برچسب جامعه‌شناسی معرفت

نشست «جامعه شناسی آمریکا در نیمه اول قرن بیستم و نابرابری

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از روابط عمومی انجمن جامعه شناسی ایران، در نشست «جامعه شناسی آمریکا در نیمه اول قرن بیستم و نابرابری» دکتر پرویز اجلالی سخنرانی خواهد کرد. تسهیل گر این نشست دکتر مینا شیروانی ناغانی است. 

نقد روزنه گشایی فراستخواه؛ از «نبوغ بقا» تا تسلیم در برابر قدرت/ آیا کنشگری مرزی نجات‌بخش ایران است؟/ وقتی «وفاق ملی» به رتوش وضع موجود بدل می‌شود

 گروه اندیشه: روزنامه شرق به قلم بهاره بیات، مقاله ای منتشر کرده، در باره نظریه کنشگری مرزی مقصود فراستخواه و کارکردهای سیاسی آن. بیات در مقاله خود  به نقد نظریه «کنشگران مرزی» مقصود فراستخواه می‌پردازد؛ نظریه‌ای که تداوم حیات و نوسازی ایران را نه حاصل شورش‌های توده‌ای یا اراده مستبدان، بلکه مرهون عملکرد نخبگانی می‌داند که در فضای خاکستری میان «دیوان حکومتی» و «ایوان اجتماعی» روزنه‌گشایی کرده‌اند. از نظر بیات فراستخواه با تلفیق مفاهیم نورث، عجم‌اوغلو، گیدنز و رورتی، این الگوی رفتاری را نوعی «نبوغ بقا» و عقلانیت تدریجی برای تبدیل مطالبات عمومی به ساختارهای مدنی تلقی می‌کند. با این حال، مقاله با تحلیل بیانیه‌های «روزنه‌گشایی» و دکترین «وفاق ملی»، نشان می‌دهد این رویکرد در مقام عمل دچار فروپاشی متدولوژیک شده است. این نظریه با تقلیل سیاست به محاسبات فنی، ترجیح ثبات بر تغییر و چشم‌پوشی از نابرابری‌های بنیادی، «امر سیاسی» را حاشیه‌نشین می‌سازد. در نهایت، از نظر بیات، کنشگری مرزی به‌جای گشودن افق‌های رهایی و ایجاد نهادهای فراگیر، به توافق‌های پشت‌پرده میان الیت حاکم، توجیه انفعال و تکنوکراسی نئولیبرالی برای اداره بوروکراتیک بحران‌ها سقوط کرده است. در ادامه این مقاله را می خوانید:

مروری بر مشروعیت عصر مدرن هانس بلومنبرگ / روشنگری، نسخه سکولارشده‌ی آخرت‌شناسی مسیحی / عقل مدرن چگونه از تله انقیاد گریخت؟

گروه اندیشه: مطلب حاضر خلاصه ای است از مطلبی که از ریچارد رورتی در شماره ۲۴ سیاست‌نامه منتشر شده است. این مطلب با کالبدشکافی دیدگاه هانس بلومنبرگ، به نقد دو کلان‌روایت متضاد درباره هویت عصر مدرن می‌پردازد؛ روایتی که مدرنیته را رهایی مطلق عقل از خرافه می‌داند و دیدگاه بدیلی که آن را صرفاً نسخه سکولارشده‌ی آخرت‌شناسی مسیحی قلمداد می‌کند. متن تبیین می‌کند بلومنبرگ با رد توامان علم‌گرایی روشنگری و الهیات هایدگری، به دنبال دفاع از خودآگاهی و هویت مستقل انسان مدرن است.

خواسته امام زمان از ما چیست؟ تفکیک بین خواسته دل و مسئولیت

به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، حجت الاسلام سید محمد باقر علوی تهرانی در مراسم عزاداری مسجد امیر با بیان روایتی از امام محمد باقر (ع) گفت: امام باقر فرمودند: هر کس که دین‌داری کند خدا را به‌‎وسیلۀ عبادتی که خود را در آن به زحمت بیفکند؛ ولی امام [تعیین‌شده] از جانب خداوند برای او نباشد، زحمتش مورد قبول واقع نشده و خود او نیز گمراه و سرگردان است؛ و خداوند اعمال او را دشمن می‌دارد.

