دسته دین ، حوزه و اندیشه

جنگ، هم معلول و هم‌ علت رشد سازمان‌ها و ایدئولوژی‌های اجتماعی

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از سرویس دین و اندیشه ایبنا، رضا دستجردی نوشت: «جامعه‌شناسی جنگ و خشونت» به‌قلم سینیشا مالشویچ استاد دانشکده علوم سیاسی و جامعه‌شناسی دانشگاه ملی ایرلند و ترجمه سینا باستانی، از تازه‌های پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات است. در این اثر که جنگ را شکلی بسیار پیچیده و پویا از تضاد اجتماعی تحلیل می‌کند، اهمیت استفاده از ابزارهای جامعه‌شناختی برای فهم سرشت متغیر جنگ و خشونت سازمان‌یافته نشان داده شده، نویسنده از تأثیر تاریخی و کنونی‌ که اجبار و جنگ بر دگرگونی حیات اجتماعی داشته است و برعکس، تحلیلی اصیل به‌دست می‌دهد. به‌باور مالشویچ، گرچه جنگ و خشونت در شکل‌گیری مدرنیته، مولفه‌هایی تعیین‌کننده بوده‌اند «بیشتر تحلیل‌ها از مطالعه خاستگاه‌های حیات اجتماعی معاصر تن می‌زنند». در مقابل این تحلیل‌ها، این کتاب مطالعه خشونت سازمان‌یافته را کانون توجه قرار داده، بدین‌منظور، تحلیل جامعه‌شناختی فراگیری به‌دست می‌دهد که نظریه‌های کلاسیک و معاصر را با بافت‌های تاریخی و جغرافیایی خاص پیوند می‌زند. آن‌چه مولف در این کتاب مورد بررسی قرار داده است، جنگ پیش از مدرنیته، جنگ در عصر مدرن، ملی‌گرایی و جنگ، تبلیغات جنگ، همبستگی در میدان نبرد، جنگ و قشربندی اجتماعی، جنسیت و خشونت سازمان‌یافته، و بحث جنگ‌های جدید است.

هبوط از آسمان ایدئولوژی به واقعیت زمین ؛ روایت زلزله‌ای که سقف‌هایمان را ربود / خلق جدید سیاست از دل دوستی، و تحقق سیاست غیرحاکمانه

گروه اندیشه: دکتر جواد حیدری عضوهیات علمی دانشگاه، در مقاله ای که در سایت مشق نو منتشر کرده، به آخرین کتاب دکتر محمدجواد غلامرضا کاشی به نام «سیاستی دیگر: خلق جهان مشترک ایرانی» پرداخته است. حیدری در مقاله اش تلاش می کند که خوانشی رادیکال و تبارشناسانه از اثر جدید دکتر کاشی ارائه دهد، کتابی که سیاست را از اسارت واژگان سنتیِ قدرت، حاکمیت و ایدئولوژی رها کرده و آن را به عنوان پاسخی به یک اضطراب وجودی کهن بازتعریف می‌کند: اضطراب بی‌خانمانی انسان در جهانی بدون سقف. حیدری با خلق استعاره‌ی تکان‌دهنده‌ی «مردمانی پس از زلزله»، وضعیت امروز جامعه را تصویر می‌کند؛ دورانی که در آن سایه‌ی سنگین ایدئولوژی‌های پرشکوه قرن بیستمی فروریخته و انسان‌ها را در فضای باز و بی‌تکیه‌گاه رها کرده است. حیدری با نقد هوشمندانه‌ی دو واکنش سنتی—یعنی نوستالژی بازگشت به «خانه‌ی پدری» بیان می‌کند که این خانه‌ها دیگر وجود خارجی ندارند. حیدری تاکید می کند که کاشی با چرخشی ساختارشکنانه، جهت نگاه ما را از گذشته به آینده برمی‌گرداند: خانه دیگر موضوعی مربوط به دیروز نیست، بلکه پروژه‌ای متعلق به فرداست؛ امری که باید از نو «ساخته و تاسیس» شود، نه آنکه به آن «بازگشت». از نظر حیدری کتاب با میانجی‌گری هانا آرنت و احیای مفهوم یونانیِ «دوکسا» (منظر شخص اول)، نشان می‌دهد که حقیقت تنها از تلاقی و گفت‌وگوی منظرهای متکث انسانی متولد می‌شود و ادعای ایدئولوژی‌ها برای دیدن جهان از «منظر ناکجا»، یک فاجعه‌ی سیاسی است. نویسنده با عبور از ترس هابزی (خوف از مرگ فیزیکی) و ارتقای آن به اضطراب هایدگری (ترس از بی‌معنایی)، راه نجات را نه در اقتدار سرکوبگرِ یک «لویاتانِ رو به زوال»، بلکه در بازکشف «جهان‌های مشترک اولیه» یعنی عشق، دوستی و مسئولیت اخلاقی می‌داند. بیماری جامعه‌ی ما وارونگی این نظم است؛ جایی که امور ثانویه (دین و سیاستِ رسمی) امور اولیه را بلعیده‌اند. در نهایت، کتاب با صورت‌بندی «سیاستِ غیرحاکمانه» و پناه بردن به «خِرَدِ موقعیتی»، مخاطب را از توهم معجزه‌های یک‌شبه یا سقوط در سیاه‌چاله‌ی یأس بازمی‌دارد و دعوت می‌کند تا خانه‌ی مشترک را، صبورانه و از پایین، با همین خشت‌های پراکنده‌ی به‌جامانده از آوار بنا کند. این مقاله را در ادامه می خوانید: 

 هشدار خانیکی نسبت به فرسودگی سرمایه اجتماعی در دالان «نه جنگ و نه صلح» / احساس افتخار به ایرانی بودن از ۷۶ تا ۸۴ درصد؛ نرخ مهاجرت کاهش یافت

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از  جماران، عضو هیات علمی گروه علوم ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی با بیان اینکه جنگ ها خسارت بارند اما خسارت بارتر پایان بد جنگ‌هاست، گفت: دستیابی به توافق و عبور از وضعیت مبهم صرفاً یک آرزو یا تخیل نیست، جوامع می‌توانند از دل بحران‌ها فرصت‌های تازه‌ای برای رشد، بازسازی و توسعه خلق کنند، چنانکه  کرده اند.

سیدمحمدرضا بهشتی و راز تاب‌آوری امام‌حسین(ع)/ قفل معمای تاب‌آوری عاشورا با کلید «عرفه» گشوده می‌شود

۳ تیر ۱۴۰۵ – ۱۸:۵۴ گروه اندیشه: روزنامه ایران گزارش سخنرانی دکتر سیدمحمدرضا  بهشتی، استاد فلسفه غرب دانشگاه تهران را با موضوع «انسان و خدا در نیایش امام حسین (ع)» که در سلسله همایش های «چراغی دیگر» ( به همت…

سکوت امام مجتبی به همان اندازه مورد رضا حق است که قیام سیدالشهدا (ع) / راز ماندگاری جریان کربلا

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از سرویس دین و اندیشه ایبنا، آیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در کتاب «اربعین در فرهنگ شیعه»، در تحلیلی که از واقعه عاشورا ارائه می‌دهد، می‌نویسد: مظلومیت حضرت سیدالشهدا علیه‌السلام در فرهنگ تشیع این نیست که گروهی از خدا بی‌خبر با یورش بر عده‌ای از ذراری و اولاد پیامبر، آنان را از دم تیغ گذراندند و از بزرگ و کوچک، حتی طفل شیرخوار نگذشتند؛ و پس از شهادتشان، اهل‌بیت رسول خدا را با آن وضع فجیع و شرم‌آور، از این شهر به آن شهر در شوارع و ملأ عام به اسارت و غل و زنجیر کشاندند و کردند آنچه را که تاریخ از ذکر آن به شرم آید! مظلومیت سیدالشهدا در این است که کسی به حقیقت و روح و جان این حادثه پی نبرده، و از جاهل و عامی تا عالم و خبیر، همه و همه این واقعه را از دریچۀ نفس و روح آشفته و ناخالص و افکار کودکانۀ خود تفسیر و توجیه می‌کنند.

نگاه پدیدارشناسانه هانربن کربن به واقعه کربلا/ عاشورا ، تجلی مابعدالطبیعی حماسه الهی

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از سرویس دین و اندیشه ایبنا، سیده معصومه محمدی نوشت:  هانری کربن در کتاب «اسلام ایرانی»، ولایت و امام‌شناسی را قلب تپنده و هسته مرکزی تشیع می‌داند. از نظر او، بدون درک مفهوم امام و ولایت، حقیقت تشیع اصلاً قابل فهم نیست. روش او برای تبیین این موضوع روش پدیدارشناسی است؛ یعنی او تلاش نمی‌کند از بیرون و با عینک کلامی یا تاریخیِ غرب به امام نگاه کند، بلکه می‌کوشد پدیده امام را آن‌گونه که در وجدان و تجربه معنوی خودِ شیعه تجلی می‌یابد، توصیف و درک کند.

«جنبش‌های نافرجام» از سائوپولو تا استانبول / جنبش‌های خیابانی و طغیان‌ اعتراضی توده‌ای

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از ایبنا، آناهید خزیر نوشت: کتاب «جنبش‌های نافرجام؛ روایت یک دهه اعتراضات مردمی» نوشته وینسنت بوینز با ترجمه شهریار خواجیان از سوی انتشارات ققنوس منتشر شد.جنبش‌های نافرجام تحلیلی عمیق از موچ گسترده اعتراضات مردمی در دهه ۲۰۱۰ در نقاط مختلف جهان ارائه می‌دهد. بوینز با بررسی جنبش‌هایی از برزیل و شیلی تا هنگ‌کنگ و خاورمیانه، این پرسش را مطرح می‌کند که چرا با وجود حضور میلیونی مردم در خیابان‌ها، بسیاری از این جنبش‌ها به تغییرات اساسی و پایدار منجر نشدند.