برچسب فلسفه

نور نظریه هابرماس در غزه خاموش شد / احیا کننده نظریه انتقادی، پایانش را هم رقم زد / اما از هابرماس آموختم که به نقد وفادار باشم

 گروه اندیشه: سایت مشق نو، یادداشتی را از نانسی فریزر فیلسوف ترجمه کرده با تیتر «پس از هابرماس». این مطلب که در سایت  London Review of Books منتشر شده هابرماس را به تفسیر نشسته و لایه های مختلف شخصیتی اش را می شکافد. فریزر هابرماس را احیاء کننده اندیشه انتقادی و هم کسی که مرگ آن را در همکاری با سرمایه داری جهانی رقم زد تحلیل می کند.نانسی فریزر  متولد ۲۰ می ۱۹۴۷، نظریه‌پرداز انتقادی آمریکایی است. او هم‌اکنون در دپارتمان فلسفه و سیاست دانشگاه نیو اسکول نیویورک درس می‌دهد. فریزر مدرک دکتری خود را در رشته فلسفه از دانشگاه شهری نیویورک گرفته و سال‌ها در دپارتمان فلسفه دانشگاه نورت وسترن تدریس کرده‌است. این مطلب را در ادامه می خوانید: 

روایت حسین دباغ از تکیه گاه اصلی جمهوری اسلامی / چیزی که از بیرون ویرانی دیده می شود در درون ایستادگی و حقانیت رنج تفسیر می شود

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از سرویس دین و اندیشه ایبنا، حسین دباغ، پژوهشگر فلسفه و اخلاق نوشت: در این مقاله نشان داده‌ام که جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، هم غیرقانونی است، هم از نظر اخلاقی فاجعه‌بار و هم از نظر سیاسی در نهایت نتیجه معکوس می‌دهد. اگر واشنگتن و تل‌آویو تصور می‌کنند که با نیروی نظامی گسترده می‌توانند صرفاً جمهوری اسلامی را تضعیف کنند، در واقع ماهیت نظامی را که با آن روبه‌رو هستند به‌درستی نفهمیده‌اند. جمهوری اسلامی سال‌هاست که از شهادت، فداکاری و مقاومت مقدس به‌عنوان سرچشمه‌های معنا و ایستادگی بهره می‌گیرد، و به همین دلیل، خشونت خارجی ممکن است در نهایت همان منطقی را تقویت کند که در پی از میان بردن آن است.

ویتگنشتاین رساله منطقی – فلسفی را با حضور در جنگ و دوره اسارت نوشت / ویتگنشتاین: نزدیک بودن به مرگ زندگی را روشن می کند

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از سرویس دین و اندیشه ایبنا، حسین شقاقی، پژوهشگر فلسفه نوشت: مشغله من پژوهش در باب موضوعات فلسفی است. تقریبا در تمام ایام جنگ نوشتن و مطالعه فلسفه را رها کردم. هیچ تمرکزی برای این کار نداشتم. در صحبت با دوستان و همکاران پژوهشگر، در مباحث مختلف نظری، پی بردم آن ها هم غالبا به همین معضل دچارند. داغ هموطنان قربانی، حس ناامنی و اخبار ضدونقیض مربوط به جنگ، مجالی برای تمرکز بر مباحث نظری باقی نمی‌گذارد.

اخلاق به‌مثابه مواجهه‌ زنده با دیگری

 به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از سرویس دین‌واندیشه ایبنا، رضا دستجردی نوشت: در سال ۱۴۰۴ به‌رغم فرازونشیب‌های فراوان و اتفاق‌ها و رویدادهای غیرمنتظره، کتاب‌ها و آثار فلسفی قابل توجهی منتشر شد که عموماً در میان آثار کلاسیک و ماندگار تاریخ فلسفه به‌شمار می‌آیند، اگرچه به‌علت وقایع اتفاقیه، مجال مناسبی برای معرفی و ارزیابی آن‌ها پدید نیامد. برخی از این آثار، تألیف و شماری از آن‌ها ترجمه‌اند. در روزهای نوروزی فرصت را مغتنم شمرده به بازنگری و مرور و پیشنهاد بعضی از این کتاب‌ها خواهیم پرداخت.

