برچسب پگاه ظاهری

مذاکرات ایران و عربستان با میانجی‌گری عراق در آستانه دور چهارم خود قرار دارد و حالا با برگزاری نشست بغداد که به گفته برخی از جمله اهداف آن بهبود روابط ایران و عربستان سعودی به عنوان قدرت‌های شاخص منطقه بوده است پیش‌بینی می‌شود گشایش‌هایی در راه است و احتمال بهبود روابط تهران و ریاض پس  از 6 سال قطع کامل تعاملات سیاسی و اقتصادی وجود دارد. شرایطی که تحلیلگران منطقه‌ای را به ریشه‌یابی در خصوص اختلافات همیشگی میان این دو کشور طی دوره‌های مختلف و ارائه راهکار و پیشنهادهایی وا داشته است. اینکه اصلی‌ترین موضوع اختلاف میان ایران و عربستان چیست و آیا با شروع مذاکرات مقدماتی میان آن‌ها امکان بهبود روابط و به دنبال آن اتحاد کشورهای منطقه با یکدیگر وجود دارد یا ممکن است همچون گذشته روابطی موقت و کوتاه برای آن ها رقم بخورد؟

هم‌زمان با تشکیل دولت سیزدهم و به فاصله یک از روز از اعلام رأی اعتماد مجلس شورای اسلامی به کابینه حجت‌الاسلام سید ابراهیم رئیسی، رئیس‌جمهور در اولین نشست با اعضای هیئت دولت (در روز 4 شهریور) از وزرای خود در خصوص برنامه‌هایشان و در قالب عهدنامه‌ای امضاء گرفت تا آن‌ها را نسبت به اجرای وظایفشان متعهد سازد. پروتکلی با عنوان «مدیران دولت مردمی» که شامل اصول و ارزش‌های ده‌گانه برآمده از آرمان‌های انقلاب اسلامی و گفتمان انقلاب ناظر بر برنامه‌های دولت است تا هیئت‌وزیران آن‌ها را سرلوحه کار و تصمیم‌گیری‌های خود قرار دهند.

آنچه این روزها از خاورمیانه به گوش می‌رسد، پیش‌بینی آینده را پیچیده‌تر کرده است. تحولات مهم و سرنوشت‌ساز افغانستان و قدرت‌گرفتن طالبان از یک‌سو و سیاست‌های کشورهای منطقه در قبال آنچه در خاورمیانه رخ می‌دهد از سوی دیگر، روزهای پرالتهابی را رقم زده است. در این میان، رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه را شاید بتوان یکی از بلندپروازترین رهبران منطقه نامید. اردوغان چندی قبل و در یک اظهارنظر جنجالی گفت که بدون اجازه او سنگی در منطقه جابه‌جا نمی‌شود. اوایل شهریورماه رئیس‌جمهور ترکیه در مراسم رونمایی از یک پهپاد پیشرفته تأکید کرد کوچک‌ترین تحرکی در منطقه باید با اجازه ترکیه صورت گیرد.

اواخر هفته گذشته خبر کلیدخوردن طرحی در مجلس شورای اسلامی با عنوان «انتخاب وزرای منطقه‌ای» منتشر شد که بر اساس آن، کشور به 10 منطقه تقسیم و هر منطقه زیر نظر 10 وزیر منتخب اداره می‌شود. این موضوع که با هدف تمرکززدایی و هماهنگی برای پیگیری مشکلات استانی در سطح ملی از سوی برخی نمایندگان مجلس مطرح ‌شده است، هشت سال پیش ‌از این و در آذر1392 عبدالرضا رحمانی فضلی، وزیر کشور، به نوع دیگری آن را در جلسات مطرح کرده بود تا با اجرای آن مدیریت استانی، منطقه‌ای شود. در آن زمان، پیش‌بینی وزیر کشور این بود که با تغییر شیوه مدیریت استان‌ها و شکل‌گیری نظام منطقه‌ای، تصمیم‌گیری‌های استانی تسهیل شده و موانع بوروکراتیک از پیش روی توسعه مناطق مختلف کشور برداشته می‌شود؛ موضوعی که تنها در حد یک نقل‌قول از سوی وزیر کشور باقی ماند.

سفر اخیر رئیس آژانس بین المللی انرژی اتمی به تهران در 20 شهریور و توافق درخصوص دسترسی آژانس به دوربین‌های نظارتی برای تعمیر و نگهداری و تعویض کارت‌های حافظه، علاوه بر اینکه واکنش‌های خوبی از سوی جامعه جهانی نسبت به ایران در بر داشت، شورای حکام این آژانس را قانع کرد که در نشست فصلی خود هیچ قطعنامه علیه ایران صادر نکند. آنچه که قطعا بی‌ارتباط به این توافق و صحبت‌هایی رافائل گروسی درخصوص فعالیت‌های هسته‌ای ایران در این نشست پنج‌روزه (از 13 تا 17 سپتامبر) نبوده است. از طرفی، ابهام افکنی درخصوص فعالیت‌های هسته‌ای ایران همچنان از سوی آژانس وجود دارد تا جایی‌که گروسی در نشست شورای حکام  از نگرانی درمورد برنامه هسته‌ای ایران، از جمله درخصوص چهار اختلاف‌نظر باقیمانده پادمانی گفت.

اکتبر (18 مهرماه) انتخابات پارلمانی در کشور عراق برگزار خواهد شد؛ رقابتی با بیش از سه‌هزار کاندیدا که نتایج آن در ابعاد سیاسی، امنیتی و اقتصادی و در سه سطح داخلی، منطقه‌ای و بین‌المللی قابل‌تبیین است؛ رقابتی که انتخاب نخست‌وزیر، رئیس‌جمهور و رئیس پارلمان آینده عراق از مهم‌ترین چالش‌های آن است و از هم‌اکنون موردبحث احزاب و ائتلاف‌های سیاسی با گرایش‌های شیعه، سنی و کرد در کسب کرسی‌های بیشتر پارلمان است.

درحالی‌که مذاکرات ایران با کشورهای 1+4 در وین به حالت تعلیق درآمده است، وزرای امور خارجه ایران و آمریکا بر آغاز دور جدید این مذاکرات تأکید دارند. امیر عبداللهیان، وزیر امور خارجه ایران با 50 مقام سیاسی در نیویورک ملاقات کرد که وزرای خارجه فرانسه، آلمان و انگلیس (طرف‌های برجام) و نماینده عالی سیاست خارجی اتحادیه اروپا از جمله آن‌ها بودند و با آن‌ها در خصوص چگونگی بازگشت ایران به برجام و مذاکرات وین نیز گفت‌وگو کرد. او در دیدار روز سه‌شنبه هفته گذشته (21 سپتامبر) خود با مسئول سیاست خارجی اروپا در نیویورک مطرح کرد که با جدیت در حال بررسی سوابق مذاکرات وین است و دولت جدید آن‌ها را از سر خواهد گرفت.