برچسب فلسفه جدید

تأملی بر بهشت نهان‌بینان خیال‌باف

 به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از سرویس دین‌واندیشه ایبنا، رضا دستجردی نوشت: «تعبیر رویاهای یک روح‌بین از طریق رویاهای متافیزیک» اثر ایمانوئل کانت، با ترجمه و خوانش علی حسن‌زاده، از تازه‌های نشر نی است که در سال ۱۴۰۴ به بازار نشر آمد.

عماد افروغ شجاعت اندیشیدن را فدای سیاست نکرد/ چرا کسی تاب‌آوری اندیشه های افروغ را نداشت؟ / دل‌باخته آرمان‌گرای انقلاب در بستر واقعیت

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین  به نقل از ایبنا، مراسم سومین سالگرد عماد افروغ با رونمایی از «نقدنامه» وی، به کالبدشکافیِ زیستِ فکری اندیشمندی پرداخت که میان آرمان‌گرایی انقلابی و رئالیسم انتقادی پلی استوار زد. سخنرانان با تأکید بر شجاعتِ وی در نفیِ خط‌قرمزهای کاذب، از فیلسوفی سخن گفتند که عدالت را پیامد حقوق فرهنگی می‌دانست، اما در فضای حکمرانی با بن‌بست مواجه شد و مظلومانه، «بحث علمی» را تنها درمان دوران بیماری‌اش یافت.

اگر کانت زنده بود در باره بمباران ایران چه می گفت؟ / رالز: بمباران اتمی ژاپن شکست اخلاق و دولتمردی بود / مرثیه‌ای برای روشنگری در عصر توحش تکنولوژیک

گروه اندیشه: میثم غضنفری پژوهشگر فلسفه در مقاله ای که در روزنامه ایران منتشر شده، با نگاهی تکان‌دهنده به جلد سالم‌مانده‌ی کتاب «تفکر نقاد» در میان ویرانه‌های بمباران قم، به واکاوی شکاف عمیق میان «آرمان‌های روشنگری» و «توحش تکنولوژیک» می‌پردازد. نویسنده استدلال می‌کند که فاجعه‌های کنونی محصول خرد رهایی‌بخش نیست، بلکه نتیجه مسخِ آن به «عقلانیت ابزاری» است؛ جایی که انسان‌ها از «غایت هستی» به «خسارات جانبی» در معادلات قدرت تقلیل یافته‌اند. با احضار کانت و رالز، متن تأکید می‌کند که سیاست‌های جنگ‌طلبانه‌ی مدرن، نقض مطلق «امر مطلق» کانت و خیانت به روح اخلاقی مدرنیته است. کتاب رها شده در آوار، نه نشانه‌ی شکست فلسفه، بلکه سوگنامه‌ای بر دنیای سیاستی است که هنوز شایستگی فهم خرد را پیدا نکرده است. این مطلب را در ادامه می خوانید: 

روایت استاد ضیاء موحد از اولین همکاری با زنده‌یاد یدالله موقن / مروج فلسفه علم

گروه اندیشه: مطلبی در روزنامه ایران منتشر شده از استاد ضیاء موحد استاد فلسفه تحلیلی در باره نخستین همکاری او با زنده‌یاد یدالله موقن، مترجم چیره دست. این یادداشت را در ادامه می خوانید: 

سقوط پیامبر مدرنیته؛ تبارشناسی خشونت معرفتی و بن‌بست «عقل استثناگرای» هابرماسی / چرا پروژه‌ی ناتمام هابرماس به «استعمارِ دیگری» ختم شد؟

گروه اندیشه: احمد غلامی روزنامه نگار و نویسنده در روزنامه شرق در گفت‌وگویی با دکتر حسین مصباحیان، با نگاهی رادیکال و انتقادی به واکاوی میراث یورگن هابرماس، به‌ویژه پس از مواضع اخیر او در قبال تحولات خاورمیانه، می‌پردازد. مصباحیان ضمن تفکیک میان «ایده‌های عصری» و «رویکردهای فرادورانی»، ایده‌هایی نظیر «کنش ارتباطی» و «استعمار زیست‌جهان» را درخشان اما در آزمون واقعیتِ سیاسی امروز، شکست‌خورده می‌داند.

فاجعه تلخ دیماه گذشته با پرونده ویژه‌ای با عنوان سوگ بی‌پایان/ صدمین شماره اندیشه پویا منتشر شد

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از ایبنا؛ صدمین شماره مجله اندیشه پویا ویژه نوروز ۱۴۰۵ منتشر شد. روی جلد این شماره از مجله با طرحی از هادی حیدری از زنی سوگوار شبیه ایران به وقایع تلخ و ناگوار سال ۱۴۰۴ از جمله فاجعه دی‌ماه و جنگ و تجاوز خارجی اشاره دارد. مرتبط با این تیتر،‌ رضا خجسته رحیمی سردبیر اندیشه پویا در دیباچه صدمین اندیشه پویا از وقایع تلخ سال نوشته و با اشاره به شب‌های بمباران نوشته «در همه شبانه‌هایی که زیر بمباران گوشه‌ای خزیدیم، فراتر از این که به مقاومت بیندیشیم، در مقاوممت اندیشیدیم و در بیدارخوابی‌های آلوده به نفیر موشک‌ها، بذرهای تفکر درباره آینده را کاشتیم که پس از این جنگ آب‌دیده‌ترمان خواهد کرد.»

لکان روانکاوی علیه بوروکراسی / روایت متفکری که «میل» را به زنجیر زبان کشید / شبح روانکاو

گروه اندیشه: عرفان خیرخواه روان‌درمانگر کتاب «ژاک لکان؛ زندگی و نظام فکری» اثر الیزابت رودینسکو، که روایتی جامع و بی‌طرفانه از زندگی پرفرازونشیب و مفاهیم غامض یکی از جنجالی‌ترین متفکران قرن بیستم است، به تحلیل نشسته است. او در این مطلب که در روزنامه ایران منتشر شده، می نویسد لکان که با شعار «بازگشت به فروید»، روانکاوی را از حوزه‌ی پزشکی به قلمرو زبان‌شناسی و فلسفه کشاند، معتقد بود «ناخودآگاه ساختاری شبیه به زبان دارد». رودینسکو در این اثر نشان می‌دهد که چگونه لکان با مفاهیمی چون «مرحله‌ی آینه‌ای»، تولد من (Ego) را نه یک پیشرفت، بلکه یک «شناخت اشتباه» و آغاز بیگانگی انسان می‌دانست. او با ترسیم سه ساحت «امر خیالی»، «امر نمادین» و «امر واقع»، توضیح می‌دهد که میل انسانی همواره به دنبال پر کردن خلئی است که هرگز پر نمی‌شود.

سرطان بی قانونی در غرب پیروز شد؛ تحکیم وضعیت استثنایی به جای وضعیت قانونی / «بحران» در جهان مدرن صرفاً یک وضعیت موقت نیست

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از سرویس دین‌واندیشه ایبنا، الهام عبادتی نوشت: کتاب «وضعیت استثنایی» (State of Exception) اثر فیلسوف ایتالیایی جورجو آگامبن یکی از مهم‌ترین متون معاصر در فلسفه سیاسی و نظریه قدرت است. آگامبن در این کتاب تلاش می‌کند نشان دهد که «بحران» در جهان مدرن صرفاً یک وضعیت موقت نیست، بلکه به ابزاری دائمی برای اعمال قدرت تبدیل شده است؛ ابزاری که از طریق آن، مرز میان قانون و بی‌قانونی به‌تدریج محو می‌شود.