برچسب تاریخ سیاسی

تاریخ سیاسی اصفهان پر از شخصیت‌هایی است که روزهای پرفرازونشیب زیادی را در ذهن خود حفظ کرده‌اند. گردآوری این تجربیات برای نسل جدید و نسل‌های آینده کاربردی و بااهمیت است. به خصوص بازه اول انقلاب تا سال 60 که تمامی کشور درگیر  فضای خاص پر تنش و سهم خواهی بود. پیشینه تاریخ سیاسی اصفهان نیز از تحولات انقلابی دور نماند و مبارزه پیش و پس از انقلاب به صورت جدی در این شهر ادامه داشت. گروه‌های مختلف از توحیدی صف، مجاهدین خلق، حزب توده، انجمن حجتیه و… در مبارزات انقلابی همواره نقش جدی ایفا کرده‌اند. نعمت‌الله ایزدی یکی از همان چهره‌هایی است که به دلیل سابقه مبارزه و فعالیت‌های سیاسی حرف‌های ناگفته بسیاری دارد. 

تاریخ معاصر سیاسی ایران رویدادهای مهمی درون خود جای داده است که بعضا باعث تغییر روند اساسی در جریانات سیاسی شده‌اند و تأثیر آن‌ها هنوز نیز ادامه دارد؛ به خصوص سال‌های 57 تا 60 که سطح تنش و درگیری در راستای قدرت‌طلبی نیروهای مختلف به اوج رسیده بود و روایات متناقضی از آن به گوش می‌رسد. یکی از راه‌های شناخت منصفانه آن دوران بغرنج، رجوع به تاریخ شفاهی از طریق افرادی است که در آن بازه زمانی منشأ اثر در تحولات بوده‌اند؛ نمایندگان مجلس، نیروهای احزاب، وزرا و اعضای کابینه‌های مختلف گزینه‌های خوبی برای شنیدن روایات آن دوران هستند.

چند روزی از بحث‌و‌جدل شکل‌گرفته میان صادق زیباکلام و خسرو معتضد، یکی به عنوان استاد علوم سیاسی و دیگری معروف به تاریخ‌نگار گذشته است. مناظره بحث‌برانگیز این دو با یکدیگر زمینه اظهارنظرهای متفاوتی را در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی و فضای مجازی فراهم کرد. اکنون با فرونشستن جنجال‌ها می‌توان موضوع مورد مناقشه میان این دو چهره سرشناس را از دریچه‌ای دیگر نگاه کرد.

علاءالدین میرمحمدصادقی برای هر طیفی در کشور شخصیت متفاوتی دارد، از یک کارآفرین برتر و سرمایه‌دار تا هیئت مؤسس حزب مؤتلفه و همراه امام، خط سیر زندگی میرمحمدصادقی ادامه دارد. او متولد 1310 در اصفهان است و با اینکه در دهه 30 به تهران مهاجرت کرده، هنوز هم در صحبت با او رنگ و بوی اصفهان قابل تشخیص است. او در دوره‌های مختلف تاریخ معاصر،  شاهد وقایع مهمی بوده است که ما امروز در کتاب‌ها و عکس‌های سیاه و سفید به دنبال آن می‌گردیم. او شاهد عینی کودتای 28 مرداد در تهران بوده است و خاطرات جالبی نیز از آن دوران همراه خود دارد. از همراهی‌اش با شهید بهشتی به عنوان یک دوست و همکار و همشهری تا کمک مالی به انقلابیون، بخشی از صحبت‌های ما با علاءالدین میرمحمد صادقی است.

14 اسفند در تاریخ معاصر ایران با نام دکتر محمد مصدق پیوند خورده است؛  پیوندی که به مصدق نیز خلاصه نشده و در متن مراسم بزرگداشت او در سال‌های مختلف شاهد تحولات سیاسی خاصی نیز بوده‌ایم؛ از جمله 14 اسفند 57 که اولین مراسم درگذشت او پس از انقلاب در  احمدآباد با سخنرانی آیت الله طالقانی و با حضور جبهه ملی، سازمان مجاهدین خلق، نهضت آزادی و چریک‌های فدایی خلق برگزار شد. به گفته روزنامه اطلاعات در این مراسم یک‌میلیون نفر شرکت کردند. دو سال پس از این مراسم نیز در دومین سالگرد مصدق پس از انقلاب دقیقا در 14 اسفند 1359 بنی‌صدر با سخنرانی در دانشگاه تهران جوی تنش‌آمیز را در کشور ایجاد کرد.

«در برابر استبداد، بیست درس قرن بیستم» عنوان کتابی است از تیموتی اسنایدر. اسنایدر استاد دانشگاه ییل آمریکا است و متخصص در تاریخ اروپای شرقی و جنگ جهانی دوم و هولوکاست. او علاوه بر کار تدریس و تالیف کتاب‌های تاریخی، سخنرانی‌های بسیاری دارد و در حوزه عمومی فعال است و هم در نشریات مختلفی مثل اینترنشنال هرالد تریبیون، نیشن، نیویورک ریویو، مقاله می‌نویسد. اسنایدر به پاس نوشتن کتاب‌های ژرف نگرانه تاریخی و نگاه تطبیقی جوایز بین المللی بسیاری را به خود اختصاص داده است. مثل جایزه اندیشه سیاسی هانا آرنت، جایزه نگاه اروپایی لایپزیک، جایزه علوم انسانی امرسون،یجایزه ادبی آکادمی هنر و ادبیات آمریکا و جوایزی افتخاری از کشورهای اروپای شرقی. 

جریان اصول‌گرا در کنار اصلاح‌طلبی یکی از دو جریان اصلی سیاسی کشور است که می‌توان گفت سپهر سیاسی ایران با این دو جریان معنا و مفهوم می‌یابد. گذشته این جریان به راست سنتی جمهوری اسلامی و تضادهای ایدئولوژیک بخشی از روحانیت در زندان‌های زمان شاه برمی‌گردد که در سیاست‌های اقتصادی با طیف چپ خط امامی اختلاف نظرات جدی داشتند.

در پی درگذشت سید علی نکوئی زهرایی، سخنان بسیاری در خصوص روش زندگی و منش این معلم، مبارز و فعال سیاسی و فرهنگی پیش‌کسوت از دور و نزدیک شنیده شد. شخصی که خدمات فراوانی در راه انقلاب و نقش مؤثری در جریان اصلاحات اصفهان داشت و در عرصه‌های اجتماعی و فرهنگی نیز آثار باارزشی از خود به جای گذاشت. مرحوم نکوئی فردی انقلابی و جهادگر بود که در سال‌های پس از انقلاب (در دولت سازندگی و اصلاحات) در کسوت استاندار و فرماندار مشغول به کار بود و دوران بازنشستگی‌اش نیز با عنوان رئــیـس شــورای هــمـاهـنـگـــی اصلاحات اصفهان و با لقب پدر معنوی این جریان سپری شد؛ سوابقی که پس از مرگش نکوئی را فردی متعهد و خادم مردم و الگویی مثال‌زدنی برای این طیف سیاسی معرفی کرد.