برچسب عاشورا

عاشورا مدرسه بیداری و مسئولیت اجتماعی است

منصوره کردی، با اشاره به تدارک ویژه‌برنامه‌های این شبکه در ایام تاسوعا و عاشورای حسینی گفت: رادیو فرهنگ در این روزها با برنامه‌هایی چون «سقای آب و ادب» و «وطنم در پناه پرچم» تلاش می‌کند پیام‌های ماندگار نهضت عاشورا را با رویکردی فرهنگی و اجتماعی برای مخاطبان بازخوانی کند.

روضه‌های خامس آل‌عبا به روایت عین‌السلطنه

رضا مختاری اصفهانی نوشت: روضه‎‌خوان‎‌های تهرانِ عصر ناصری نیز هر کدام برای خودشان حکایتی داشتند. یکی از آنان سیدمحسن نقیب‎‌السادات بود؛ روضه‎‌خوانی که جمعیت زیادی پای منبرش گرد می‎‌آمدند اما عین‎‌السلطنه به معلومات او خُرده می‎‌گیرد: «آقای نقیب‎‌السادات ماشاءالله معرکه می‎‌کند. پنجاه سال است روضه‎‌خوان است. چهار حدیث بلد نیست.»

عاشورا حماسه است

از اواخر قرن نوزدهم، و قرن بیستم، به‌دلیل رخداد مجموعه‌ای از انقلاب‌ها، حرکت‌های ضداستعماری و امپریالیسم، گرایش به سمت‌وسوی بازتولید یا تقویت قرائت سیاسی و ضد استبدادی میل می‌کند که نمونه آن را می‌توان در آثار بزرگانی چون شریعتی، محمدباقر صدر، شهید مطهری و امام خمینی (ره) یافت. در آثار این افراد، عمدتاً بر ابعاد عدالت‌خواهی و مبارزه با ظلم تأکید می‌شود.

راز ماندگاری جریان کربلا

حضرت سیدالشهدا(ع) قبل از خلق حادثۀ عاشورا یک امام بود، امام معصوم؛ و ارزش تاریخ عاشورا به حضور یک امام معصوم در آن است، نه یک فرد عادی ولو اینکه به هر مرتبه از مراتب علم و تقوا و تقرّب رسیده باشد.

مکن ای صبح طلوع

علم‌کش‌ها، علم بزرگ تکیه را بر روی کمربند چرمی مخصوص خود می‌گذاشتند و آماده حرکت می‌شدند. وقتی صف در حد مطلوب شکل می‌گرفت فرمان حرکت از سوی سردسته‌ها صادر می‌شد. دسته ابتدا با سینه‌زنی آرام، حرکت می‌کرد. نوحه‌خوان‌ها به نوبت، دم می‌گرفتند و سینه‌زن‌ها با آهنگ نوحه، سینه می‌زدند. عده‌ای از سینه‌زن‌ها زنجیر هم داشتند و هر وقت محتوای نوحه ایجاب می‌کرد زنجیر می‌زدند. معروف‌ترین نوحه‌ای که در سینه‌زنی‌ها خوانده می‌شد نوحه «مکن ای صبح طلوع» بود.

«عصر عاشورا» چگونه مشهورترین نگاره مذهبی ایران شد؟

اگرچه فرشچیان آثار مشهور فراوانی همچون «پنجمین روز آفرینش»، «ضامن آهو»، «نیایش»، «ستایش پروردگار» و «کوثر» را خلق کرده است، اما بدون تردید «عصر عاشورا» شناخته‌شده‌ترین و اثرگذارترین اثر او به شمار می‌رود. اثری که بسیاری آن را مشهورترین نگاره عاشورایی تاریخ هنر ایران می‌دانند.

«آه حسین، شاه حسین»؛ مرثیه‌ای با نوای حزن‌آلود زنان

پیترو دلاواله می‌گوید: روضه‌خوانی با شدت هرچه تمام‌تر ادامه دارد و مستمعان با صدای بلند، گریه و زاری می‌کنند. به‌خصوص زنان به سینه خود می‌کوبند و با نهایت حزن و اندوه و همه با هم آخرین بند مرثیه‌ای را که خوانده می‌شود تکرار می‌کنند و می‌گویند: آه حسین، شاه حسین...