برای زیست مسالمت آمیز به جای افراد منطقی به افراد معقول نیاز داریم / معقولیت؛ فضیلتی که در عصرِ تحقیر و قطبی‌سازی گم شده است

 گروه اندیشه: یک تمایز بسیار مهم که اغلب به آن توجه نمی کنیم راجع است به این سوال مهم که آیا لزوما کسی که عقلانی و دارای عقلانیت ذهنی و رفتاری است لزوما معقول هم هست؟ مقاله کوتاه حاضر که توسط دکتر جواد حیدری نگاشته و توسط و حسین پایا مدیر انتشارات طرح نو در اختیار خبرگزاری خبرآنلاین قرار گرفته، به این موضوع مهم و بسیار حیاتی در حوزه تمدنی، پیشرفت و توسعه اشاره می کند. مطلب حاضر تاکید دارد که بسیاری از گره‌های کور در فضای سیاسی و اجتماعی ما ناشی از یک سوءتفاهم بزرگ در مفهوم «عقل» است. این نوشتار با استناد به تفکیک حیات‌بخش جان رالز و خوانش تازه «کریستا لاولر»، میان دو ساحتِ متفاوتِ وجودی تمایز قائل می‌شود: عقلانیت (Rationality) و معقولیت (Reasonableness). فرد عقلانی ممکن است بسیار باهوش، منطقی و در پیگیری منافع شخصی‌اش استادانه عمل کند؛ او حتی می‌تواند یک «خودخواه مطلق» باشد که هیچ تضادی در باورهایش دیده نمی‌شود. اما بحران امروز ما، غلبه‌ی همین عقلانیتِ منسجم اما سرد و بی‌روح بر ساحتِ معقولیت است.

ایرانیان ماهیت مغول وار ترامپ را اصلاح می کنند؟ / رضا داوری اردکانی: ایران بیش از یک کشور است / کسانی که درد ایران را بشناسند کم اند

 به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از سرویس دین و اندیشه ایبنا، در میانه جنگی نابرابر و تجاوز آشکار آمریکا و اسرائیل به سرزمین ما ایران، رضا داوری اردکانی، فیلسوف و اندیشمند نامدار معاصر ایرانی یادداشتی نگاشته و در آن به استقامت و پایداری ایران در تاریخ پر نشیب و فرازش اشاره کرده است. در ادامه متن این یادداشت، از نظر می‌گذرد:

کالبدشکافیِ یک ترورِ شناختی در قبل و حین جنگ / فراتر از چپ و راست؛ «سیاست‌ورزیِ معتدل» تنها مکملِ پیروزی در میدانِ نظامی

گروه اندیشه: به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، دکتر حسین شیخ رضایی استاد فلسفه و مدیر انتشارات کرگدن در سرویس دین و اندیشه ایبنا یادداشتی منتشر کرده در باره تمایز مفهوم میان اعتدال و میانه روی. او می پرسد که آیا میانه‌روی سیاسی همان اعتدال است یا با برچسب‌هایی چون «وسط‌بازی» به مسلخ رفته است؟ شیخ‌رضایی، پژوهشگر فلسفه، در این نوشتار به تبیین تمایز حیاتی میان «محتوای سیاسی» و «روش سیاست‌ورزی» می‌پردازد. او معتقد است اعتدال نه یک جایگاه میانه در طیف چپ و راست، بلکه یک «فضیلت روش‌مند» برای برقراری تعادل میان قدرت‌ها و منافع متکثر است. در حالی که خطوط تبلیغی با همسان‌پنداریِ غلطِ اعتدال و اصلاح‌طلبی، سعی در حذف نیروهای عقلانی از صحنه دارند، شیخ‌رضایی هشدار می‌دهد که خالی کردن میدان از نیروهای معتدل، کشور را از «بهره‌برداری سیاسی» در لحظات سرنوشت‌سازِ نظامی محروم می‌کند. این تحلیل، فراخوانی است برای بازگشت به سیاست‌ورزی چندبعدی و عبور از قطبی‌سازی‌های ویرانگری که تنها به سود دشمنان و جنگ‌طلبان تمام می‌شود. این مطلب را در ادامه می خوانید: