برچسب اندیشه مدرن

چرا با وجود پیشرفت و رفاه، احساس خوشبختی نمی‌کنیم؟راز پارادوکس رفاه و رضایت

به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، طی چند دهه اخیر، چهره شهرها و سبک زندگی روزمره مردم تغییرات چشمگیری داشته است. بزرگراه‌ها توسعه یافته‌اند، سدها و نیروگاه‌های متعددی ساخته شده، دسترسی به اینترنت و فناوری‌های ارتباطی افزایش پیدا کرده و بسیاری از کالاها و خدماتی که در گذشته لوکس یا دست‌نیافتنی محسوب می‌شدند، امروز به بخشی از زندگی عادی مردم تبدیل شده‌اند.

 شایگان از فرط ایرانی بودنش جهانی است/ شایگان هر سه پارادایم سنت‌گرایی، تجددگرایی و پساتجددگرایی را زیسته است

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، به نقل سرویس دین و اندیشه ایبنا، سومین نشست از سلسله نشست‌های ایران‌شناخت با موضوع «هویت ایرانی به روایت داریوش شایگان» در محل خانه کتاب سازمان جهاد دانشگاهی تهران با حضور کارشناسان برگزار شد. در این نشست کتاب «افسون‌زدگی جدید هویت چهل تکه و تفکر سیار» از زوایای مختلف بررسی شد. گزارش این نشست را در ادامه می‌خوانید:

از غنی‌نژادتا سروش، عبدالکریمی و اردکانی در تحلیل عبدالجواد موسوی/ ابتذال، جای تفکر اصیل را می‌گیرد؟/  آسیب‌شناسی ساخت دوقطبی‌های کاذب در عرصه عمومی

گروه اندیشه: سیدعبدالجواد موسوی نویسنده و روزنامه نگار، در گفت و گویی که محسن آزموده و طاهره مهری در ایبنا با او انجام داده اند، به نقد نقش رسانه ها در ترویج مباحث فکری و اندیشه ای می پردازد و جنجال های مصنوعی و کاذب ناشی از توهین و هتاکی در هفته های اخیر یک اقتصاددان به برخی چهره های روشنفکری معاصر ایران به ویژه دکتر علی شریعتی را به بررسی می نشیند. موسوی در این گفت و گو معتقد است که نشریات و رسانه‌ها با ساده‌سازی افراطی مباحث فلسفی و جامعه‌شناختی جهت جلب مخاطب عام، جریانی مبتذل از نقد را شکل داده‌اند که به جای تحلیل علمی، به «هتاکی‌های بی‌هزینه» و «فحاشی مدمحور» علیه چهره‌های تاریخ اندیشه بدل شده است. از نظر او جدال‌های اخیراً برانگیخته‌شده میان برخی اقتصاددانان و روشنفکران، نمونه‌ای بارز از همین الگویِ تقلیل‌گرایانه است؛ الگویی که با ساخت دوقطبی‌هایِ کاذب و رواجِ نقدهایِ تک‌جمله‌ای، عملاً بستر اندیشیدن و نقد منصفانه را مسدود می‌کند. عبدالجواد موسوی ریشه‌ی اصلی تمایل به چنین تقلیل‌گرایی‌هایی را در فرار همگانی از «رنج آگاهی» و تمایل جامعه برای «مسئولیت‌گریزی» می داند؛ تا جایی که تمامِ ناکامی‌ها و مصائب تاریخی به چند متفکر گذشته نسبت داده می‌شود تا جامعه خود را از پذیرش مسئولیت انتخاب‌ها و افکارش مبرا سازد. هرچند روشنفکران و آثارشان خالی از خطا نیستند، اما محاکمه‌ی تاریخ بدون در نظر گرفتن اقتضائات زمانه و تقلیل سیر و سلوکِ فکری آدم‌ها به یک مقطع خاص، رفتاری غیراخلاقی و بازدارنده در مسیر بالندگیِ گفت‌وگوی ملی است. راه حل موسوی برای گذر از این ابتذال این است که اهلِ فرهنگ باید از گردن‌نهادن به سلایق «مخاطبان مصرف‌گرای رسانه‌ای» خودداری ورزیده و با پرهیز از فضاسازی‌های پوپولیستی و بازی‌های دوقطبی، به تثبیت مخاطب جدی و صیانت از عمق تفکر تاریخی اهتمام ورزند. این گفت و گو را در ادامه می خوانید: 

گذر از دانستن به چگونه زیستن / فلسفه ابن‌سینا بدون «حکمت عملی» ناقص می‌ماند/چگونه عقل برهانی و شریعت، «زندگی مطلوب» را می‌سازند؟

 به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین سید حسین امامی در مقدمه گفت و گویش با حسام الدین شریفی در سرویس دین و اندیشه ایبنا نوشت: حکمت عملی در اندیشه ابن‌سینا یکی از مهم‌ترین حوزه‌هایی است که در کنار حکمت نظری، تصویری جامع از نگاه او به انسان، جامعه و شیوه زیست مطلوب ارائه می‌کند. در نگاه ابن‌سینا، فلسفه صرفاً تلاشی برای شناخت جهان و کشف حقیقت‌های نظری نیست، بلکه باید بتواند راهنمای عمل انسان نیز باشد؛ یعنی انسان را در مسیر رسیدن به فضیلت، سامان دادن زندگی فردی و برقراری نظمی شایسته در جامعه یاری کند. از این منظر، اخلاق، تدبیر منزل و سیاست، سه حوزه به‌هم‌پیوسته در حکمت عملی ابن‌سینا هستند که هر یک بخشی از مسئله «چگونه زیستن» را توضیح می‌دهند.

جوانان و وسوسه واگذاری فکر به هوش‌مصنوعی/ در ستایش تردید در عصر پاسخ‌های آماده / هراس از واگذاری حق اندیشیدن به ماشین

گروه اندیشه: علی خورسند جلالی در روزنامه اعتماد به هوش مصنوعی پرداخته و این که برخلاف ابزارهای پیشین، با ورود به قلمرو تفکر، به نقطه‌ای تبدیل شده که پیش‌تر محل تردید و تلاش ذهنی انسان بود. وسوسه سرعت و پاسخ‌های آراسته، نسل جوان را در معرض خطر واگذاری استقلال فکری، پذیرش بی‌چون‌و چرای نادرستی‌ها و افتادن در دام پاسخ‌های آماده قرار داده است. جلالی معتقد است راهکار، نه ممنوعیت و نه تسلیم محض، بلکه کسب «سواد الگوریتمی» است؛ مهارتی که به کاربر می‌آموزد ماشین را به دستیار فکری تبدیل کند، نه صاحب و جایگزین اندیشه خویش. این مطلب را در ادامه می خوانید:

شب دنیز اگل / سخنرانی برجسته‌ترین پژوهشگر تاریخ مغول و تاریخ تصوف در ایران

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، در این نشست که ساعت پنج بعد از ظهر روز دوشنبه دوازدهم امرداد ۱۴۰۵ در موسسه باستان‌شناسی دانشگاه تهران برگزار می‌شود، محمداسماعیل اسماعیلی، عمادالدین شیخ الحکمایی، ژان کلود ووآزن، سیدابوالفضل رضوی و علی دهباشی سخنرانی خواهند کرد و پیام ویدیویی دنی هرمان و دنیز اگل پخش خواهد شد.

هیچ فضیلتی برتر از گفت و گو با دگراندیشان نیست/ راه سوم اندیشه؛ نگاه به اختلاف‌نظر به مثابه فرصتی معرفتی

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از سرویس دین‌واندیشه ایبنا رضا دستجردی در مقدمه گفت و گویش با غزاله حجتی نوشت: «اختلاف‌نظر دینی» به‌قلم جان پیتارد دانشیار فلسفه دین دانشگاه ییل و هلن دکروز با ترجمه غزاله حجتی و محمدتقی شاکری از تازه‌های دانشگاه بین‌المللی مذاهب اسلامی است. اختلاف‌نظر دینی یکی از مناقشه‌برانگیزترین موضوعاتی است که در نقطه تلاقی الهیات، فلسفه دین و معرفت‌شناسی قرار دارد. این دغدغه که اختلاف میان افراد و گروه‌هایی که در باب مسائل بنیادین دینی باورهایی متفاوت دارند چه دلالتی برای باورهای خود ما دارد، به حوزه نظری محدود نمی‌ماند، بلکه در شکل‌گیری هویت دینی و گفت‌وگوی بین‌دینی نیز حضوری پررنگ دارد. پیتارد و دکروز در این کتاب، به طرح این پرسش می‌پردازند که آیا صرف آگاهی از این واقعیت که افراد زیادی در سراسر جهان، با هوش و تعهدی مشابه، به باورهایی کاملاً متفاوت با باورهای دینی ما پایبند هستند، ما را به تردید، احتیاط یا بازاندیشی وامی‌دارد؟ آن‌چه از نظر می‌گذرد ماحصل گفت‌وگو با غزاله حجتی عضو هیئت‌علمی دانشگاه بین‌المللی مذاهب اسلامی است که ترجمه «اختلاف‌نظر» اثر برایان فرانسیس، «معنای زندگی» نوشته گرت تامسون و نگارش «اختلاف‌نظر دینی» از دیگر آثار اوست. این گفت و گو را در ادامه می خوانید:

ایران در حال زایمان تاریخی / در حال گذار به صورت‌بندی تازه‌ای از اجتماع سیاسی هستیم / رسانه شرط ظهور مدرنیته

 به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، به نقل از صفحه اندیشه روزنامه اعتماد (آیدا آستانی) کاشی در این نشست که با حضور استادان، دانشجویان و دبیرعلمی آن حسین زینالی برپا شد، به موضوع رسانه و تکوین اجتماع مدرن پرداخت. آنچه می‌خوانید گزارشی از سخنرانی دکتر کاشی در این نشست است.