برچسب تاریخ سیاسی

صندوقچه اسرار سالک

یک هفته‌ای طول کشید تا بتوانیم قرار مصاحبه را برای ساعت 9 صبح روز شنبه 19 مهر در دفتر مجمع نمایندگان اصفهان هماهنگ کنیم. به دفتر مجمع رسیدیم و به داخل آپارتمانی نسبتا نوساز هدایت شدیم. تمام اسباب و وسایل داخل آپارتمان خلاصه می‌شد در یک فرش با رنگ نوستالژیک قرمز لاکی، یک دست مبل قهوه‌ای رنگ نسبتا قدیمی و یک میز غذاخوری. روی میز عبایی قهوه‌ای‌رنگ و منظم تاخورده و عمامه‌ای سفید به چشم می‌خورد. بعد از چند دقیقه‌ای که به انتظار نشسته بودیم، صدایی شنیده شد و از پسر جوانی که در اتاق حضور داشت خواست عبا و عمامه را با خود ببرد. احمد سالک حالا با همان چهره‌ای که سال‌هاست از او به خاطر داریم و البته با چین‌وچروک‌های بیشتر از سال‌های قبل که او را از نزدیک دیده بودیم، روبه‌رویمان می‌نشیند و با لحنی باطمأنینه از خاطرات قبل و بعد از انقلاب برایمان می‌گوید؛ از روزگاری که در کوچه‌پس‌کوچه‌های اصفهان به دنبال سرنگونی رژیم شاه بود تا امروز که برخلاف ظاهر آرامش، منتقدی ناآرام و صریح برای غیر هم‌فکرانش محسوب می‌شود.

نگاهی به روند انتخابات از مشروطه تا امروز

در قسمت قبل خواندیم انتخابات مجلس دوازدهم شورای ملی که آخرین دوره مجلس در دوران حکومت رضاشاه بود در تاریخ 26 فروردین 1318 برگزار شد و در سوم آبان 1318 با ریاست محتشم السلطنه آغاز به کار کرد که در این دوره 137 نماینده به مجلس راه یافتند و دو تن از آنان سلب صلاحیت شدند. سیزدهمین دوره مجلس شورای ملی در 22 آبان 1320 به‌عنوان اولین مجلس دوران حکومت محمدرضا شاه در دوره حضور متفقین در ایران به ریاست محتشم السلطنه با 135 نماینده آغاز به کار کرد.

سرنوشت 11 تن طلای گمشده ایران در شوروی

میهن ما در کنار منابع و تاریخ و فرهنگ سرشار، روایات و قصه‌های ناگفته زیادی در دل خود دارد که مرور زمان باعث کم‌رنگ‌شدن آن‌ها در ذهن جامعه شده است. جنگ جهانی دوم به‌عنوان یک فاجعه جهانی یکی از بازه‌های زمانی بحث‌برانگیز در تاریخ معاصر ماست که ترکش‌های آن ایران را هم بی‌نصیب نگذاشت. در شهریور 1320 قوای ارتش سرخ اتحاد جماهیر شوروی، آمریکا و انگلیس تحت عنوان متفقین با توجیه حضور مستشاران و جاسوس‌های آلمانی در ایران و مقابله با خطر نفوذ آلمان در منطقه قفقاز و کمک به شوروی برای شکست آلمان در استالینگراد ضمن حمله نظامی و درهم‌شکستن ارتش ایران در کمتر از یک روز کشور را به مدت 4 سال به اشغال خود درآوردند و در ششم آذر ماه 1322 بدون اطلاع دولت ایران، استالین، چرچیل و روزولت ضمن حضور در سفارت شوروی در تهران جلسه‌ای با عنوان اجلاس تهران برگزار کردند که در آن مصوب شد شش‌ماه پس از پایان جنگ قوای متفقین از ایران خارج شوند که عملا این اتفاق نیفتاد.

میانه‌رو هستم نه اصلاح‌طلب

طیف‌بندی‌های سیاسی درون کشور حتی در صورت ائتلاف و اتحاد، بازهم در زیربناهای فکری دچار اختلاف نظراتی در راستای مفاهیم بنیادین ازجمله موضع جناح‌ها نسبت به مقولاتی مثل سرمایه، توسعه، سیاست، فرهنگ و… هستند. اصلاح‌طلبان از آغاز دولت اصلاحات تاکنون دچار تحولات ساختاری زیادی شده‌اند و از همه مهم‌تر خط و مرز مشخصی از لحاظ تعریف هویت سیاسی و اقتصادی میان آن‌ها دیده نمی‌شود، به این معنا که تعریف مشخصی از یک اصلاح‌طلب در جامعه وجود ندارد. اختلاف نظرات درون جریان اصلاحات در راستای تضاد میان اولویت توسعه سیاسی و توسعه اقتصادی بحث جدی پیش پای اصلاح‌طلبان است. مرحوم اکبر هاشمی رفسنجانی شخصی محوری در سیاست کشور به‌حساب می‌آمد که جریان اصلاحات با ایشان در بازه‌های زمانی مشخصی به‌خصوص در انتخابات سال 84 به تضادهایی رسید که منجر به شکست آن‌ها و پیروزی احمدی‌نژاد شد.

