روایت طرد فیلسوف مسلمان/ گرفتاری انسان در جادوی «لایک‌ها و اصالت برند» / کالبدشکافی یک ابهام تاریخی در شاهکار فلسفی صدرالمتألهین

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از سرویس دین‌واندیشه ایبنا، آیین بزرگداشت حکیم ملاصدرای شیرازی با عنوان «بازخوانی حکمت صدرایی در جهان امروز»، به همت انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، شنبه دوم خردادماه ۱۴۰۵ در فضای مجازی برگزار شد.

فلسفه‌ورزی گشوده / کالبدشکافی معرفت‌شناختی آراء «کای‌پائیل» و «راجو» برای نخستین‌بار در ایران / پایانی بر تقلیل‌گرایی در فلسفه تطبیقی

 به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از سرویس دین و اندیشه ایبنا، کتاب «معرفت‌شناسی فلسفه تطبیقی؛ نقدی بر دیدگاه‌های پی.تی.راجو» تألیف جوزف کای‌پائیل با تحقیق و ترجمه قاسم پورحسن استاد دانشگاه علامه طباطبایی و زهرا حاجی‌شاه‌کرم پژوهشگر پسادکتری به همت انتشارات صراط منتشر شد.

از هایدگر تا شیخ‌بهایی؛ فراروی نظریه «ارتباطات صدرایی» بر نظریه‌های غربی و معماری اصفهان / ملاصدرا کلید حل بحران‌های فرهنگی جهان اسلام می‌شود؟

گروه اندیشه: گزارش حاضر با تکیه بر پروژه‌ها و نشست‌های پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات، به بازخوانی کارکردی و تمدنی اندیشه ملاصدرا در جامعه امروز می‌پردازد. محور اصلی مطلب، عبور از فلسفه انتزاعی و تجلی «حکمت متعالیه» به‌مثابه یک روش زندگی است؛ امری که از طریق بنای الگوی گفت‌وگوی میان‌فرهنگی با هایدگر، تبیین ریشه‌های فلسفی معماری صفوی، مواجهه با بحران‌های فرهنگی جهان اسلام و در نهایت، پردازش مدل اختصاصی «ارتباطات صدرایی» و فرانظریه‌ورزی تطبیقی برای مهار ضد ارتباط‌ها صورت می‌گیرد. این پژوهشگاه در مقدمه گزارش خود آورده است:«ملاصدرا (محمد بن ابراهیم قوامی شیرازی ملقب به صدرالمتألهین ) صدرالدین محمد (متولد ۹۸۰ هجری قمری) در علوم متعارف زمانه خویش به‌ویژه در فلسفه اشراق، مکتب مشاء، کلام، عرفان و تفسیر قرآن دارای مهارت بود و او توانست آثار فلسفی متفکرانی چون سقراط و فلاسفه‌ی دیگر همچون افلاطون، ارسطو و شاگردانش و نیز دانشمندانی چون ابن سینا و خواجه نصیرالدین طوسی را بررسی دقیق کند و موارد ضعف آنها را بازشناسد. امروز مهم‌ترین کتاب برجای مانده از ملاصدرا «حکمت متعالیه» است که در کنار دیگر آثارش برای علاقه‌مندان به مطالعه در حوزه فلسفه و علوم انسانی، خواندنی و در دسترس است.پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات (فها) نیز به‌واسطه وسعت فکر و نگاه عمیقی که ملاصدرا در طول زندگانی بیش از ۷ دهه‌ای خود داشت، همواره در آثار و نشست‌های مختلف به‌شکل مستقیم و غیرمستقیم به ایشان پرداخته است. در گزارش پیش‌رو نگاهی انداختیم به بعضی از آثاری و نشست‌ها که در پژوهشگاه فها به‌طور مستقیم به نظریات ملاصدرا مربوط هستند.» در ادامه این گزارش را می خوانید: