برچسب فلسفه

علی لاریجانی سیاستمداری که از دل فلسفه آمد/ از «روش ریاضی در کانت» تا کرسی ریاست / تلاقی اندیشه، امنیت و رسانه

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از سرویس اندیشه ایبنا، علی اردشیر لاریجانی در ۱۳ خرداد ۱۳۳۶ در شهر نجف اشرف متولد شد. خانواده او اصالتاً اهل منطقۀ لاریجان شهرستان آمل بودند. پدرش، آیت‌الله میرزا هاشم آملی، استاد مسلم فقه و اصول حوزۀ علمیۀ قم و از مراجع تقلید شیعه بود که پیش از تولد علی، برای ادامۀ تحصیل به شهر نجف مهاجرت کرده بود.

مقاله سیروس پرویزی که سروش دباغ از هویت او به عنوان جواد طباطبایی سوال کرد/ کشف فیلسوف زیرزمینی

گروه اندیشه: مقاله ای که در پیش روی خود دارید، مطلبی است از سیروس پرویزی  در ۲۲ اردیبهشت ۱۳۸۵ که در سایت بنیاد همایون با عنوان «روشنفکری در زمانه عسرت» منتشر شده است. سروش دباغ در مقاله ای که به لیبرالیسم نقابدار قوچانی پاسخ داد، این سوال را مطرح کرد که «اگر اقتصاددان و روزنامه‌نگار ما ذره‌بین در دست گرفته و مجدّانه و صادقانه از پی شناسایی و شناساندنِ جماعت شیاد روان گشته‎‌اند، بد نیست در اطرافیان و همفکران خود هم نظر کنند و سراغی از نویسندۀ واقعی جستار «روشنفکری در زمانه عسرت» که به نام سیروس پرویزی در تارنمای بنیاد داریوش همایون منتشر شده بگیرند و نتایج کند و کاو خود را با خلایق در میان نهند. اگر نویسندۀ مقالۀ یاد شده سید جواد طباطباییِ فقید باشد، دربارۀ او چه داوری‌ای خواهند داشت؟.»

نباید از ابن‌سینا انتظار پاسخ به مسائل قرن بیست‌ویکم را داشت

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از ایبنا، آیین بزرگداشت حکیم بوعلی سینا به همت انجمن آثار و مفاخر فرهنگی با همکاری بنیاد علمی و فرهنگی بوعلی سینا و اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی همدان، سه‌شنبه ۲۷ مردادماه ۱۴۰۵ با حضور پرشمار علاقه‌مندان و با سخنرانی جمعی از استادان و پژوهشگران حوزه حکمت و فلسفه اسلامی در تالار اجتماعات شهید مطهری(ره) انجمن برگزار شد.

 ژیژک: نگرانِ بی‌فایده شدنِ ما فیلسوفان نیستم/ از «شبِ جهان» تا سقوط سرمایه‌داری لیبرال/ نیازمندی به بدبینی هگلی و ضرورت جدید فلسفه

گروه اندیشه: اسلاوی ژیژک (Slavoj Žižek) فیلسوف، نظریه‌پرداز انتقادی و روان‌کاو لاکانیِ اهل اسلوونی است که به خاطر تلفیق مفاهیم فلسفی هگل، کارل مارکس و ژاک لاکان برای تحلیل رادیکال و اغلب طنزآمیزِ سینما، فرهنگ عامه و سرمایه‌داری جهانی شهرت دارد، در گفت و گویی که بخش نخست آن در روزنامه اعتماد منتشر شده، او با نقد استعاره‌های سنتی «نور و آگاهی»، سوبژکتیویته را نه نوری تابناک، بلکه بر اساس اندیشه کانت، هگل و شلینگ، «تاریکی درونی و شب جهان» معرفی می‌کند. او با دفاع از متواضع بودن فلسفه و ایده هگلیِ «پرواز جغد مینروا در غروب»، تاکید دارد که فلسفه همواره دیر می‌رسد و وظیفه آن درک ساختار مفهوم زمانه است، نه پیش‌بینی آینده. ژیژک با مقایسه خوش‌بینی خوش‌باورانه مارکسیستی و بدبینی واقع‌گرایانه هگلی، نشان می‌دهد که چگونه آموزه‌های هگل درباره تکرار خطاهای تاریخی و شکست‌ها برای درک جهان امروز—از زوال سرمایه‌داری لیبرال و ظهور نئوفئودالیسم تا بحران‌های زیست‌محیطی و پاندمی—ضروری است. وی همچنین با آسیب‌شناسی بن‌بست‌های فلسفه تحلیلی و تاریخ‌گرایی استعلایی، یادآور می‌شود که در عصر بحران‌های پیچیده جدید، رسالت اصلی فلسفه ارائه پاسخ‌های فوری نیست، بلکه اصلاح صورت‌مسئله‌ها، طرح پرسش‌های درست و زدودن رازآلودگی از فهم انسان معاصر است. این گفت و گو را در ادامه می خوانید:

