گروه اندیشه: روزنامه ایران گزارش سخنرانی دکتر سیدمحمدرضا بهشتی، استاد فلسفه غرب دانشگاه تهران را با موضوع «انسان و خدا در نیایش امام حسین (ع)» که در سلسله همایش های «چراغی دیگر» ( به همت خانه اندیشمندان علوم انسانی و همکاری کانون رسالت برگزار شده)، منتشر کرده است. این روزنامه در مقدمه این گزارش آورده است: «چگونه انسان به جایی میرسد که در برابر سنگینترین محنتها نه دچار تردید میشود و نه زبان به شکایت میگشاید؟ یکی از پرسشهای قابل تأمل پیرامون واقعه عاشورا آن است که چه نسبتی میان جهان معرفتی امام حسین(ع) و استقامت کمنظیر او در مواجهه با دشوارترین آزمونهای انسانی وجود دارد.
آیا میتوان سرچشمه آن تابآوری، عزم و رضای شگفتانگیز را در نوع نگاه امام(ع) به «خدا»، «انسان» و «زندگی» جستوجو کرد؟ دکتر سیدمحمدرضا بهشتی، در گفتار پیشرو میکوشد از همین منظر به واقعه عاشورا بنگرد. او با محور قراردادن «دعای عرفه امامَتِی تُوصِلُ إِلَیک؟» چه هنگام دور بودهای که آثار و نشانهها، انسان را به سوی تو برسانند؟
خداوند غایب نیست؛ همواره حاضر است. مسأله این است که انسان بتواند این حضور را دریابد. شاید همین دعا پاسخی قانعکننده به آن پرسش آغازین این گفتار باشد: چه میشود که انسانی آن همه محنت را تاب میآورد و در واپسین لحظات زبان به «الهی رضاً بقضائک و تسلیماً لأمرک»(خشنود به قضای تو و تسلیم امر و فرمانت هستم) میگشاید؟
آنچه در واقعه عاشورا آشکار شد، ثمره همان معرفتی است که در دعای عرفه جلوه کرده است. عاشورا را نمیتوان جدا از عرفه فهمید. آن رضایت، آن استقامت و آن تابآوری، ریشه در نوعی خداشناسی و انسانشناسی دارد که در این نیایش به زیباترین صورت بیان شده است.
