برچسب دریا قدرتی پور

شامگاه روز یکشنبه سالن اجتماعات گلستان شهدا، میزبان نخستین اجلاسیه شهدای دانشجومعلم اصفهان بود؛ مراسمی که از نخستین دقایق با قاب‌های آبی و روایت‌های شفاهی آغاز شد و تا پایان با نور سبز، تئاتر و رونمایی مکتوب ادامه یافت.حضور خانواده‌های شهدا، مدیران آموزش، اساتید تربیت‌ معلم و ده‌ها دانشجومعلم، وزن صحنه را سنگین ‌تر از یک آیین نمادین کرد.

در میانه آذرماه، هیچ‌ چیز در اصفهان طبیعی به نظر نمی ‌رسد. آسمان شهر، در میانه‌ روز، زیر لایه ‌ای از مه تیره، شبیه عکسی کم‌ نور است. شاخص‌ها بالا می‌روند، هشدارها تکرار و مدارس نیمه‌ تعطیل شده اند و شهروندان با این پرسش روبه ‌رویند: چه چیزی اصفهان را به چنین نقطه ‌ای رسانده است؟

بر پایه‌ داده‌ های رسمی ثبت‌احوال تا پایان خرداد ۱۴۰۴، اصفهان در خط مقدم بحران جمعیتی ایران ایستاده است. در سه‌ماهه‌ نخست امسال، تنها حدود 23 هزار نوزاد در این استان متولد شده‌اند؛ آماری که اگر مطابق روند سال‌های گذشته پیش برود، شمار کل تولدها تا پایان سال به حدود 47 تا 48 هزار نفر خواهد رسید؛ یعنی کاهش بیش از 45 درصدی نسبت به یک دهه پیش، زمانی که آمار تولدهای سالیانه از 80 هزار نفر هم فراتر می ‌رفت. این افت آهسته اما پیوسته، از کاهش باروری و دیر شدن تصمیم والدین برای فرزندآوری خبر می‌دهد؛ تصمیمی که امروز بیش از هر چیز به «عدم اطمینان از آینده» گره خورده است.

از شرق شروع مي ‌شود، جايي حوالي ورزنه که باد زودتر از هر چيز ديگري مي ‌رسد. خاک اين نقطه از اصفهان زير کفش صدا مي‌دهد؛ نه صداي ترک‌ خورده‌ بابت خشکي مطلق، بلکه خِش‌ خشي خفيف، شبيه کاغذ مچاله ‌شده. وقتي قدم برمي‌داري، دانه‌هاي خاک نرم شده زير پايت مي‌ لغزند وسبک‌ اند، انگار چيزي درونشان خالي شده است. اگر دست را پايين ببري و مشت کوچکي از خاک برداري، گرمي ملايمي دارد و بويي شبيه گچ تازه يا آجر پخته مي‌دهد، بايد انگشت‌ها را محکم ‌تر جمع کني تا از ميانشان نريزد.