از «هم جنگ هم صلح» در ایران تا واکنشی به انقلاب فرانسه/ بستانی: همه ما انقلابی هستیم / شکل گیری اندیشه محافظه کارانه در ایران معاصر ممکن است؟

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از ایبنا، نشست «محافظه‌کاری و لیبرالیسم در ایران» همراه با رونمایی از کتاب «محافظه‌کاری: دعوت به سنتی والا» اثر راجر اسکروتن با ترجمه شاهین زینعلی، دوشنبه ۲۶ مرداد ۱۴۰۵ در کتاب زروان خانه صوفی برگزار شد. در این نشست که به‌همت مجله سیاست‌نامه و سرای علوم انسانی برگزار می‌شد، احمد بستانی استاد اندیشه سیاسی دانشگاه خوارزمی و عضو شورای علمی مجله «سیاست‌نامه»، شروین مقیمی استاد علوم سیاسی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، همچنین شاهین زینعلی مترجم کتاب حضور داشتند. مدیریت نشست بر عهده حامد زارع سردبیر مجله سیاست‌نامه و خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) بود.

از جلوی آفتاب من کنار برو!

بعضی از ما شاید در زندگی به افرادی برخورده‌ایم که نسبت به مال و منال دنیا بی تفاوت‌اند و علاقه‌ی چندانی به کسب ثروت و شهرت و افتخارات دیگر ندارند. در دوران اخیر با اینکه به مرور از تعداد چنین افرادی روز به روز کاسته می‌شود اما هنوز می‌توان ردپایی از حضور آنها در جامعه پیدا کرد. افرادی که با اراده‌ی خود تصمیم می‌گیرند در خانه‌های محقر زندگی کنند، لباس‌های ساده‌ی قدیمی‌شان را بپوشند، به غذاهای حداقلی بسنده کنند، نیازهای خود را تا جای ممکن کنترل و حتی سرکوب کنند و چشمانشان را به روی زرق و برق‌های دنیا ببندند. معمولاً در زمان عامیانه به این دسته از مردم «کلبی مسلک» می‌گویند؛ کسانی که مثل سگ زندگی می‌کنند. اما کلبی مسلک بودن یعنی چه؟ این اصطلاح از کجا آمده؟ کلبیون چه فلسفه‌ و روشی برای زیستن دارند؟

فریاد علیه دروغ بافی از مطهری تا زرین‌کوب و صدیقی

یکی از اولین کسانی که نسبت به ادعا‌های غیرمستند نویسندگان متأثر از مستشرقین درباره فرهنگ ستیزی اعراب حمله کننده به ایران بی‌تفاوت نبود و با کلام و قلمش شروع به نقد دروغ بافی‌های آنها کرد، استاد شهید آیت‌الله مرتضی مطهری است. همین حساسیت به ارائه آثاری، چون «خدمات متقابل اسلام و ایران» و «کتابسوزی ایران و مصر» منتهی شد که تا امروز در زمره مهم‌ترین منابع در موضوع خویش به شمار می‌رود