برچسب فلسفه جدید

هبوط از آسمان ایدئولوژی به واقعیت زمین ؛ روایت زلزله‌ای که سقف‌هایمان را ربود / خلق جدید سیاست از دل دوستی، و تحقق سیاست غیرحاکمانه

گروه اندیشه: دکتر جواد حیدری عضوهیات علمی دانشگاه، در مقاله ای که در سایت مشق نو منتشر کرده، به آخرین کتاب دکتر محمدجواد غلامرضا کاشی به نام «سیاستی دیگر: خلق جهان مشترک ایرانی» پرداخته است. حیدری در مقاله اش تلاش می کند که خوانشی رادیکال و تبارشناسانه از اثر جدید دکتر کاشی ارائه دهد، کتابی که سیاست را از اسارت واژگان سنتیِ قدرت، حاکمیت و ایدئولوژی رها کرده و آن را به عنوان پاسخی به یک اضطراب وجودی کهن بازتعریف می‌کند: اضطراب بی‌خانمانی انسان در جهانی بدون سقف. حیدری با خلق استعاره‌ی تکان‌دهنده‌ی «مردمانی پس از زلزله»، وضعیت امروز جامعه را تصویر می‌کند؛ دورانی که در آن سایه‌ی سنگین ایدئولوژی‌های پرشکوه قرن بیستمی فروریخته و انسان‌ها را در فضای باز و بی‌تکیه‌گاه رها کرده است. حیدری با نقد هوشمندانه‌ی دو واکنش سنتی—یعنی نوستالژی بازگشت به «خانه‌ی پدری» بیان می‌کند که این خانه‌ها دیگر وجود خارجی ندارند. حیدری تاکید می کند که کاشی با چرخشی ساختارشکنانه، جهت نگاه ما را از گذشته به آینده برمی‌گرداند: خانه دیگر موضوعی مربوط به دیروز نیست، بلکه پروژه‌ای متعلق به فرداست؛ امری که باید از نو «ساخته و تاسیس» شود، نه آنکه به آن «بازگشت». از نظر حیدری کتاب با میانجی‌گری هانا آرنت و احیای مفهوم یونانیِ «دوکسا» (منظر شخص اول)، نشان می‌دهد که حقیقت تنها از تلاقی و گفت‌وگوی منظرهای متکث انسانی متولد می‌شود و ادعای ایدئولوژی‌ها برای دیدن جهان از «منظر ناکجا»، یک فاجعه‌ی سیاسی است. نویسنده با عبور از ترس هابزی (خوف از مرگ فیزیکی) و ارتقای آن به اضطراب هایدگری (ترس از بی‌معنایی)، راه نجات را نه در اقتدار سرکوبگرِ یک «لویاتانِ رو به زوال»، بلکه در بازکشف «جهان‌های مشترک اولیه» یعنی عشق، دوستی و مسئولیت اخلاقی می‌داند. بیماری جامعه‌ی ما وارونگی این نظم است؛ جایی که امور ثانویه (دین و سیاستِ رسمی) امور اولیه را بلعیده‌اند. در نهایت، کتاب با صورت‌بندی «سیاستِ غیرحاکمانه» و پناه بردن به «خِرَدِ موقعیتی»، مخاطب را از توهم معجزه‌های یک‌شبه یا سقوط در سیاه‌چاله‌ی یأس بازمی‌دارد و دعوت می‌کند تا خانه‌ی مشترک را، صبورانه و از پایین، با همین خشت‌های پراکنده‌ی به‌جامانده از آوار بنا کند. این مقاله را در ادامه می خوانید: 

پایان اسطوره خودبسندگی فناوری / چرا در عصر هوش مصنوعی، به فیلسوفان بیش از مهندسان نیاز داریم؟

گروه اندیشه: دکتر فرزاد سجادی استاد فلسفه در یادداشتی که در روزنامه ایران صفحه اندیشه نوشته، اسطوره خودبسندگی فناوری را نقد کرده و تلاش می کند به این پرسش پاسخ دهد که چرا در عصر هوش مصنوعی، به فیلسوفان بیش از مهندسان نیاز داریم؟ این یادداشت را در ادامه می خوانید:

دوره پنج جلسه ای «فلسفهٔ تحلیلی؛ از ریشه‌ها تا پیامدها»

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از روابط عمومی باشگاه اندیشه، مدرس دوره پنج جلسه ای «فلسفهٔ تحلیلی؛ از ریشه‌ها تا پیامدها-فصل اول: سرآغاز فلسفهٔ تحلیلی» دکتر ایمان همتی است. بر اساس این گزارش این دوره پنج جلسه ای، چهارشنبه ها ساعت ۲۰ برگزار می شود. 

