مرجع خبر، آموزش، فناوری، سرگرمی و دانستنیهای روز
مرجع خبر، آموزش، فناوری، سرگرمی و دانستنیهای روز
هوش مصنوعی (به انگلیسی: Artificial intelligence) (به اختصار: AI)، هوشی است که توسط ماشینها ظهور پیدا میکند، در مقابل هوش طبیعی[الف] که توسط جانوران شامل انسانها نمایش مییابد. اما پیش از هرچیز باید این موضوع را دانست که کلمه هوش، نشان دهنده امکان استدلال است و اینکه آیا هوش مصنوعی میتواند به توانایی استدلال دست یابد یا خیر، خود موضوع اختلاف محققان است. کتابهای AI پیشرو، این شاخه را به عنوان شاخه مطالعه بر روی «عوامل هوشمند» تعریف میکنند: هر سامانهای که محیط خود را درک کرده و کنشهایی را انجام میدهد که شانسش را در دستیابی به اهدافش بیشینه میسازد.[ب] برخی از منابع شناخته شده از اصطلاح «هوش مصنوعی» جهت توصیف ماشینی استفاده میکنند که عملکردهای «شناختی» را از روی ذهن انسانها تقلید میکنند، همچون «یادگیری» و «حل مسئله»، با این حال این تعریف توسط محققان اصلی در زمینه AI رد شده است.[پ][۲][۳]
کاربردهای هوش مصنوعی شامل موتورهای جستجو پیشرفتهٔ وب (مثل گوگل و بینگ)، سامانه توصیهگر (که توسط یوتیوب، آمازون و نتفلیکس استفاده میشوند.)، فهم زبان انسانها (همچون سیری ، جمنای و آمازون الکسا)، خودروهای خودران (مثل تسلا)، هوش مصنوعی مولد یا خلاقیت محاسباتی (مثل چتجیپیتی یا تولید اثر هنری مانند دال-ئی و میدجرنی) تصمیمگیری خودکار و رقابت در بالاترین سطوح سامانههای بازی استراتژیک (همچون شطرنج و گو). با بیشتر شدن توانایی ماشینها، وظایفی که نیازمند «هوشمندی» هستند اغلب از تعریف AI برداشته میشود، پدیدهای که به آن اثر هوش مصنوعی گفته میشود. به عنوان مثال، فهم نوری کاراکتر را اغلب از چیزهایی که AI در نظر گرفته میشوند مستثنی میکنند، چرا که این فناوری تبدیل به فناوری عادی و روزمرهای شده است.[۴][۵][۶]
هوش مصنوعی در سال ۱۹۵۶ میلادی تبدیل به شاخهای آکادمیک شد و در سالهای پس از آن چندین موج خوشبینی را تجربه کرده و مجدد دچار امواج ناامیدی و کمبود بودجه شده (که به آن «زمستان AI» میگویند)، سپس فناوریهای جدیدی در پی آن آمده و موفقیت و بودجههای تحقیقاتی این حوزه مجدداً احیا گشتهاند. تحقیقات AI رهیافتهای متفاوتی را از زمان تأسیسش امتحان کرده و آنها را کنار گذاشته است، رهیافتهایی چون: شبیهسازی مغز، مدلسازی حل مسئله توسط مغز انسان، منطق صوری، بانکهای اطلاعاتی بزرگ دانش و تقلید رفتار جانوران. در اولین دهههای قرن ۲۱ میلادی، یادگیری ماشینی که شدیداً از آمار ریاضیاتی بهره میبرد در این حوزه غلبه داشت و این فناوری اثبات کرد که به شدت موفق است و به حل چندین مسئله چالشبرانگیز در صنعت و فضای آکادمیک کمک نمود.[۷][۸]
شاخههای مختلف تحقیقات هوش مصنوعی حول اهداف بهخصوصی متمرکز بوده و از ابزارآلات خاصی استفاده میکنند. اهداف سنتی تحقیقات AI شامل این موارد اند: استدلال، نمایش دانش، برنامهریزی، یادگیری، پردازش زبان طبیعی، ادراک و توانایی در جابجایی و دستکاری اشیاء.[ت] هوش جامع (توانایی حل مسائل دلخواه) در میان اهداف بلند مدت این حوزه است. جهت حل چنین مسائلی، محققان AI فنون حل مسئله وسیع و یکپارچهای را شامل این موارد به کار بستهاند: جستوجو و بهینهسازی ریاضیاتی، منطق صوری، شبکههای عصبی مصنوعی و روشهای مبنی بر آمار، احتمالات و اقتصاد. AI همچنین با حوزههایی چون علوم کامپیوتر، روانشناسی، زبانشناسی، فلسفه و بسیاری از حوزههای دیگر مرتبط است.[۹]
این شاخه بر این فرض بنا شده است که هوش انسانی «را میتوان به دقت توصیف نمود، به طوری که میتوان آن را توسط یک ماشین شبیهسازی نمود».[ث] این فرض بحثهای فلسفی را پیرامون ذهن و اخلاقیات خلق موجودات هوشمند برانگیخته است، موجوداتی که دارای هوش شبیه-انسان اند. این مسائل توسط افسانهها، داستانهای تخیلی و فلسفه از زمانهای باستان مورد کاوش واقع شدهاند. ادبیات علمی-تخیلی و آیندهپژوهی نیز پیشنهاد میدهند که AI با پتانسیل و قدرت عظیمی که دارد، ممکن است منجر به ایجاد ریسک وجودی برای بشریت گردد.