پوپر جزم را با ابطال‌پذیری و اقتدار را با نهادینه‌سازی نقد برمی‌اندازد

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از سرویس دین‌واندیشه ایبنا، رضا دستجردی در مقدمه گفت و گویش با مانی ستارزاد نوشت: «پوپر، فلسفه و جهان واقع» به‌قلم برایان مگی فیلسوف بریتانیایی با ترجمه مانی ستارزاد از تازه‌های نشر ثالث است که ضمن معرفی اندیشه‌های کارل پوپر فیلسوف و اندیشمند شهیر معاصر، مفاهیم کلیدی فلسفه‌ علم و فلسفه‌ سیاسی او را برای خواننده‌ تبیین می‌کند. کتاب ساختاری ساده و خطی دارد و مگی پس از معرفی موضوعات بنیادین فلسفه‌ علم نزد پوپر، از جمله «قضیه‌ تمایز علم و شبه‌علم»، نظریۀ «ابطال‌پذیری» و استراتژی «حدس و رد»، به پیامدهای روش‌شناختی این دیدگاه برای تولید دانش می‌پردازد و در پایان برخی مباحث سیاسی-اجتماعی پوپر نظیر دفاع از «جامعه‌ باز» و نقد «تاریخ‌گرایی فقرآور» را بررسی می‌کند.» گفت و گو با مانی ستارزاد را در ادامه می خوانید: ترجمه «نابغه مطرود»، «ابژه‌های تکین» از دیگر آثار اوست.

غذا به مثابه امری سیاسی / مسئله ایران قحطی نیست ناتوانی دسترسی به غذاست

 گروه اندیشه: در کانال جامعه شناسی گروه اجتماعی، دکتر فریبا نظری مطلبی نوشته با عنوان «غذا به مثابه امری سیاسی». او معتقد است در یک سال اخیر، تغییرات رخداده و مهم در شیوه تغذیه، نمایانگر تغییرات طبقاتی افراد و تحول در گروه های اجتماعی است. این مطلب را در ادامه می خوانید: 

 رژیم‌چنج در واشینگتن؛ ترامپ «مَشک دموکراسی» را درید و ردای سلطانی قاجاری پوشید / کالبدشکافیِ آمریکایِ ترامپ در عصر نهاد ستیزی

 گروه اندیشه: دکتر سعید حجاریان در سایت مشق نو تلاش کرده به یک سوال اساسی و حیاتی در فضای حاکم بر دموکراسی لیبرال در آمریکا پاسخ بدهد: آیا جنبش «بدون شاه» (No Kings) در خیابان‌های آمریکا، تنها یک شعار انتخاباتی است یا واکنشی به یک دگردیسی عمیق ساختاری؟ حجاریان با بازخوانی پیش‌بینی‌های پیشین خود درباره برآمدن «سلطانیسم» در کالبد ریاست‌جمهوری، استدلال می‌کند که دونالد ترامپ فراتر از یک پروفایل روان‌شناختی، در حال اجرای یک «رژیم‌چنجِ» واقعی در قلب ایالات متحده است. او با مدل‌سازی قدرت بر مبنای تقرب‌های خانوادگی ــ شبیه به حرمسراهای قاجار ــ و درهم‌شکستن سنت استقلال قوا، عملاً میراث «توکویل» را به نفع یک ساختار فردمحور و نهادستیز مصادره کرده است.

هگل به روایت ژیژک در عصر تکینگی و پلیس دیجیتال / وقتی مغز به شبکه وصل می‌شود

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، به نقل از سرویس دین و اندیشه ایبنا، مسعود تقی‌آبادی نوشت: کتاب «هگل در مغز سیمی» نوشته اسلاوی ژیژک با ترجمه عباس زیدی‌زاده، در سال ۱۴۰۴ از سوی مؤسسه انتشارات فلسفه منتشر شده است. ژیژک در این اثر ۳۳۷ صفحه‌ای، با بازخوانی هگل در پرتو هوش مصنوعی، علوم اعصاب و رؤیای «مغز سیمی»، می‌کوشد نشان دهد چرا انسان را نمی‌توان به سازوکاری شفاف، منسجم و کاملاً قابل‌کنترل فروکاست؛ و چگونه خودِ تناقض‌ها و شکست‌های ما، نقطه آغاز هر بحث جدی درباره آزادی، مسئولیت و آینده دیجیتال‌اند.