مرجع خبر، آموزش، فناوری، سرگرمی و دانستنیهای روز
مرجع خبر، آموزش، فناوری، سرگرمی و دانستنیهای روز
هوش مصنوعی (به انگلیسی: Artificial intelligence) (به اختصار: AI)، هوشی است که توسط ماشینها ظهور پیدا میکند، در مقابل هوش طبیعی[الف] که توسط جانوران شامل انسانها نمایش مییابد. اما پیش از هرچیز باید این موضوع را دانست که کلمه هوش، نشان دهنده امکان استدلال است و اینکه آیا هوش مصنوعی میتواند به توانایی استدلال دست یابد یا خیر، خود موضوع اختلاف محققان است. کتابهای AI پیشرو، این شاخه را به عنوان شاخه مطالعه بر روی «عوامل هوشمند» تعریف میکنند: هر سامانهای که محیط خود را درک کرده و کنشهایی را انجام میدهد که شانسش را در دستیابی به اهدافش بیشینه میسازد.[ب] برخی از منابع شناخته شده از اصطلاح «هوش مصنوعی» جهت توصیف ماشینی استفاده میکنند که عملکردهای «شناختی» را از روی ذهن انسانها تقلید میکنند، همچون «یادگیری» و «حل مسئله»، با این حال این تعریف توسط محققان اصلی در زمینه AI رد شده است.[پ][۲][۳]
کاربردهای هوش مصنوعی شامل موتورهای جستجو پیشرفتهٔ وب (مثل گوگل و بینگ)، سامانه توصیهگر (که توسط یوتیوب، آمازون و نتفلیکس استفاده میشوند.)، فهم زبان انسانها (همچون سیری ، جمنای و آمازون الکسا)، خودروهای خودران (مثل تسلا)، هوش مصنوعی مولد یا خلاقیت محاسباتی (مثل چتجیپیتی یا تولید اثر هنری مانند دال-ئی و میدجرنی) تصمیمگیری خودکار و رقابت در بالاترین سطوح سامانههای بازی استراتژیک (همچون شطرنج و گو). با بیشتر شدن توانایی ماشینها، وظایفی که نیازمند «هوشمندی» هستند اغلب از تعریف AI برداشته میشود، پدیدهای که به آن اثر هوش مصنوعی گفته میشود. به عنوان مثال، فهم نوری کاراکتر را اغلب از چیزهایی که AI در نظر گرفته میشوند مستثنی میکنند، چرا که این فناوری تبدیل به فناوری عادی و روزمرهای شده است.[۴][۵][۶]
هوش مصنوعی در سال ۱۹۵۶ میلادی تبدیل به شاخهای آکادمیک شد و در سالهای پس از آن چندین موج خوشبینی را تجربه کرده و مجدد دچار امواج ناامیدی و کمبود بودجه شده (که به آن «زمستان AI» میگویند)، سپس فناوریهای جدیدی در پی آن آمده و موفقیت و بودجههای تحقیقاتی این حوزه مجدداً احیا گشتهاند. تحقیقات AI رهیافتهای متفاوتی را از زمان تأسیسش امتحان کرده و آنها را کنار گذاشته است، رهیافتهایی چون: شبیهسازی مغز، مدلسازی حل مسئله توسط مغز انسان، منطق صوری، بانکهای اطلاعاتی بزرگ دانش و تقلید رفتار جانوران. در اولین دهههای قرن ۲۱ میلادی، یادگیری ماشینی که شدیداً از آمار ریاضیاتی بهره میبرد در این حوزه غلبه داشت و این فناوری اثبات کرد که به شدت موفق است و به حل چندین مسئله چالشبرانگیز در صنعت و فضای آکادمیک کمک نمود.[۷][۸]
شاخههای مختلف تحقیقات هوش مصنوعی حول اهداف بهخصوصی متمرکز بوده و از ابزارآلات خاصی استفاده میکنند. اهداف سنتی تحقیقات AI شامل این موارد اند: استدلال، نمایش دانش، برنامهریزی، یادگیری، پردازش زبان طبیعی، ادراک و توانایی در جابجایی و دستکاری اشیاء.[ت] هوش جامع (توانایی حل مسائل دلخواه) در میان اهداف بلند مدت این حوزه است. جهت حل چنین مسائلی، محققان AI فنون حل مسئله وسیع و یکپارچهای را شامل این موارد به کار بستهاند: جستوجو و بهینهسازی ریاضیاتی، منطق صوری، شبکههای عصبی مصنوعی و روشهای مبنی بر آمار، احتمالات و اقتصاد. AI همچنین با حوزههایی چون علوم کامپیوتر، روانشناسی، زبانشناسی، فلسفه و بسیاری از حوزههای دیگر مرتبط است.[۹]
این شاخه بر این فرض بنا شده است که هوش انسانی «را میتوان به دقت توصیف نمود، به طوری که میتوان آن را توسط یک ماشین شبیهسازی نمود».[ث] این فرض بحثهای فلسفی را پیرامون ذهن و اخلاقیات خلق موجودات هوشمند برانگیخته است، موجوداتی که دارای هوش شبیه-انسان اند. این مسائل توسط افسانهها، داستانهای تخیلی و فلسفه از زمانهای باستان مورد کاوش واقع شدهاند. ادبیات علمی-تخیلی و آیندهپژوهی نیز پیشنهاد میدهند که AI با پتانسیل و قدرت عظیمی که دارد، ممکن است منجر به ایجاد ریسک وجودی برای بشریت گردد.
