برچسب فلسفه

در مذاکرات «صورت مسئله» اصلی چیست؟

گروه اندیشه: دکتر محمدرضا اسلامی استاد دانشگاه با نگارش مطلبی در کانال تلگرامی خود، تأکید می‌کند که مذاکرات ایران و آمریکا نه بر سر پرونده هسته‌ای، بلکه پیرامون «صورت‌مسئله اسرائیل» و موازنه قدرت است. نویسنده معتقد است بدون فهم فلسفی و تاریخی از ماهیت اسرائیل و جایگاه آن در نظمِ پس از جنگ جهانی دوم، هرگونه تحلیل از آینده مذاکرات سطحی خواهد بود. این یادداشت را در ادامه می خوانید: 

چرا ایرانِ امروز سیزیفِ پیروزِ تاریخ است؟ عصیان در سایه سنگ / وقتی آگاهیِ عاصی، خدایانِ قدرت را به زانو درمی‌آورد / ایران قوی تر از مجازات هایش

گروه اندیشه: دکتر محمدرضا تاجیک در یادداشتی برای جماران با تکیه بر فلسفه کامو، عصیان و آگاهی را تنها راه غلبه بر پوچی می‌داند. نویسنده ایرانِ امروز را به سیزیفی عاصی تشبیه می‌کند و می گوید که ایران امروز، همان سیزیف زمانه‌ی ماست، همان بدن عاصی و سرکشی که خدایان قدرت هرگز نمی‌دانند که چه می‌تواند بکند و نمی‌دانند که خدای‌شان برج بابل‌ آنان را چگونه و چطور فروخواهد ریخت. این مطلب را در ادامه می خوانید: 

محقق داماد و واکاوی پیوند ایمان و عرق ملی در سیره نبوی/ سوره بلد یا سوره وطن؟ / تبیین تمدنی عشق به خاک از غار ثور تا مدینه

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از سایت اندیشه ما، در این سلسله جلسات، نسبت انسان با سرزمین، مسئولیت اخلاقی در قبال وطن و منابع ارزشی حب وطن در ادبیات اسلامی و… با بیانی روشن و قابل استفاده تبیین شده است. محقق داماد در نخستین جلسه خود با استناد به آیات آغازین سوره «بلد» و سنت پیامبر اکرم (ص)، وطن‌دوستی را امری قدسی و از نشانه‌های ایمان و اصالتِ ولادت برمی‌شمارد. او با مرور آرای مفسران بزرگی چون ابوالفتوح رازی، تبیین می‌کند که عشق به زادگاه نه تنها با نگاه امت‌گرا تضاد ندارد، بلکه ریشه در سیره نبوی داشته و جزء جدایی‌ناپذیرِ هویت یک مؤمنِ تمدن‌ساز است. جلسه اول سخنان این اندیشمند فرزانه را در ادامه می خوانید:

از نقدِ عقل تا قلمرو اراده؛ تداوم یا عصیانِ شوپنهاور بر میراثِ کانت؟ / شاهکار فیلسوف بدبین / شوپنهاور نقاب از چهره‌ی «شیء فی‌نفسه» کانت برداشت

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از سرویس دین‌واندیشه ایبنا، رضا دستجردی نوشت: «جهان همچون اراده و تصور» نوشته آرتور شوپنهاور، با ترجمه رضا ولی‌یاری از جمله آثار نشر مرکز است که در دو مجلد در سال ۱۴۰۴ منتشر شده است.

رازی که خاک ایران به من آموخت/حکم جغرافیا و تاریخ به ایران برای ایستادگی ابدی/ ایران تمدنی «دفاع‌محور» با انعطاف‌ در ساختار و اصالتِ در ریشه‌ها

گروه اندیشه: «ایران بزرگ‌ترین ققنوس تاریخ است»، عنوان دل نوشته ای است از یک باستان شناس برای خاک و آبی که هزاران سال ایستاده. این مطلب روایتگر واکاوی عمیق و حسی یک باستان‌شناس از جان‌سختی و استمرار تمدنی ایران در برابر تندبادهای تاریخ است. نویسنده با لمس لایه‌های خاک، از تپه حسنلو تا ستون‌های تخت‌جمشید، استدلال می‌کند که ایران نه یک «سال‌شمار»، بلکه «نبضی زنده» است که بارها تا مرز نابودی رفته، اما هرگز زانو نزده است. او با اشاره به تاکتیک‌های دفاعی اشکانیان و مهندسی ساسانیان، الگوی تاریخی ایران را «انتخابِ بودن» و «ققنوس‌وار برخاستن از لایه‌های سوخته» توصیف می‌کند. از منظر باستان‌شناسی، ایران تمدنی «دفاع‌محور» است که راز بقای آن در ترکیبِ انعطاف‌پذیریِ ساختاری با اصالتِ ریشه‌ها نهفته است؛ خاکی که حافظه‌اش به فرزندان خود درسِ ایستادگی در برابر آشوب‌های معاصر را می‌آموزد و اطمینان می‌دهد که این سرزمینِ زخمی، همچنان استوار خواهد ماند. شاید دیوار تاریخی گرگان در این باره مثال خوبی باشد. این دل نوشته را که توسط دکتر مصطفی ده پهلوان دانشیار گروه باستان شناسی دانشگاه تهران نوشته و در کانال خانه اندیشمندان علوم انسانی منتشر شده، در ادامه می خوانید:

تأملی بر بهشت نهان‌بینان خیال‌باف

 به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از سرویس دین‌واندیشه ایبنا، رضا دستجردی نوشت: «تعبیر رویاهای یک روح‌بین از طریق رویاهای متافیزیک» اثر ایمانوئل کانت، با ترجمه و خوانش علی حسن‌زاده، از تازه‌های نشر نی است که در سال ۱۴۰۴ به بازار نشر آمد.

اگر کانت زنده بود در باره بمباران ایران چه می گفت؟ / رالز: بمباران اتمی ژاپن شکست اخلاق و دولتمردی بود / مرثیه‌ای برای روشنگری در عصر توحش تکنولوژیک

گروه اندیشه: میثم غضنفری پژوهشگر فلسفه در مقاله ای که در روزنامه ایران منتشر شده، با نگاهی تکان‌دهنده به جلد سالم‌مانده‌ی کتاب «تفکر نقاد» در میان ویرانه‌های بمباران قم، به واکاوی شکاف عمیق میان «آرمان‌های روشنگری» و «توحش تکنولوژیک» می‌پردازد. نویسنده استدلال می‌کند که فاجعه‌های کنونی محصول خرد رهایی‌بخش نیست، بلکه نتیجه مسخِ آن به «عقلانیت ابزاری» است؛ جایی که انسان‌ها از «غایت هستی» به «خسارات جانبی» در معادلات قدرت تقلیل یافته‌اند. با احضار کانت و رالز، متن تأکید می‌کند که سیاست‌های جنگ‌طلبانه‌ی مدرن، نقض مطلق «امر مطلق» کانت و خیانت به روح اخلاقی مدرنیته است. کتاب رها شده در آوار، نه نشانه‌ی شکست فلسفه، بلکه سوگنامه‌ای بر دنیای سیاستی است که هنوز شایستگی فهم خرد را پیدا نکرده است. این مطلب را در ادامه می خوانید: