«ارس را جدا کردند و آن را با میله و سنگ پر کردند/ من از تو جدا نمیشدم به زور جدایمان کردند»؛ بیتی از یک شعر با نمادی از جداییطلبی پانترکیستها درباره رود ارس در مرز ایران و جمهوری آذربایجان و به زبان ترکی که در روز پنجشنبه (20 آذر) توسط رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه، در مراسم رژه نظامی نیروهای جمهوری آذربایجان به مناسبت اتمام اشغال منطقه قرهباغ کوهستانی توسط ارمنستان در باکو خوانده شد. اقدامی که در آستانه هفتادوچهارمین سالگرد آزادسازی آذربایجان از دست نیروهای وابسته به شوروی سابق در 1325 از سوی اردوغان صورت گرفت و باعث برافروختهشدن خشم مردم ایران و مسئولان جمهوری اسلامی ایران همچون وزیر امور خارجه و برخی نمایندگان مجلس شورای اسلامی و سیل واکنش از سوی کاربران ایرانی در فضای مجازی، بهخصوص توییتر، نیز شد.
اردوغــان که در ایــن مــراســم بـــه همراه الهام علیاف، رئیسجمهور آذربایجان، شرکت کرده بود، در حالی علیه تمامیت ارضی جمهوری اسلامی ایران شعرخوانی کرد که محمدجواد ظریف در عکسالعمل به اظهارات مداخلهجویانه او در توییتر نوشت: «به اردوغان نگفته بودند شعری که به غلط در باکو خواند، مربوط به جدایی قهری مناطق شمالی ارس از سرزمین مادریشان ایران است! آیا او نفهمید که علیه استقلال جمهوری آذربایجان سخن گفته است؟ او درباره جدایی مناطق شمالی ارس از ایران شعر خواند. هیچکس نمیتواند درباره آذربایجان عزیز ما صحبت کند.» ظریف با این توییت به دو عهدنامه ترکمانچای و گلستان که باعث جدایی بخشهایی از خاک ایران و الحاق آنها به خاک جمهوری آذربایجان، ترکیه و ارمنستان شده است، اشاره کرد و اردوغان را فردی بیاطلاع در خصوص تاریخ کشورهای منطقه عنوان کرد (اسفند 1206 شمسی که مصادف بود با 21 فوریه 1828 میلادی، عهدنامه ترکمانچای از سوی فتحعلیشاه قاجار و در راستای پایان دادن به جنگهای ایران و روسیه امضا شد. این پیمان باعث شد سه ایالت قفقاز یعنی ایروان، نخجوان و بخشهایی از تالش به روسها واگذار شود، حاکمیت ایران بر دریای مازندران محدودتر و کاپیتولاسیون «قضاوت کنسولی» نیز بر مردم ایران تحمیل شد. طبق این قرارداد 30هزار کیلومتر مربع از خاک ایران جدا شد که اکنون شامل حدود 20 هزار کیلومتر مربع از خاک ارمنستان، پنج هزار کیلومتر مربع از خاک ترکیه و پنج هزار کیلومتر مربع از خاک جمهوری آذربایجان است. این عهدنامه بههمراه عهدنامه گلستان باعث جدایی حدود ۲۵۰ هزار کیلومتر مربع از خاک ایران
شد).