مدل زبانی «حافظ شیرازی»، دستاورد جدید مجموعه ویراویراست با بیش از ۱۲ میلیارد توکن رونمایی شد. این مدل زبانی مبتنی بر هوش مصنوعی که دقت و کارایی بالایی دارد بر اساس متون دانشگاهی و عمومی طراحی شده و سیستم تحلیل احساس در متن از مهمترین سیستمهایی است که میتوان بر اساس این مدل آن را ساخت.
محققان در یک پیشرفت بزرگ در حوزه هوش مصنوعی، موفق به توسعه شبکههای عصبی جدیدی شدهاند که نه تنها دقت بالاتری دارند، بلکه عملکرد درونی آنها نیز برای انسان قابل فهم است. این دستاورد که میتواند به کشف قوانین جدید طبیعت و توسعه فناوریهای هوشمندتر منجر شود، نویدبخش آیندهای روشن برای هوش مصنوعی است.
هند مدتها است که به عنوان یکی از مراکز جذاب برای شرکتهای فناوری و خدمات غربی شناخته میشود. در طول چند دهه گذشته بسیاری از شرکتها مشاغل ساده و پیچیده خود را برعهده کارکنان ارزانقیمت هندی گذاشتهاند و حالا طبق گزارش والاستریت ژورنال شاهد یک صنعت ۲۵۰ میلیارد دلاری برای برونسپاری در این کشور هستیم. اما موج جدید هوش مصنوعی بسیاری از این مشاغل را هدف گرفته است و به ویژه مشاغل سطح پایین از جمله پشتیبانی مشتریان و اوپراتورهای مرکز تماس در معرض خطر هستند.
دیدهبان هوش مصنوعی پارت، در دومین شماره از فصلنامه خودبه موضوع «مدلهای بنیادی» و کاربردهای آن در زیستبوم هوش مصنوعی ایران و جهان بپردازد.
چندی پیش با انتشار خبر جدایی جان شولمن از اوپنایآی مشخص شد که از تیم ۱۱ نفره بنیانگذار اوپنایآی، در حال حاضر تنها ۳ نفر در این شرکت باقی ماندهاند. با اینکه نرخ بالای جابجایی کارکنان برای استارتآپها عجیب نیست، اما آنچه به طور ویژه باعث جلب توجه به این استارتآپ شده است، خروج ۳ تن از بنیانگذاران در سال جاری و پس از اخراج یکباره سم آلتمن در نوامبر سال گذشته است.
اوپنایآی به تازگی گزارشی از یک تجزیه تحلیل امنیتی منتشر کرده است که در آن به احتمال وابستگی احساسی کاربران به حالت صوتی انسانمانند این شرکت اشاره میکند. براساس گزارشی که مجله وایرد از این بررسی منتشر کرده است، وابستگی احساسی میتواند باعث پذیرش بیشتر انسانها در مقابل هوش مصنوعی شود که احتمال باور اطلاعات ساختگی یا توهم که از مشکلات این فناوری است را افزایش میدهد. شرکت همچنین احتمال تاثیر این حالت صوتی در القای دیدگاههای خاص به کاربران را نیز تحت بررسی دارد.
طبق نظرسنجی جدیدی از گوگل کلود، ارائه دهنده خدمات ابری، و گروه پژوهش ملی (NRG)، ۷۴ درصد از شرکتهایی که حداقل برای یک فعالیت و کاربرد از هوش مصنوعی استفاده کردهاند با گذشت یک سال شاهد بازگشت سرمایه خود هستند. از میان این شرکتها، ۸۶ درصد میگویند که درآمد آنها ۶ درصد یا بیشتر در نتیجه استفاده از این فناوری افزایش یافته است.
تاثیر هوش مصنوعی به عنوان جدیدترین و شاید بزرگترین موج فناورانه اخیر بر کسی پوشیده نیست و یکی از مهمترین نگرانیهای جامعه تاثیر این تحولات بر بازار کار است. گزارش جدید کنسرسیومی با حضور بزرگترین شرکتهای فناوری نشان میدهد که این تکنولوژی ۹۲ درصد از مشاغل IT را متحول میکند و کارکنان آینده این صنعت با واقعیت متفاوتی روبرو هستند. از این رو شرکتهای حاضر در این کنسرسیوم به مهارتافزایی و آموزش کارکنان امروز و آینده متعهد شدهاند.