برچسب فلسفه

 گروه اندیشه: دکتر سعید حجاریان در سایت مشق نو تلاش کرده به یک سوال اساسی و حیاتی در فضای حاکم بر دموکراسی لیبرال در آمریکا پاسخ بدهد: آیا جنبش «بدون شاه» (No Kings) در خیابان‌های آمریکا، تنها یک شعار انتخاباتی است یا واکنشی به یک دگردیسی عمیق ساختاری؟ حجاریان با بازخوانی پیش‌بینی‌های پیشین خود درباره برآمدن «سلطانیسم» در کالبد ریاست‌جمهوری، استدلال می‌کند که دونالد ترامپ فراتر از یک پروفایل روان‌شناختی، در حال اجرای یک «رژیم‌چنجِ» واقعی در قلب ایالات متحده است. او با مدل‌سازی قدرت بر مبنای تقرب‌های خانوادگی ــ شبیه به حرمسراهای قاجار ــ و درهم‌شکستن سنت استقلال قوا، عملاً میراث «توکویل» را به نفع یک ساختار فردمحور و نهادستیز مصادره کرده است.

  به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، ایبنا در باره کتاب «اسطوره‌ها: نگاهی اجمالی بر اساطیر ملل» نوشته فیلیپ ویلکینسون با ترجمه مریم تراب‌پرور که از سوی انتشارات ستاک منتشر شده نوشت: در این کتاب هشتاد اسطوره از بزرگ‌ترین اسطوره‌ها و شخصیت‌های جهان از خدایان یونان گرفته تا قهرمانان نورس با متنی جذاب و تصویرپردازی‌های جسورانه در برابر خواننده قرار گرفته است.

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از ایبنا، در پی حمله متجاوزانه آمریکا و اسرائیل به دانشگاه صنعتی شریف، گروه فلسفه این دانشکده نیز به شدت آسیب دیده و تخریب شده است. به این مناسبت، ابراهیم آزادگان، استاد فلسفه و عضو هیئت علمی گروه فلسفه دانشگاه صنعتی شریف، به ویران شدن کتابخانه شخصی‌اش در این دانشکده اشاره کرد و یادداشتی نوشت که از نظر می‌گذرد؛

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از سرویس دین‌واندیشه ایبنا، رضا دستجردی نوشت: نهم آوریل مصادف با بیستم فروردین، سال‌مرگ فرانسیس بیکن دانشمند پرآوازه انگلیسی است. از این چهره تأثیرگذار تاریخ اندیشه آثار چندی به جای مانده است، از جمله «آتلانتیس نو؛ اثری ناتمام» با ترجمه صادق صفارزاده، از جمله آثار نشر نی که در سال ۱۴۰۳ به بازار کتاب آمد. بسیاری، این فیلسوف، سیاستمدار، دانشمند، حقوق‌دان و نویسنده انگلیسی را محور اصلی تحول فکری در قرون‌وسطی، نیز از بانیان انقلاب علمی برمی‌شمارند و پایان سلطه کلیسا بر تفکر را به اندیشه‌های او نسبت می‌دهند.

