برچسب اصفهان زیبا

فرهنگ عاشورا و مفاهیم برخاسته از نهضت امام حسین‌(ع) از بارزترین جلوه‌های فرهنگ ‌عامه و از مهم‌ترین پشتوانه‌های روحی و معنوی مردم ایران به شمار می‌رود. شور و شعور حسینی با عمق ذهن و زندگی ایرانیان پیوند دارد و مضامینی همچون شجاعت، جـوانمردی، ایثار، ظلم‌ستیزی، آزادگی، سلطه‌ناپذیری، حق‌جویی، عدالــت‌خواهی، عزت‌طلبی و ایثار داوطلبانه جان و مال در راه ارزش‌ها را در برمی‌گیرد. تنوع مناسک عزاداری برای امام حسین‌(ع) در میان اقوام مختلف ایرانی، بیانگر درهم‌تنیده‌شدن فرهنگ عاشورا با فرهنگ اقوام ایرانی است. قهرمانان کربلا در اذهان ایرانیان، تجـــسم همه خـــوبی‌ها و پاکی‌ها هستند. امام‌حسین(ع) مظهر رهبری و ایستادگی، حضرت‌عباس(ع) نماد وفاداری و شجاعت و حضرت زینب‌(س) الــگوی صبر و مــقاومت محسوب می‌شود. بسیاری از عبارات مورداستفاده در ادبیات عامه همچون برخی ضرب‌المثل‌ها یا سلام دادن به امام حسین‌(ع) بعد از نوشیدن آب از مفاهیم مرتبط با عاشورا گرفته شده است.

محمدرضا شجریان، متولد اول مهر 1319 در مشهد است. به گفته خودش هرآنچه که در موسیقی به دست آورده بود، از برکت‌های آموزش و تشویق‌های پدرش بوده.

پیش درآمد
خبرِ درگذشتِ خسرو آوازِ ایران گرچه به خودیِ خود خبری کوتاه و تأثر برانگیز است، اما در ابعادِ فرهنگی جامعه خبرِ جانکاه و کمر شکنی است؛ به‌طوری که تاثیراتِ آن در احوالاتِ هنرِ ایران به مرور بر هنردوستان و علاقه مندانِ موسیقی سنتی ایران فائق می‌آید و بد بر احوالِ هنرِ سرزمینی که چُنین ثمره‌ ارزشمندی را به آغوشِ خاک می‌سپارد تا نسلی طویل و علاقه مند در اندوه او به سوگ بنشینند و ردای عزا بر تن کنند. چه خوش گفت سهراب سپهری: مرگ گاهی ریحان می‌چیند.

سرانجام قلب هنرمندی که یک‌عمر درراه اعتلای آواز و موسیقی و شعر و فرهنگ کوشیده بود در روز هفدهم مهرماه سال جاری از تپش ایستاد و اکنون ملتی قلب‌هایشان سوگوار پرواز ابدی اوست… ملتی که سال‌ها را با این صدا زیسته بودند، از تبلور تمام امیدها و رنج­هایشان به هنگام خواندن تصنیف مرغ سحر تا معنویت مناجات و ربنای او در هنگام افطارهای ماه رمضان. ازاین‌رو شجریان را باید یگانه هنرمندی دانست که در تمام لحظات تاریخ ملتش، چون رودی خروشان جاری بود چراکه این مردم، غم­ها و شادی­ها و امیدها و دل‌بستگی‌هایشان را با این صدای پیوند داده بودند. در یک نمونه از این هزاران زیستنِ این صدا در فرهنگ مردم، می­توان نمونه‌ای را مثال زد و آن را به تمام جهانیان باافتخار تمام نشان داد که چگونه شعر و موسیقی در تاروپود یک ملت زندگی می‌کند و نفس می­کشد.

وقتی از نصرت‌اله وحدت حرف می‌زنیم، داریم از بخشی از تاریخ فرهنگ‌عامه این کشور حرف می‌زنیم. درست مثل وقتی‌که می‌گوییم لاله‌زار و یک مفهوم به ذهنمان می‌آید؛ یا وقتی اشاره می‌کنیم به ویرانه‌های خانه پدربزرگ که دارند از نو آن را می‌سازند و لحظه‌به‌لحظه خاطرات برایمان مرور می‌شود،  اما سؤال اینجاست، چرا باید از وحدت و هم‌نسلی‌های او حرف زد و چرا باید ثبتشان کرد؟! پاسخ به این پرسش می‌تواند شروع هر نوع شناخت یا پژوهش درباره آن نسل باشد. نصرت‌اله وحدت در کودکی، در ذهن من یک مرد خوش‌سر و زبان و بازیگوش اصفهانی بود که هر وقت و به هر بهانه‌ای در تلویزیون دیده می‌شد، جمع تماشاگر می‌گفت یادش به خیر.

ماه صفر دومین ماه قمری است. وقوع برخی حوادث ناگوار در این ماه موجب شده که مسلمانان ذهنیت و خاطره خوشی از آن نداشته باشند. در سه ماه ذی‌القعده، ذی‌الحجه و محرم که ماه‌های حرام و قبل از ماه صفر بودند، اعراب از جنگ و خونریزی دست می‌کشیدند، ولی یکدیگر را به آمدن ماه صفر و آغاز دوباره جنگ تهدید می‌کردند و با پایان یافتن محرم، جنگ را از سر می‌گرفتند. وقایعی چون جنگ صفین، ورود کاروان اسرای کربلا به شام، اربعین امام حسین (ع) و شهدای کربلا، وفات پیامبر اسلام (ص)، شهادت امام حسن مجتبی (ع) و امام رضا (ع) در این ماه اتفاق افتاده است. در روایات آمده که مسلمانان برای رفع بلا در این ماه، بسیار صدقه بدهند. شیعیان در دهه آخر ماه صفر یعنی از  اربعین امام حسین (ع) تا شهادت امام رضا (ع) همچون ماه محرم به سوگواری و برپایی آیین‌های عزاداری می‌پردازند.