برچسب فلسفه جدید

خشونت‌های پنهانی که جامعه را از درون می‌بلعد/ «مدنیت» تنها راه نجات از دو قطبی ها و فروپاشی اجتماعی

گروه اندیشه: سایت پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات گفت و گویی انجام داده با پژمان برخورداری، مترجم کتاب «خشونت و مدنیت»، اثر اتین بالیبار. این گفت‌وگو به بررسی لایه‌های زیرین قدرت، طرد اجتماعی و امکان زندگی مشترک در جهان پرتنش امروز می‌پردازد. و معتقد است خشونت تنها یک پدیده دولتی نیست بلکه باید آن را در لایه ها و بخش های مختلف جامعه، اقتصاد و فرهنگ هم جستجو کرد. از منظر مترجم بالیبار در این اثر، خشونت را از زاویه‌ای غیرفرمال و غیرارادی بررسی می‌کند. او معتقد است خشونت فقط در جنگ و سرکوب خلاصه نمی‌شود، بلکه در ساختارها، مرزبندی‌های نژادی و فرایندهای «حذف و طرد اجتماعی» ریشه دارد. از نظر مولف، برخلاف تصور رایج، این کتاب یک دستورالعمل اجرایی نیست؛ بلکه چارچوبی برای فهم عمیق‌تر از «امر اجتماعی» است. مترجم تأکید می‌کند که سیاست‌گذار فرهنگی باید بداند مدیریت جامعه فقط کنترل بحران نیست، بلکه درک ریشه‌های تعارض و جلوگیری از تبدیل «اختلاف» به «حذف متقابل» است. از این رو این کتابی است که هم جامعه و هم مسئولان آن را به دقت باید مطالعه بکنند. اما نسبت این کتاب با جامعه ایران چیست؟ در دوران بحران و ناآرامی، گفتار عمومی معمولاً به سمت دوگانه‌های تند (حق/باطل یا امنیت/تهدید) می‌رود. بالیبار به ما می‌آموزد که اگر تعارض‌ها در سطح «سیاسی و مدنی» مدیریت نشوند، جامعه به سمت «خشونت افراطی و انهدام متقابل» سقوط خواهد کرد. بر این اساس، نویسنده از مدنیت به مثابه استراتژی بقا یاد کرده و هدف اصلی خود را دفاع نوعی «سیاست ضد فروپاشی» قرار داده است. مدنیت در اینجا نه یک امر تزئینی، بلکه تنها شرط ممکن برای حفظ پیوندهای جمعی در دنیایی است که نابرابری و سلطه در آن واقعیت‌های صُلب هستند. در این گفت و گو تاکید مهم مترجم کتاب آن است که این کتاب برای مطالعه شتاب‌زده نیست؛ بلکه ضرورت دارد با مفاهیمی چون «خشونت غیرقابل‌تبدیل» کلنجار رفت تا پیش‌فرض‌های ما درباره سیاست و شهروندی بازسازی شود. این گفت و گو را در ادامه می خوانید:

هیچ کتابی به جز کتاب مقدس به اندازه مانیفست ترجمه و منتشر نشد / میراث گوته در دستان مارکس؛ وقتی ادبیات جهانی به تسخیر بازار در می‌آید

 گروه اندیشه: به مناسبت زادروز کارل مارکس، پیام حیدر قزوینی مطلب نوشته در روزنامه شرق. از نظر قزوینی، «مانیفست کمونیست» فراتر از یک بیانیه سیاسی، اثری درخشان در تراز ادبیات جهانی است که مارکس در آن با وام‌گیری از ایده «ادبیات جهانی» گوته، پیوندی عمیق میان فرم‌های روایی و واقعیت‌های اقتصادی برقرار کرد. مارکس با تکنیک «مونتاژ»، شش فرم ادبی متمایز از جمله روایت تاریخی، داستان گوتیک و پرسش‌وپاسخ را در ظرف ۱۴ هزار کلمه چنان در هم آمیخت که اثری «ابر-حماسی» خلق کرد؛ متنی که به تعبیر پیتر آزبورن، نه با تئوری محض، بلکه با قدرت «فرم ادبی» و ایماژیسم پرطراوت، تجربه تاریخ را بازنمایی می‌کند. این نوشتار بر آن است که رسالت مارکس در مانیفست، استفاده از زبان به مثابه کنش بود تا با ترسیم تصویری سه‌لته‌ای از گذشته، حال و آینده، «میل به تغییر» را به ضرورتی تاریخی بدل کند. مانیفست با تعالی بخشیدن به ژانر بیانیه، به مجازی برای آرزوی تغییر بدل شد که در آن کار ادبی و عمل سیاسی متناوباً به یکدیگر تبدیل می‌شوند. این مطلب را در ادامه می خوانید: 

هگل علیه کانت؛ نبردی برای کشف «آزادی» در دل منطق و تناقض هگل/ آیا کلید درک دنیای امروز در «منطقِ هگل» نهفته است؟/ از رهگذر انقلاب کوپرنیکی کانت

