برچسب فلسفه جدید

اندیشه‌ی مثله‌گر ساده‌ساز به جنگ منتهی می شود / تقلیل نبرد به هیاهوی رسانه‌ و محاسبات نظامی، نابودی آینده است

 گروه اندیشه: دکتر نعمت الله فاضلی در کانال خود در باره یکی از محورهای مهم اندیشه ادگار مورن، مطلبی در کانال تلگرامی اش نوشته است. او  با استناد به اندیشه های این فیلسوف تازه درگذشته‌ ، به نقد ساختاری «اندیشه مثله‌گر و ساده‌ساز» در مواجهه با پدیده‌ی جنگ پرداخته است. فاضلی هشداد می دهد که چگونه فروکاستن واقعیت‌های چندبعدی، به خشونت دیوانه‌وار و بازتولید خودِ جنگ می‌انجامد. این استاد دانشگاه با اشاره به شادمانی ساده‌لوحانه‌ی برخی نظاره‌گران و رسانه‌ها در استقبال از ویرانی زیرساخت‌های ایران، این تصویرسازی رهایی‌بخش از جنگ را جلوه‌ای بارز از بیماری ذهن مدرن یعنی «جزم‌اندیشی تک‌عاملی» می‌داند. از منظر انسان‌شناختی و با ارجاع به مفهوم «پدیده اجتماعی تام» مارسل موس، جنگ پدیده‌ای درهم‌تنیده با تاروپود اقتصاد، فرهنگ، اخلاق و زمان است که هرگز به میدان‌های نظامی، هیاهوی رسانه‌ای و کدهای سیاسی تقلیل نمی‌یابد، بلکه تمام ساحت‌های زندگی روزمره، از زیست مردمان بی‌لباس رزم تا سرنوشت مردگان و آیندگان را شخم می‌زند.

پایان رؤیای «حل مسئله» در فلسفه/ بحران‌ها هرگز تمام نمی‌شوند، فقط فرم خود را عوض می‌کنند/ فریب بزرگ حافظه؛ فکر می‌کنیم پیش ازبحران، وضعیت بهتری داشتیم

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از سرویس دین‌واندیشه ایبنا، رضا دستجردی نوشت: هفتمین نشست از سلسله دیدارهای نویسندگان و خوانندگان به‌همت مجله سیاست‌نامه با همکاری سرای علوم انسانی با عنوان «تفکر در بحران»، عصر روز سه‌شنبه نوزدهم خرداد ۱۴۰۵ در تالار گفت‌وگوی ققنوس برگزار شد. در این نشست، محمدمهدی اردبیلی نویسنده، مترجم و پژوهشگر فلسفه به دیدار مخاطبان و علاقه مندان آمد.

سفر به تاریک‌ترین لایهٔ روان انسان/ وقتی پوست، بدن و حواس مادی جایگزین کلمات می‌شوند / توهم «من واحد و یکپارچه» فرو ریخته است

گروه اندیشه: گزارش حاضر به معرفی و تحلیل کتاب «موضع اوتیستیک ـ مجاور» اثر توماس اچ. آگدن، روانکاو برجسته آمریکایی می‌پردازد که با ترجمه مهدی حبیب‌زاده توسط نشر نی منتشر شده است. آگدن با فراتر رفتن از مرزهای کلاسیک نظریه روابط ابژه ملانی کلاین و با الهام از قطعه ادبی «بورخس و من»، توهم وحدت و سادگی تجربه انسانی را زیر سؤال می‌برد. ایده مرکزی کتاب، تبیین سه شیوه بنیادین و هم‌زمانِ تجربه جهان است: موضع افسرده‌وار، موضع پارانوئید ـ اسکیزوئید و موضع نوظهورِ «اوتیستیک ـ مجاور». این موضع سوم، بدوی‌ترین لایه روانی است که در آن تجربه نه بر پایه معنا و نماد، بلکه بر مدار حس‌های بدنی، لمس و مجاورت شکل می‌گیرد. آگدن با پیوند دادن روانکاوی به ادبیات و فلسفه، ذهن را فرآیندی پویا و دیالکتیکی می‌داند که سلامت آن نه در حذف تعارض‌ها، بلکه در توانایی زیستن با این تناقض‌های چندلایه است.

مسئله اسپینوزا نه خلاص شدن از حاکمیت که دموکرات شدن آن است

گروه اندیشه: شیما بهره مند در روزنامه شرق یادداشتی نوشته با عنوان اسپینوزای دموکرات. او در این نوشتار تاکید می کند که در نظر اسپینوزا مسئله نه خلاص‌شدن از حاکمیت، بلکه دموکراتیک‌شدن آن است. از این قرار، مشایخی معتقد است «اسپینوزای مترون نه خوش‌بین است نه آنارشیست، او دموکراتی واقع‌گراست. این یادداشت را در ادامه می خوانید: 

فراستخواه: دانشگاه نه مانع جنگ که توجیه‌گر جنگ هم شده است/ عقل مدرن از صلح می‌گوید اما در عمل بر مدار جنگ می‌چرخد/ پناهگاه اخلاق پس از شکست عقل

 گروه اندیشه: علی کاظم پور، در مقدمده گزارش خود از سخنرانی دکتر مقصود فراستخواه در نشست «انسان دانشگاهی و مسأله جنگ» که در مؤسسه مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم برگزار و در روزنامه ایران منتشر شد، می نویسد: «با وجود همه پیشرفت‌های علمی، توسعه نهادهای بین‌المللی و گسترش گفتمان حقوق بشری، اما همچنان «مسأله جنگ» یکی از پایدارترین و پیچیده‌ترین مسائل جهان معاصر باقی مانده است. مقصود فراستخواه، جامعه‌شناس و عضو هیأت علمی مؤسسه پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی، کوشید از منظری فلسفی جامعه شناختی و درعین حال انتقادی به ریشه‌های تداوم جنگ در تاریخ بشر بپردازد. ایده محوری او این بود که نه عقل، نه اخلاق و حتی نه دانشگاه، هیچ‌یک به تنهایی نتوانسته‌اند مانعی قطعی در برابر جنگ باشند؛ زیرا همگی در مقاطعی در خدمت توجیه و مشروعیت‌بخشی به قدرت قرار گرفته‌اند. فراستخواه راه برون‌رفت از این وضعیت را در ظهور نوعی «انسان به‌علاوه» می‌داند؛ انسانی برخوردار از مازاد آگاهی، شفقت و مسئولیت‌پذیری که بتواند دیگری را، حتی بدون فهم کامل، به رسمیت بشناسد.» این گزارش را در ادامه می خوانید: 

یک قرن منازعه فلسفی در جهان انگلیسی‌زبان

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل سرویس دین و اندیشه ایبنا، نشر هرمس به‌تازگی کتاب «صد سال فلسفه» اثر جان پاسمور، فیلسوف و مورخ فلسفه استرالیایی، را با ترجمه سعید پوردانش و ویراستاری و مقابله حمیدرضا عنایتی منتشر کرده است؛ اثری که از آن به‌عنوان یکی از مهم‌ترین و کلاسیک‌ترین روایت‌های تاریخ فلسفه معاصر در جهان انگلیسی‌زبان یاد می‌شود.