گروه اندیشه: علی کاظم پور، در مقدمده گزارش خود از سخنرانی دکتر مقصود فراستخواه در نشست «انسان دانشگاهی و مسأله جنگ» که در مؤسسه مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم برگزار و در روزنامه ایران منتشر شد، می نویسد: «با وجود همه پیشرفتهای علمی، توسعه نهادهای بینالمللی و گسترش گفتمان حقوق بشری، اما همچنان «مسأله جنگ» یکی از پایدارترین و پیچیدهترین مسائل جهان معاصر باقی مانده است. مقصود فراستخواه، جامعهشناس و عضو هیأت علمی مؤسسه پژوهش و برنامهریزی آموزش عالی، کوشید از منظری فلسفی جامعه شناختی و درعین حال انتقادی به ریشههای تداوم جنگ در تاریخ بشر بپردازد. ایده محوری او این بود که نه عقل، نه اخلاق و حتی نه دانشگاه، هیچیک به تنهایی نتوانستهاند مانعی قطعی در برابر جنگ باشند؛ زیرا همگی در مقاطعی در خدمت توجیه و مشروعیتبخشی به قدرت قرار گرفتهاند. فراستخواه راه برونرفت از این و کرامت او نیز باید زیر سؤال برود؟
فراستخواه در پایان، راه برونرفت از چرخه خشونت را در ظهور نوعی انسان متعالیمعرفی کرد و گفت: «شاید راه برونرفت در چیزی باشد که میتوان آن را «انسان بهعلاوه» نامید؛ نه انسانی فراتر از انسان، بلکه شکلی متعالیتر از ظرفیتهای انسانی. مقصود از این «بهعلاوه»، مازادی در آگاهی، مسئولیتپذیری، بلوغ اخلاقی، شفقت و توانایی دیدن دیگری است.»
او افزود: «صلح پایدار احتمالاً نه از عقل ابزاری، نه از قدرت سیاسی و نه از نهادهای رسمی به تنهایی برنمیخیزد؛ بلکه از پرورش همین «انسان بهعلاوه» سرچشمه میگیرد؛ از توانایی دیدن دیگری، احساس همسرنوشتی با او و پذیرش این حقیقت که همه ما زیر یک آسمان و بر یک سیاره مشترک زندگی میکنیم.»
۲۱۶۲۱۶