برچسب فلسفه

گروه اندیشه: مهدی حمیدی شفیق در کانال انجمن جامعه شناسی شعبه آذربایجان شرقی مطلبی نوشته در باره درگذشت ادگار مورن فیلسوف معروف فرانسوی. او در یادداشت خود به تبیین میراث فکری «ادگار مورن»، متفکر چندبعدی فرانسوی می‌پردازد که با فراتر رفتن از مرزهای سنتی علوم، «نظریه پیچیدگی» را بنیان نهاد. او با رد عقلانیت تقلیل‌گرا و جزیره‌ای، جهان را شبکه‌ای درهم‌تنیده از نظم و آشوب می‌دانست و در پروژه عظیم «روش»، به بازاندیشی در شیوه تفکر بشر پرداخت. مورن به عنوان روشنفکری متعهد و مروّج «آگاهی سیاره‌ای»، هرگز در دانشگاه محبوس نماند؛ از نقد نژادپرستی و سیاست‌های اسرائیل تا پیوند هنر و سینما با جامعه‌شناسی، او زیست مشترک انسانی را هدف قرار داد. نویسنده معتقد است امروز اندیشه او پادزهری حیاتی در برابر بحران‌های مرکب و قبایل‌گرایی‌های جدید است. این مطلب را در ادامه می خوانید: 

 به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از سرویس دین‌واندیشه ایبنا، رضا دستجردی در مقدمه گفت و گویش با دکتر بیژن عبدالکریمی نوشت: پانزدهم خرداد، سال‌روز تولد رضا داوری‌اردکانی فیلسوف، دانشمند و عضو پیوسته فرهنگستان علوم است. از ایشان که در حوزه نظریه‌پردازی فرهنگی، نیز اندیشه فلسفی صاحب‌نظر است، آثار بسیاری بر جای مانده که از آن جمله است: «گسست تاریخی و شرق‌شناسی»، «وضع کنونی تفکر در ایران»، «فلسفه، سیاست و خشونت» و نظایر آن. آن‌چه از نظر می‌گذرد ماحصل گفت‌وگو با بیژن عبدالکریمی فلسفه‌پژوه است. بیژن عبدالکریمی در جوانی دانشجوی رضا داوری اردکانی بوده و در طول چند دهه کار فکری اندیشه‌ها و دیدگاه‌هایی هم‌سو با اندیشه‌های داوری اردکانی داشته است. این گفت و گو را در ادامه می خوانید:

گروه اندیشه: دکتر عباس نعیمی جورشری جامعه شناس با نگارش مطلبی در کانال ایران فردا، با عنوان «اخلاق مسئولیت و میراث سحابی» معتقد است در سال های اخیر، بحث درباره بحران اعتماد به یکی از محورهای اصلی تحلیل جامعه ایران تبدیل شده است. از اعتماد به نهادهای سیاسی و اجتماعی گرفته تا اعتماد میان شهروندان، نشانه‌های فرسایش این سرمایه حیاتی قابل مشاهده است. با اینحال، شاید بحران عمیق‌تری در پس این وضعیت نهفته باشد: بحران وجدان سیاسی. این یادداشت در ادامه از نظرتان می گذرد: 

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از روابط عمومی خانه اندیشمندان علوم انسانی، در نشست «آیین یادبود و گرامیداشت زنده‌یاد دکتر حسین شکرکن» دکتر نسرین ارشد، دکتر غلامعلی افروز، دکتر حمید پورشریفی، دکتر رضا حجسته مهر، دکتر شیوا دولت آبادی، دکتر فرشید شکرکن، و دکتر علی اصغر قاسمی سخنرانی خواهند کرد. 