 به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، به نقل از سرویس دین‌واندیشه ایبنا، رضا دستجردی در مقدمه گفت و گوی خود با حسین نیکبخت نوشت: «هگل و نقد متافیزیک» به‌قلم بئاتریس لونگونس که با ترجمه حسین نیکبخت و به‌کوشش نشر نی روانه بازار نشر شده، در اصل، رساله دکتری مولف در دانشگاه سوربن است. کتاب در زمانه‌ای منتشر شد که مسئله رابطه بین ماتریالیسم تاریخی مارکس و روش دیالکتیکی هگل در صف اول بحث‌های فلسفی قرار داشت. علاقه لونگونس ابتدا به‌واسطه علاقه مولف به مارکس، نظریه سیاسی و اجتماعی معاصر با الهام از مارکس و مدعاهای برانگیزاننده آلتوسر در باب رابطه مارکس و لنین با هگل جرقه زد. ایبنا به‌مناسبت انتشار کتاب، با مترجم به گفت‌وگو نشسته است. از نیکبخت، ترجمه آثاری چون «سایه خدا»، «شر در اندیشه مدرن» و «مواجهه‌ای نامتعارف با منطق هگل» به چاپ رسیده است.

محمدرضا تاجیک: ترامپ قربانی قدرت خود می شود/ قربانی‌سازی؛ از اسطوره‌های باستان تا دنیای مدرن / شطرنج‌بازان سیاسی در تله‌ی «بلاگردان خودساخته»

  گروه اندیشه: دکتر محمدرضا تاجیک، نظریه‌پرداز و استاد دانشگاه، در یادداشتی که برای انتشار در اختیار انصاف نیوز قرار داده ، با تکیه بر نظریه «میل تقلیدی» رنه ژیرار، نشان می‌دهد که ریشه‌ی خشونت‌های اجتماعی در حسادت و تقلید از امیال دیگران نهفته است. جوامع برای مهار این بحران، به «بلاگردان» و قربانی کردن بی‌گناهان متوسل می‌شوند تا آرامشی موقت بیابند. نویسنده با انطباق این الگو بر شطرنج سیاسی ترامپ، هشدار می‌دهد که تلاش برای قربانی کردن ایران یا دیگران جهت فرار از بن‌بست‌های خودساخته، به دلیل آگاهی مدرن و شورش مهره‌ها، فرجامی جز فروپاشی و قربانی شدن خود بازی‌گردان نخواهد داشت. این مطلب را در ادامه می خوانید:

شاکلۀ فلسفۀ تطبیقی کثرت‌گرایانۀ آینده

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از ایبنا، پس از انتشار کتاب فلسفه تطبیقی پل ماسون-اورسل با تحقیق و ترجمه قاسم پورحسن و ظهرا حاجی‌شاه‌کرم که به همت انتشارت صراط منتشر شده بود، اکنون از این دو پژوهشگر کتاب «فلسفۀ تطبیقی و روش؛ رویه‌های معاصر و امکان‎های آینده» با ویراستاری استیون بوریک، رابرت اسمید و رالف وبر با تحقیق و ترجمه قاسم پورحسن عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی و زهرا حاجی‌شاه‌کرم پژوهشگر پسا‎دکتری اخیرا به همت انتشارات مدرسه عالی شهید مطهری منتشر شد.

انتشارات راتلج زندگینامه مجتهد شبستری به زبان انگلیسی منتشر کرد / امر سکولار با دین در تقابل نیست

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از سرویس دین و اندیشه ایبنا، محمدحسن ابوالحسنی نوشت: کتاب «زندگینامه فکری محمد مجتهد شبستری(an intellectual biography of Mohammad mojtahed shabestari)» به زبان انگلیسی توسط انتشارات راتلج در سال ۲۰۲۵ منتشر شده است. این کتاب در ۲۹۶ صفحه و نوشتۀ کتایون امیرپور است.

آیا سلطه سیاسی امری اخلاقا مشروع است؟/تردید در ساختارهای جهان مدرن

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از سرویس دین و اندیشه ایبنا، الهام عبادتی، در جهان معاصر، شاید هیچ مفهومی به اندازه «دولت» و «سیاست» بدیهی و اجتناب‌ناپذیر به نظر نرسد. انسان امروز از لحظه تولد تا پایان زندگی، در شبکه‌ای از قوانین، نهادها، مالیات‌ها، انتخابات، سیاست‌گذاری‌ها و سازوکارهای حکمرانی زندگی می‌کند؛ چنان در این ساختار غوطه‌ور است که کمتر فرصت می‌کند درباره اصل آن پرسش کند. کتاب «علیه سیاست» نوشته آنتونی دو جَسِی، فیلسوف و نظریه‌پرداز سیاسی مجارستانی به ترجمه محدثه الفت شایان که به تازگی منتشر شده است دقیقاً از همین نقطه آغاز می‌شود: از تردید در چیزی که جهان مدرن آن را بدیهی‌ترین ضرورت زندگی اجتماعی می‌داند.