گروه اندیشه: مطلب حاضر تحلیل کوتاه اما عمیق روانشناختی است که در خود ، مفهوم تاریخی و کلامی «اجل ملت‌ها» را از ساحت متافیزیک به آزمایشگاه روان‌شناختی منتقل می‌کند تا نشان دهد چرا امپراتوری‌های بی‌رحم، پیش از آنکه در میدان جنگ مغلوب شوند، در ذهن خود فرو می‌پاشند. این مطلب که در کانال بازتاب ۲ منتشر شده، به این سوال پاسخ درخوری می دهد که آیا سقوط قدرت‌های بزرگ صرفاً محصول شکست‌های نظامی است یا ریشه در یک «خودکشی ساختاری» دارد؟ این مطلب با نگاهی به آرای پنج متفکر بزرگ روان‌شناسی نشان می‌دهد که «اجل ملت‌ها» بیش از آن که حکمی آسمانی باشد، فرجامِ گریزناپذیرِ عارضه‌های روانی-اجتماعی است. از فروید که فوران «غریزه مرگ» را عامل خودویرانگری قدرت‌های بی‌رقیب می‌دانست، تا یونگ که «تورم روانی» و انقطاع از واقعیت را عامل انفجار حبابِ قدرت می‌دید، همگی بر یک اصل توافق دارند: قدرتِ مطلق، روانِ جمعی را مسموم می‌کند. طبق تحلیل ویکتور فرانکل، قدرت‌های سلطه‌گر در اوجِ «داشتن»، دچار «خلاء وجودی» می‌شوند و اراده‌ی بقا را گم می‌کنند؛ در حالی که اریک فروم و آدلر، نارسیسیسم بیمارگونه و عشق به «مرده‌گرایی» را موتور محرکِ سندروم زوال می‌دانند. این مطلب نشان می دهد که پیوند میان «نخوت» و «سقوط» که در تراژدی‌های یونان باستان ریشه دارد، امروزه در روان‌شناسی سیاسی به عنوان یک الگوی تکرارشونده شناخته می‌شود. قدرت‌هایی که به مرحله «تورم روانی» یونگی می‌رسند، به دلیل حذفِ «علاقه اجتماعی» (آدلر)، سیستم ایمنیِ روانی خود را در برابر واقعیت از دست می‌دهند. به همین دلیل ماشین تخریبِ قدرت‌های بی‌رحم، مانند آمریکا و اسراییل در نهایت بر اساس منطق «انفجار عصبیت»، سازندگان خود را می‌بلعد؛ چرا که در نظام طبیعت، چاقویِ بیداد همیشه ابتدا دسته‌ی خویش را می‌بُرد. این مطلب را در ادامه می خوانید: 

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، بر اساس مقاله دکتر پارسانیا، در ایبنا، اهمیت کار دکتر لاریجانی در این است که او ریاضیات را از یک «ابزار فنی» به یک «مسئله وجودی» ارتقاء داده است. در واقع، او با نقدِ «قضایای ترکیبی پیشینِ» کانت، ثابت می‌کند که ریاضیات نه تحمیلِ ذهن بر جهان، بلکه کشفِ نظمِ عینی جهان توسط ذهن است. این تفاوت نگاه، مرز میان «علمِ ابزاری» و «علمِ حقیقت‌جو» را ترسیم می‌کند.

 گروه اندیشه: دکتر فرهاد شفتی در سایت دین آنلاین به این سوال می پردازد که «آیا عمل صالح بدون ایمان موجب رستگاری می شود؟» در مقدمه ای بر این یادداشت کوتاه آمده است: «در مباحث کلامی همواره این پرسش مطرح است که آیا انجام کارهای نیک، بدون باور دینی می‌تواند موجب رستگاری ابدی شود؟ پاسخ سنتی معمولاً منفی است و بر لزوم همراهی عمل صالح با ایمان تأکید می‌کند. اما در این نوشتار، فرهاد شفتی با مراجعه به بافت تاریخی و گفتمانی قرآن، خوانشی متفاوت ارائه می‌دهد. او استدلال می‌کند که آیاتی مانند آیه ۱۲۴ سوره نساء، خطاب به مخاطبان مستقیم وحی در محیط شرک‌آلود عربستان است و هدفش تفکیک مؤمنان خالص از مشرکان متکبر است، نه نفی هرگونه ارزش برای اعمال نیک غیرمؤمنان در همه زمان‌ها. نویسنده با پذیرش این اصل که عمل صالح باید «نفس» را تزکیه کند، پیشنهاد می‌دهد که شرط رستگاری، تأثیر عمل بر پالایش درون است و این ممکن است حتی برای کسانی که ایمان به مفهوم متعارف را ندارند، اما حقیقتی برتر از خود را —آگاهانه یا ناآگاهانه— می‌جویند، نیز محقق شود. این یادداشت دعوتی است به بازاندیشی در مفاهیم ایمان، عمل و رستگاری از منظر قرآنی.» این یادداشت را در ادامه می خوانید: 

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از صفحه کتاب روزنامه ایران، پاولین کلینگلد، فیلسوف هلندی در کتاب «جستارهایی در ایده‌های جهان وطنی کانت» نشان می‌دهد بر اساس اصول کانتی، این دوگانگی یک دوراهی کاذب است. در اندیشه کانت، نه تنها این دو مفهوم با یکدیگر سازگارند، بلکه نوع خاصی از وطن‌دوستی نه فقط مجاز، بلکه یک وظیفه اخلاقی است.