برچسب جامعه‌شناسی معرفت

سقوط پیامبر مدرنیته؛ تبارشناسی خشونت معرفتی و بن‌بست «عقل استثناگرای» هابرماسی / چرا پروژه‌ی ناتمام هابرماس به «استعمارِ دیگری» ختم شد؟

گروه اندیشه: احمد غلامی روزنامه نگار و نویسنده در روزنامه شرق در گفت‌وگویی با دکتر حسین مصباحیان، با نگاهی رادیکال و انتقادی به واکاوی میراث یورگن هابرماس، به‌ویژه پس از مواضع اخیر او در قبال تحولات خاورمیانه، می‌پردازد. مصباحیان ضمن تفکیک میان «ایده‌های عصری» و «رویکردهای فرادورانی»، ایده‌هایی نظیر «کنش ارتباطی» و «استعمار زیست‌جهان» را درخشان اما در آزمون واقعیتِ سیاسی امروز، شکست‌خورده می‌داند.

فلسفه‌ورزی گشوده / کالبدشکافی معرفت‌شناختی آراء «کای‌پائیل» و «راجو» برای نخستین‌بار در ایران / پایانی بر تقلیل‌گرایی در فلسفه تطبیقی

 به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از سرویس دین و اندیشه ایبنا، کتاب «معرفت‌شناسی فلسفه تطبیقی؛ نقدی بر دیدگاه‌های پی.تی.راجو» تألیف جوزف کای‌پائیل با تحقیق و ترجمه قاسم پورحسن استاد دانشگاه علامه طباطبایی و زهرا حاجی‌شاه‌کرم پژوهشگر پسادکتری به همت انتشارات صراط منتشر شد.

کلیدتحول ایران گذار از همبستگی‌ ایدئولوژیک به همکاری استراتژیک/ گروه‌های دوستی و آشتی ملی پایه‌گذاری کنیم/ در جامعه پرنفرت، عقل سلیم‌ از دست می رود

گروه اندیشه: در نشست «چگونه از دل ویرانی جنگ، آبادانی بسازیم» روز یکشنبه ٢٧ اردیبهشت‌ماه دکتر نعمت الله فاضلی انسانشناس سخنرانی کرد. فاضلی در این نشست جنگ را به مثابه یک بیماری ناخواسته اما واقعیت تاریخی تحلیل می‌کند. او با نفی انفعال و ناامیدی، به سنت فکری اندیشمندانی چون پیتر تورچین و ویکتور فرانکل ارجاع می‌دهد تا نشان دهد تاریخ بشر همواره شاهد «ویرانی مولد» بوده است؛ نقطه‌ای صعب‌العبور که در آن تمدن‌ها نه با پول و فناوری، بلکه از طریق «تخیل روایی»، پذیرش مسئولیت وجودی و اراده‌ی معطوف به عاملیت احیا شده‌اند. فاضلی با مرور تجربه‌ی بازسازی فرانسه پس از جنگ جهانی دوم توسط ژنرال دوگل، کلید تحول را گذار از همبستگی‌های ایدئولوژیک به «همکاری استراتژیک» میان گروه‌های متضاد می‌داند. از نظر او، جامعه‌ی قطبی‌شده و آکنده از نفرت، عقل سلیم خود را از دست می‌دهد؛ بنابراین، راه‌حل رستگاری جمعی در پذیرش واقع‌بینانه‌ی تکثر، مدارا و پیوند میان لایه‌های مختلف اجتماعی (نظیر حزب‌اللهی و غیرحزب‌اللهی) نهفته است. در این فرآیند، زنان و مردم عادی بازیگران اصلیِ تبدیلِ شرّ مطلقِ جنگ به فرصتی برای خلاقیت، خوداصلاح‌گری و همزیستی پایدار به شمار می‌روند.گزارش منتشر شده در خانه اندیشمندان علوم انسانی را در ادامه می خوانید:

شهید مطهری گفت معنویت را از طریق خشونت نمی خواهیم / شکست آمریکا در تحقق قدرت نرم علیه ایران / نمی‌توان با اوهام‌گرایی ادعا کرد که خداوند پشتیبان مااست

گروه اندیشه: دکتر خسرو قبادی، عضو هیات علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی در نشست تخصصی «از پیروزی در خرمشهر تا مقاومت در تنگه هرمز» که توسط خانه اندیشمندان علوم انسانی برگزار شد، به واکاوی زنجیره پیوسته استراتژی دفاعی ایران در چهار دهه اخیر و پیوند میان دو مقطع کلیدی تاریخ معاصر پرداخت. خانه اندیشمندان علوم انسانی متن سخنرانی این استاد دانشگاه را در کانال خود منتشر کرده است. از نظر قبادی، فتح خرمشهر صرفاً به عنوان یک پیروزی نظامی در نقطه صفر مرزی نگریسته نمی‌شود، بلکه آغازگر یک الگوی رفتاری هوشمندانه و بومی در ساختار بازدارندگی کشور است که امروز ثبات و تداوم خود را در پهنه استراتژیک تنگه هرمز و خلیج فارس به رخ می‌کشد. این نشست با اتکا به رویکردهای جامعه‌شناسی جنگ و تحلیلِ تغییر در لایه‌های پنهان کنشگری ایرانیان، نشان می‌دهد که چگونه «صبر تمدنی» و حماسه‌آفرینی‌های سده گذشته، از میدان‌های نبرد زمینی دهه ۶۰ به دکترین‌های مدرن امنیت دریایی و ژئوپلیتیک هژمونیک در قرن جدید سرریز شده است. سخنران این نشست با کالبدشکافی مفهوم پادشکنندگی در ساختار دفاعی، اثبات می‌کند که مواجهه با تکانه‌های استعماری و بحران‌های تحمیلی، نه تنها ساختار نظامی ایران را متلاشی نکرده، بلکه آن را به یک ارگانیسمِ پویا و امنیت‌ساز تبدیل ساخته است؛ نیرویی که امروز فراتر از مرزهای جغرافیایی، تعریف‌کننده قواعد بازی در شاهراه‌های انرژی جهان است.