برچسب لیبرالیسم
بهنام محافظهکاری، بهکام رادیکالیسم؛ چگونه سنتگرایی در ایران به «ضدِ خود» بدل میشود؟/ چرا در ایران محافظهکاری سیاسی شکل نگرفت؟
گروه اندیشه: حامد صفایی در روزنامه ایران خلاصه ای از سخنرانی دکتر احمد بستانی را که در نشست «محافظه کاری و لیبرالیسم در ایران» در محل کتاب زروان خانه صوفی برگزارشد، منتشر کرد. او در مقدمه خود بر این سخنرانی می نویسد: «محافظهکاری در ایران مفهومی مبهم است؛ مفهومی که میان «ستایش گذشته»، «مقاومت در برابر تغییر» و «دفاع از نظم سیاسی موجود» در نوسان است. دکتر احمد بستانی، استاد علوم سیاسی و عضو هیأت علمی دانشگاه خوارزمی، معتقد است محافظهکاری در ایران نتوانسته به یک سنت سیاسی منسجم تبدیل شود و دلیل این امر را باید در تجربه تاریخی گسستها و فقدان انباشت نهادی جستوجو کرد. او در نشست «محافظهکاری و لیبرالیسم در ایران» که در محل کتاب زروان خانه صوفی برگزار شد، سعی کرد محافظهکاری را در چارچوب دیدگاههای راجر اسکروتن، فیلسوف بریتانیایی و نظریهپرداز محافظهکاری تبیین کند و نسبت آن را با لیبرالیسم توضیح دهد.» این گزارش را در ادامه می خوانید:
الگوی سوئد چشمه سار عقل سلیم/ چرا برنی سندرز و چارلی کرک هر دو سوئد را می پسندند؟/ سوئد نمونه بارز شکست یکه تازی نئولیبرالیسم
گروه اندیشه: دکتر محمدرضا دادگستر در کانال تلگرامی اش مطلب اکونومیست را که به مدل حکمرانی کشور سوئد پرداخته منتشر کرده است. این مطلب مدل سوئدی با ترکیب غیرمنتظره دولت رفاه فراگیر و عناصر جدی لیبرالیسم، پارادایمهای سنتی سیاست را به چالش میکشد. در این الگو، برخلاف دیدگاههای رایج، دولت بزرگ رقیب آزادی فردی نیست؛ بلکه ابزاری است برای رهایی شهروندان از وابستگیهای مادی، خانوادگی و اجتماعی. سوئدیها با پرداخت مالیاتهای سنگین، استقلال فردی و روابط آزادانه را خریداری میکنند. این «فردگرایی دولتی» نشان میدهد که چگونه یک دولت مقتدر میتواند در عین پشتیبانی اجتماعی عمیق، فضایی رقابتی و مبتنی بر بازار آزاد برای تکتک شهروندانش فراهم سازد.
مقاله سیروس پرویزی که سروش دباغ از هویت او به عنوان جواد طباطبایی سوال کرد/ کشف فیلسوف زیرزمینی
گروه اندیشه: مقاله ای که در پیش روی خود دارید، مطلبی است از سیروس پرویزی در ۲۲ اردیبهشت ۱۳۸۵ که در سایت بنیاد همایون با عنوان «روشنفکری در زمانه عسرت» منتشر شده است. سروش دباغ در مقاله ای که به لیبرالیسم نقابدار قوچانی پاسخ داد، این سوال را مطرح کرد که «اگر اقتصاددان و روزنامهنگار ما ذرهبین در دست گرفته و مجدّانه و صادقانه از پی شناسایی و شناساندنِ جماعت شیاد روان گشتهاند، بد نیست در اطرافیان و همفکران خود هم نظر کنند و سراغی از نویسندۀ واقعی جستار «روشنفکری در زمانه عسرت» که به نام سیروس پرویزی در تارنمای بنیاد داریوش همایون منتشر شده بگیرند و نتایج کند و کاو خود را با خلایق در میان نهند. اگر نویسندۀ مقالۀ یاد شده سید جواد طباطباییِ فقید باشد، دربارۀ او چه داوریای خواهند داشت؟.»
ژیژک: نگرانِ بیفایده شدنِ ما فیلسوفان نیستم/ از «شبِ جهان» تا سقوط سرمایهداری لیبرال/ نیازمندی به بدبینی هگلی و ضرورت جدید فلسفه
گروه اندیشه: اسلاوی ژیژک (Slavoj Žižek) فیلسوف، نظریهپرداز انتقادی و روانکاو لاکانیِ اهل اسلوونی است که به خاطر تلفیق مفاهیم فلسفی هگل، کارل مارکس و ژاک لاکان برای تحلیل رادیکال و اغلب طنزآمیزِ سینما، فرهنگ عامه و سرمایهداری جهانی شهرت دارد، در گفت و گویی که بخش نخست آن در روزنامه اعتماد منتشر شده، او با نقد استعارههای سنتی «نور و آگاهی»، سوبژکتیویته را نه نوری تابناک، بلکه بر اساس اندیشه کانت، هگل و شلینگ، «تاریکی درونی و شب جهان» معرفی میکند. او با دفاع از متواضع بودن فلسفه و ایده هگلیِ «پرواز جغد مینروا در غروب»، تاکید دارد که فلسفه همواره دیر میرسد و وظیفه آن درک ساختار مفهوم زمانه است، نه پیشبینی آینده. ژیژک با مقایسه خوشبینی خوشباورانه مارکسیستی و بدبینی واقعگرایانه هگلی، نشان میدهد که چگونه آموزههای هگل درباره تکرار خطاهای تاریخی و شکستها برای درک جهان امروز—از زوال سرمایهداری لیبرال و ظهور نئوفئودالیسم تا بحرانهای زیستمحیطی و پاندمی—ضروری است. وی همچنین با آسیبشناسی بنبستهای فلسفه تحلیلی و تاریخگرایی استعلایی، یادآور میشود که در عصر بحرانهای پیچیده جدید، رسالت اصلی فلسفه ارائه پاسخهای فوری نیست، بلکه اصلاح صورتمسئلهها، طرح پرسشهای درست و زدودن رازآلودگی از فهم انسان معاصر است. این گفت و گو را در ادامه می خوانید:
از «هم جنگ هم صلح» در ایران تا واکنشی به انقلاب فرانسه/ بستانی: همه ما انقلابی هستیم / شکل گیری اندیشه محافظه کارانه در ایران معاصر ممکن است؟
به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از ایبنا، نشست «محافظهکاری و لیبرالیسم در ایران» همراه با رونمایی از کتاب «محافظهکاری: دعوت به سنتی والا» اثر راجر اسکروتن با ترجمه شاهین زینعلی، دوشنبه ۲۶ مرداد ۱۴۰۵ در کتاب زروان خانه صوفی برگزار شد. در این نشست که بههمت مجله سیاستنامه و سرای علوم انسانی برگزار میشد، احمد بستانی استاد اندیشه سیاسی دانشگاه خوارزمی و عضو شورای علمی مجله «سیاستنامه»، شروین مقیمی استاد علوم سیاسی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، همچنین شاهین زینعلی مترجم کتاب حضور داشتند. مدیریت نشست بر عهده حامد زارع سردبیر مجله سیاستنامه و خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) بود.