توهم‌های نو عثمانی

«ارس را جدا کردند و آن را با میله و سنگ پر کردند/ من از تو جدا نمی‌شدم به زور جدایمان کردند»؛ بیتی از یک شعر با نمادی از جدایی‌طلبی پان‌ترکیست‌ها درباره رود ارس در مرز ایران و جمهوری آذربایجان و به زبان ترکی که در روز پنجشنبه (20 آذر) توسط رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، در مراسم رژه نظامی نیروهای جمهوری آذربایجان به مناسبت اتمام اشغال منطقه قره‌باغ کوهستانی توسط ارمنستان در باکو خوانده شد. اقدامی که در آستانه هفتادوچهارمین سالگرد آزادسازی آذربایجان از دست نیروهای وابسته به شوروی سابق در 1325 از سوی اردوغان صورت گرفت و باعث برافروخته‌شدن خشم مردم ایران و مسئولان جمهوری اسلامی ایران همچون وزیر امور خارجه و برخی نمایندگان مجلس شورای اسلامی و سیل واکنش از سوی کاربران ایرانی در فضای مجازی، به‌خصوص توییتر، نیز شد.

نیامدن به انتخابات یعنی ضربه‌فنی‌شدن

تاریخ انقلاب چه ناگفته‌های مهمی در سینه یارانش دارد که شنیدن و بازگوکردن آن‌ها به درک عمیق نسل جدید از انقلاب کمک می‌کند. باید فارغ از جناح‌بندی سیاسی و با بازگشت و قرارگرفتن در آن دوره مهم تاریخی به روایات مختلف گوش سپرد. اسدالله بادامچیان یکی از همان چهره‌هایی است که به‌واسطه حضورش پیش از انقلاب و مسئولیت‌هایش پس از پیروزی انقلاب می‌تواند حرف‌های شنیدنی بسیاری برای نسل جوان داشته باشد. در کارنامه او علاوه بر داشتن سابقه زندان به جهت فعالیت‌های سیاسی پیش از انقلاب، معاونت سیاسی رئیس قوه قضائیه، نماینده سابق مجلس شورای اسلامی و دبیرکل حزب مؤتلفه اسلامی به‌چشم می‌خورد. مشروح گفت‌وگو را در اصفهان زیبا می‌خوانید.

بررسی انتخابات؛ از مشروطه تا امروز

در قسمت قبل خواندیم که هجدهمین دوره مجلس شورای ملی در تاریخ 27 اسفند 1332 و پس از کودتای 28 مرداد و سقوط مصدق بازگشایی شد. ریاست مجلس هجدهم در دست رضا حکمت بود. ۱۳۲ نماینده به مجلس راه یافتند و نتیجه انتخابات در سه حوزه قم، شهرضا و فیروزآباد اعلام نشد. اعتبارنامه یدالله ابراهیمی، نماینده نخست کرمان، تصویب نشد و نماینده دوم آن حوزه نیز استعفا کرد. اعتبارنامه منوچهر ایرانی نیز در ۲۸ بهمن ۱۳۳۳ رد شد. سه نماینده هم در طی دوره درگذشتند.

نگاهی به سرنوشت قانون اساسی

لازمه اداره كشور و تدوين زبان انقلاب، ايجاد قانون اساسی جديد بر پايه آرمان‌های اسلامی بود كه اين كار از دوران حضور امام خمینی در پاريس توسط گروه‌های مختلف شروع شده بود. در مقدمه قانون اساسی آمده است: «قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران مبین نهادهای فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و اقتصادی جامعه ایران بر اساس اصول و ضوابط اسلامی است که انعکاس خواست قلبی امت اسلامی می‌باشد. ماهیت انقلاب عظیم اسلامی ایران و روند مبارزه مردم مسلمان از ابتدا تا پیروزی که در شعارهای قاطع و کوبنده همه قشرهای مردم تبلور می‌یافت این خواست اساسی را مشخص کرده و اکنون در طلیعه این پیروزی بزرگ ملت ما با تمام وجود نیل به آن را می‌طلبد.»