دولت بریتانیا اعلام کرده است که این کشور در آستانه امضای یک «توافق تاریخی فناوری» با ایالات متحده قرار دارد؛ توافقی که همزمان با سفر رسمی دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، به لندن در هفته جاری نهایی خواهد شد.
ظهور پهپادهای هوشمند مجهز به فناوری هوش مصنوعی، فصل تازهای در معادلات جنگی رقم زده است. گزارشی از فایننشال تایمز میگوید شرکتهای فناورانه آمریکا، اروپا و اوکراین در حال توسعه نرمافزارهایی هستند که گروهی از پهپادها را به یک نیروی هماهنگ و یکپارچه بدل میکنند و این ریزپرندههای هوشمند میتوانند دفاع دشمن را در هم شکسته و هزینه مقابله را به شدت افزایش دهند.
پس از عرضه ChatGPT در سال ۲۰۲۲ و شهرت جهانی هوش مصنوعی مولد، به تدریج ابزارهای مولد از متن به سمت دیگر رسانههای دیجیتال از جمله تصویر، صوت و ویدیو حرکت کردند. در حال حاضر ابزارهای قدرتمندی برای تولید ویدیو و تصویر از سوی شرکتهای پیشتاز عرضه شده و تصور تولید یک کلیپ سینمایی تنها با یک دستور متنی که سالها پیش در تصور کسی نمیگنجید، امروز تا حد زیادی پیشرفت کرده است.
شرکت اوپنایآی، سازنده چتجیپیتی، برای نخستینبار گزارشی از یک مطالعه جامع درباره هویت کاربران و نحوه استفاده آنها از این ابزار هوش مصنوعی را منتشر کرده است. این گزارش که در قالب یک مقاله پژوهشی ۶۲ صفحهای ارائه شده، نمایی بیسابقه از رفتار کاربران چتبات و موضوعات مورد علاقه آنها در گفتگو با هوش مصنوعی را به تصویر میکشد که با توجه به نقش این چتبات در تحول هوش مصنوعی از اهمیت ویژهای برخوردار است.
اوپنایآی نسخه جدیدی از مدل کدنویسی خود را معرفی کرد. این شرکت روز دوشنبه اعلام کرد که مدل GPT-5-Codex به محصولات کدنویسی Codex اضافه شده است و از این پس مشترکان ChatGPT Plus، Pro، Business، Edu و Enterprise میتوانند از این محصول استفاده کنند.
شرکت چاینا یونیکام (China Unicom) یک مرکز داده عظیم به ارزش ۳۹۰ میلیون دلار در شهر شینینگ، مرکز استان چینگهای، راهاندازی کرده است که به طور کامل از تراشههای هوش مصنوعی ساخت داخل استفاده میکند. به گزارش شبکه تلویزیونی دولتی CCTV، این پروژه بخشی از تلاشهای پکن برای کاهش وابستگی به فناوریهای خارجی و جایگزینی تراشههای آمریکایی با محصولات بومی محسوب میشود.
در ماههای اخیر، لندن و سایر شهرهای انگلستان شاهد گسترش روزافزون استفاده از ابزارهای نظارتی دیجیتال هستند؛ از تشخیص چهره زنده در خیابانهای شلوغ گرفته تا الگوریتمهای هوش مصنوعی برای غربالگری پناهجویان و قوانین تازهای که اینترنت و گفتوگوی آنلاین را بهشدت تحت کنترل قرار میدهند. این اقدامات که در دوران نخستوزیری کییر استارمر شدت گرفتهاند، انگلستان را به یکی از کشورهایی تبدیل کردهاند که بیشتر از هر دموکراسیهای غربی دیگری از فناوری برای مدیریت جامعه استفاده میکند.
ساختمان سازمان ملی هوشمصنوعی اجاره داده میشود. از روز دوشنبه، ۲۴ شهریور بنری روی سردر ساختمان سازمان ملی هوشمصنوعی نصب شده است که نشان از اجاره دادن این سازمان دارد. به نظر میرسد سازمان نتوانسته است از پرداخت اجاره این ساختمان بربیاید.