گروه اندیشه: در گفت و گویی که نیلوفر منصوری با دکتر عباس نعیمی جورشری در روزنامه ایران انجام داده است، پدیده دیوارنویسی های شهری را مورد بررسی قرارداده است. نعیمی جورشری در این گفت و گو تبیین می‌کند که برخلاف دهه‌های گذشته، دیوارنویسی‌های امروز ابزاری برای بسیج سیاسی نیستند، بلکه به یک «بیان روزمره» و کانالی غیررسمی برای ترمیم روانی، تخلیه احساسات، خلق همدلی و ابراز مقاومتِ کم‌هزینه در دلِ فشارهای اقتصادی و جنگ مبدل شده‌اند. جورشری با تکیه بر نظریه «حوزه عمومی» هابرماس و «حق بر شهر» لوفور، دیوار را رسانه‌ای مستقل از فیلترینگ، کنترل و الگوریتم‌های مجازی می‌داند که حس حضور و مالکیت معنوی فضا را به شهروندان بازمی‌گرداند. از نظر او، هم‌جواری دیوارنوشته‌های متضادِ صلح و مقاومت، بازتابی از پلورالیسم، دیالکتیکِ بقا و تکثر زیسته جامعه است. این کنش‌های نمادین، فراتر از یادآوری سادهٔ تاب‌آوری، در واقع «خودِ فرآیند تاب‌آوری» و سازوکار زنده و هوشمند جامعه برای انطباق و بقا در شرایط سخت قلمداد می‌شوند. این گفت گو را در ادامه می خوانید: 

گروه اندیشه: دکتر علی اکبر صالحی رئیس بنیاد ایرانشناسی، به مناسبت زادروز تولد فیلسوف ایرانی دکتر رضا داوری اردکانی، یادداشتی در جماران نوشته که در ادامه می خوانید.  

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین سرویس دین و اندیشه ایبنا به نقل از محمدحسن ابوالحسنی نوشت: در یکی از قسمت‌های اخیر برنامه پانوراما با عنوان «لحظه تغییر، نظامی است»، سبحان یحیایی به عنوان میزبان، گفت‌وگویی را درباره جنگ اخیر ایران و آمریکا ترتیب داده است. در این برنامه، که روز چهارشنبه ۲۳ اردیبهشت، ضبط شده، جهانگیر معینی علمداری به ارائه دیدگاه خود درباره جنگ اخیر و نظریات سیاسی مربوط به جنگ می‌پردازد. این گفت‌وگو بینش جالبی را در مورد جنگ، صلح و سیاست برای مخاطبان علاقه‌مند فراهم می‌کند. خلاصه‌ای از صحبت‌های دکتر معینی در این گزارش فراهم آمده است. جهانگیر معینی علمداری، استاد علوم سیاسی در دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران است و سالها به تحقیق در زمینه فلسفه و نظریه سیاسی مشغول بوده است.

گروه اندیشه: محمدرضا لبیب در نوشتاری در سایت انسان شناسی و فرهنگ، به کالبدشناسی و واسازی مفهوم «دیالوگ» و «اصل دیالوژیک» در منظومه فکری ادگار مورن، متفکر و جامعه‌شناس برجسته فرانسوی، می‌پردازد. مورن که هفته گذشته (سال ۲۰۲۶) چشم از جهان فروبست، ریشه بحران‌های کلان تمدن مدرن ــ از جنگ و فاشیسم تا فروپاشی‌های زیست‌محیطی ــ را در تفکر جزم‌انداز و «اندیشه ساده‌ساز» می‌دانست؛ تفکری مانوی که جهان را به قطب‌های صلب خیر و شر فرو می‌کاهد. لبیب با تفکیک میان «اصل دیالوژیک» (به عنوان همزیستی و تنش خلاق میان دو منطق متعارض بدون حذف یکدیگر) و «دیالوگ» (تجسّم عملی آن در ساحت ارتباطات انسانی)، تبیین می‌کند که گفت‌وگو نزد مورن نه یک توصیه اخلاقی یا فضیلت لوکس، بلکه شرط بنیادین معرفت‌شناختی برای درک پیچیدگی واقعیت است. یادداشت لبیب با طرح پرسش‌های انتقادی جامعه‌شناختی، چالش تحقق دیالوگ برابر را در بستر ساختارهای نابرابر قدرت واکاوی کرده و پاسخ مورن را در قالب «امید بدون اتوپیا» و «کوزموپولیتگرایی تراژیک» (جهان‌وطنی تراژیک) صورت‌بندی می‌کند. در نهایت، با توجه به تز «هویت زمینی» و ضرورت «آموزش تفاهم»، اندیشه مورن به عنوان مقاومت فکری انسجام‌بخشی معرفی می‌شود که در عصر فوران پوپولیسم و الگوریتم‌ها، بشر را به حفظ کرامت انسانی در خانه مشترک سیاره‌ای فرامی‌خواند. این مقاله را در ادامه می خوانید: