دسته هوش مصنوعی

هوش مصنوعی (به انگلیسی: Artificial intelligence) (به اختصار: AI)، هوشی است که توسط ماشین‌ها ظهور پیدا می‌کند، در مقابل هوش طبیعی[الف] که توسط جانوران شامل انسان‌ها نمایش می‌یابد. اما پیش از هرچیز باید این موضوع را دانست که کلمه هوش، نشان دهنده امکان استدلال است و اینکه آیا هوش مصنوعی می‌تواند به توانایی استدلال دست یابد یا خیر، خود موضوع اختلاف محققان است. کتاب‌های AI پیشرو، این شاخه را به عنوان شاخه مطالعه بر روی «عوامل هوشمند» تعریف می‌کنند: هر سامانه‌ای که محیط خود را درک کرده و کنش‌هایی را انجام می‌دهد که شانسش را در دستیابی به اهدافش بیشینه می‌سازد.[ب] برخی از منابع شناخته شده از اصطلاح «هوش مصنوعی» جهت توصیف ماشینی استفاده می‌کنند که عملکردهای «شناختی» را از روی ذهن انسان‌ها تقلید می‌کنند، همچون «یادگیری» و «حل مسئله»، با این حال این تعریف توسط محققان اصلی در زمینه AI رد شده است.[پ][۲][۳]

کاربردهای هوش مصنوعی شامل موتورهای جستجو پیشرفتهٔ وب (مثل گوگل و بینگ)، سامانه توصیه‌گر (که توسط یوتیوب، آمازون و نتفلیکس استفاده می‌شوند.)، فهم زبان انسان‌ها (همچون سیری ، جمنای و آمازون الکسا)، خودروهای خودران (مثل تسلا)، هوش مصنوعی مولد یا خلاقیت محاسباتی (مثل چت‌جی‌پی‌تی یا تولید اثر هنری مانند دال-ئی و میدجرنی) تصمیم‌گیری خودکار و رقابت در بالاترین سطوح سامانه‌های بازی استراتژیک (همچون شطرنج و گو). با بیشتر شدن توانایی ماشین‌ها، وظایفی که نیازمند «هوشمندی» هستند اغلب از تعریف AI برداشته می‌شود، پدیده‌ای که به آن اثر هوش مصنوعی گفته می‌شود. به عنوان مثال، فهم نوری کاراکتر را اغلب از چیزهایی که AI در نظر گرفته می‌شوند مستثنی می‌کنند، چرا که این فناوری تبدیل به فناوری عادی و روزمره‌ای شده است.[۴][۵][۶]

هوش مصنوعی در سال ۱۹۵۶ میلادی تبدیل به شاخه‌ای آکادمیک شد و در سال‌های پس از آن چندین موج خوش‌بینی را تجربه کرده و مجدد دچار امواج ناامیدی و کمبود بودجه شده (که به آن «زمستان AI» می‌گویند)، سپس فناوری‌های جدیدی در پی آن آمده و موفقیت و بودجه‌های تحقیقاتی این حوزه مجدداً احیا گشته‌اند. تحقیقات AI رهیافت‌های متفاوتی را از زمان تأسیسش امتحان کرده و آن‌ها را کنار گذاشته است، رهیافت‌هایی چون: شبیه‌سازی مغز، مدل‌سازی حل مسئله توسط مغز انسان، منطق صوری، بانک‌های اطلاعاتی بزرگ دانش و تقلید رفتار جانوران. در اولین دهه‌های قرن ۲۱ میلادی، یادگیری ماشینی که شدیداً از آمار ریاضیاتی بهره می‌برد در این حوزه غلبه داشت و این فناوری اثبات کرد که به شدت موفق است و به حل چندین مسئله چالش‌برانگیز در صنعت و فضای آکادمیک کمک نمود.[۷][۸]

شاخه‌های مختلف تحقیقات هوش مصنوعی حول اهداف به‌خصوصی متمرکز بوده و از ابزارآلات خاصی استفاده می‌کنند. اهداف سنتی تحقیقات AI شامل این موارد اند: استدلال، نمایش دانش، برنامه‌ریزی، یادگیری، پردازش زبان طبیعی، ادراک و توانایی در جابجایی و دستکاری اشیاء.[ت] هوش جامع (توانایی حل مسائل دلخواه) در میان اهداف بلند مدت این حوزه است. جهت حل چنین مسائلی، محققان AI فنون حل مسئله وسیع و یکپارچه‌ای را شامل این موارد به کار بسته‌اند: جست‌وجو و بهینه‌سازی ریاضیاتی، منطق صوری، شبکه‌های عصبی مصنوعی و روش‌های مبنی بر آمار، احتمالات و اقتصاد. AI همچنین با حوزه‌هایی چون علوم کامپیوتر، روان‌شناسی، زبان‌شناسی، فلسفه و بسیاری از حوزه‌های دیگر مرتبط است.[۹]

این شاخه بر این فرض بنا شده است که هوش انسانی «را می‌توان به دقت توصیف نمود، به طوری که می‌توان آن را توسط یک ماشین شبیه‌سازی نمود».[ث] این فرض بحث‌های فلسفی را پیرامون ذهن و اخلاقیات خلق موجودات هوشمند برانگیخته است، موجوداتی که دارای هوش شبیه-انسان اند. این مسائل توسط افسانه‌ها، داستان‌های تخیلی و فلسفه از زمان‌های باستان مورد کاوش واقع شده‌اند. ادبیات علمی-تخیلی و آینده‌پژوهی نیز پیشنهاد می‌دهند که AI با پتانسیل و قدرت عظیمی که دارد، ممکن است منجر به ایجاد ریسک وجودی برای بشریت گردد.

اوپن‌ای‌آی سومین دفتر آسیایی خود را در کره جنوبی احداث می‌کند

شرکت اوپن‌ای‌آی، سازنده چت‌بات معروف ChatGPT، از تاسیس نهاد حقوقی رسمی در کره جنوبی خبر داده و می‌گوید به زودی یک دفتر جدید را در سئول، پایتخت این کشور، افتتاح می‌کند. این اقدام بخشی از برنامه گسترده‌تر اوپن‌ای‌آی برای توسعه حضور جهانی خود و گسترش کاربرد فناوری‌های هوش مصنوعی در مناطق کلیدی جهان است.

مدل o3 اوپن‌‌ای‌آی برای روشن ماندن فرمان صریح خاموشی را تغییر می‌دهد

در گزارشی تازه از سوی شرکت پژوهشی Palisade Research، محققان می‌گویند مدل جدید o3 شرکت اوپن‌ای‌آی در یک آزمایش کنترل‌شده، اسکریپت خاموش‌سازی خود را دست‌کاری کرده و از خاموش‌شدن خود جلوگیری کرده است. مدل‌های متعلق به دیگر شرکت‌ها از جمله گوگل و انتروپیک نیز در چند مورد از بررسی‌هایی که اسکریپت صریح برای خاموش‌سازی ارائه نشده بود، از خاموشی خودداری کردند.

دانشگاه هوش مصنوعی امارات می‌خواهد به «استنفورد خلیج فارس» تبدیل شود

در حالی‌که تنها چند هفته از اعلام دونالد ترامپ درباره لغو محدودیت‌های صادرات تراشه به امارات متحده عربی می‌گذرد، دانشگاه محمد بن زاید برای هوش مصنوعی (MBZUAI) در ابوظبی با سرعت در حال تبدیل‌شدن به یکی از مراکز کلیدی آموزش و تحقیق در حوزه هوش مصنوعی است؛ مرکزی که رئیس آن، اریک شینگ، از هدف جاه‌طلبانه تبدیل‌شدن به «استنفورد خلیج فارس» می‌گوید.

مصاحبه مدیرعامل شرکت Humain عربستان با فایننشال‌تایمز پیرامون همکاری با شرکت‌های آمریکایی پروژه عظیم زیرساختی با ۱۸۰ هزار پردازنده انویدیا

عربستان سعودی با راه‌اندازی یک شرکت جدید دولتی به نام «Humain»، که خبر آغاز به کار آن درست پیش از سفر ترامپ به این کشور منتشر شد، سعی دارد با سرمایه‌گذاری کلان و همکاری با غول‌های فناوری آمریکایی، به یکی از مراکز پیشرو جهانی در حوزه هوش مصنوعی تبدیل شود. این شرکت که تحت مالکیت صندوق سرمایه‌گذاری عمومی عربستان (PIF) با دارایی ۹۴۰ میلیارد دلاری قرار دارد، نه‌تنها در پی توسعه زیرساخت‌های عظیم داده‌ای است، بلکه می‌خواهد در زنجیره کامل ارزش هوش مصنوعی از جمله طراحی تراشه، زیرساخت، و سرمایه‌گذاری‌های خطرپذیر (VC) نیز نقش‌آفرینی کند.

آیا می‌توان به عامل‌های هوش مصنوعی اعتماد کرد؟ از تشخیص تا اعتماد‌سازی

هاروارد بیزینس ریویو طی مقاله‌ای به قلم بلر لوین و لری داونز به بررسی بحث اعتماد به عامل‌های هوش مصنوعی یا Agentic AIها، نقاط آسیب‌پذیر و راهکارهای اعتمادسازی پرداخته است. لوین و داونز در این مقاله بررسی می‌کنند که چطور ممکن است عامل‌های هوش مصنوعی به جای کمک به کاربران خود مسیر اشتباهی را در پیش بگیرند و به عاملی آسیب‌زا تبدیل شوند. موضوعاتی همچون نفوذ هکر‌ها و تبهکاران به این ابزارها که بدون مداخله انسانی وظیفه‌ای را برعهده می‌گیرند، از جمله مهمترین خطرات است اما مباحث دیگری همچون اثر‌گذاری بازیگران مهم بازار از جمله مشتریان تبلیغات و توسعه‌دهندگان این ابزارها در جهتی به نفع سود شخصی نیز از جمله دیگر نگرانی‌ها است.

دیپ‌سیک نسخه جدید هوش مصنوعی R1 را منتشر کرد

استارتاپ چینی دیپ‌سیک (DeepSeek) با انتشار اطلاعیه‌ای در گروه رسمی وی‌چت خود، از ارتقای مدل هوش مصنوعی R1 خبر داد. این شرکت که در آغاز سال جاری میلادی، توجه جهانی را به خود حالا نسخه جدید هوش مصنوعی متن‌باز خود را در پلتفرم Hugging Face منتشر کرده است.

خیز زاکربرگ برای همکاری‌های نظامی: متا با همکاری شرکت Anduril برای ارتش آمریکا کلاه پیشرفته می‌سازد

در تحولی مهم و شاید بحث‌برانگیز، شرکت متا، غول فناوری آمریکایی و مالک شبکه‌های اجتماعی فیسبوک، اینستاگرام و واتس‌اپ، از آغاز همکاری رسمی خود با شرکت دفاعی Anduril خبر داده است. گزارشی از واشنگتن پست می‌گوید متا طی این همکاری به توسعه فناوری‌های پیشرفته نظامی برای ارتش ایالات متحده و متحدانش مشغول می‌شود.