تفاوت نیهلیسم در اندیشه های سنت گرایان ایرانی و اندیشمندان غربی/ آیا نیهیلیسم می تواند مثبت و یک فرصت باشد؟

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، به نقل از سرویس دین و اندیشه ایبنا محمدحسن ابوالحسنی در مقدمه گفت و گویش با محمدجواد سیدی نوشتکتاب «نیستی ازبندرسته (روشنگری و انقراض)» به تازگی توسط انتشارات هرمس به بازار عرضه شده است. این کتاب نوشته ری برسیه است و تاملات گسترده‌ای را درباره مفهوم نیهیلیسم عرضه می‌کند. کتاب در پی آن است که برداشتی مثبت از نیهیلیسم ارائه دهد؛ این کار از رهگذر خوانش مجدد آرای برخی از مهم‌ترین فیلسوفان معاصر انجام می‌شود. درباره ایده‌های اصلی و جوانب مختلف کتاب با مترجم آن، محمدجواد سیدی، گفت‌وگو کردیم. در این گفت‌وگو راجع به اهمیت کتاب برای مخاطب ایرانی هم پرسیدیم.

پوپر جزم را با ابطال‌پذیری و اقتدار را با نهادینه‌سازی نقد برمی‌اندازد

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از سرویس دین‌واندیشه ایبنا، رضا دستجردی در مقدمه گفت و گویش با مانی ستارزاد نوشت: «پوپر، فلسفه و جهان واقع» به‌قلم برایان مگی فیلسوف بریتانیایی با ترجمه مانی ستارزاد از تازه‌های نشر ثالث است که ضمن معرفی اندیشه‌های کارل پوپر فیلسوف و اندیشمند شهیر معاصر، مفاهیم کلیدی فلسفه‌ علم و فلسفه‌ سیاسی او را برای خواننده‌ تبیین می‌کند. کتاب ساختاری ساده و خطی دارد و مگی پس از معرفی موضوعات بنیادین فلسفه‌ علم نزد پوپر، از جمله «قضیه‌ تمایز علم و شبه‌علم»، نظریۀ «ابطال‌پذیری» و استراتژی «حدس و رد»، به پیامدهای روش‌شناختی این دیدگاه برای تولید دانش می‌پردازد و در پایان برخی مباحث سیاسی-اجتماعی پوپر نظیر دفاع از «جامعه‌ باز» و نقد «تاریخ‌گرایی فقرآور» را بررسی می‌کند.» گفت و گو با مانی ستارزاد را در ادامه می خوانید: ترجمه «نابغه مطرود»، «ابژه‌های تکین» از دیگر آثار اوست.

از کتاب های فلسفی پوپر گرفته تا ملاصدرا و … در کتابخانه رهبر شهید

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از ایبنا، عکس مشهوری از رهبر شهید حضرت آیت‌الله العظمی سید علی خامنه‌ای(ره) در کتابخانه شخصی ایشان از سوی سایت رسمی ایشان منتشر شده که بارها در شبکه‌های اجتماعی دست به دست شده است. این عکس کیفیت بسیار بالایی دارد و با دقت در آن می‌توان اسامی بعضی کتاب‌های کتابخانه رهبر شهید را خواند. یکی از علاقه‌مندان به کتاب و کتاب‌خوانی با توجه به عطف کتاب‌ها یادداشتی نوشته و فهرستی از آن‌ها را استخراج کرده که از نظر می‌گذرد. نکته جالب این فهرست آن است که عمده این آثار در حوزه فلسفه است:

یک قرن اندیشه / «نقد سنت از نگاه اندیشمندان عرب»

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از ایبنا الهام عبادتی نوشت: کتاب «نقد سنت از نگاه اندیشمندان عرب» اثر عبدالاله بلقزیز به ترجمه سید محمد آل مهدی که به تازگی از سوی نشر نی منتشر شده را می‌توان یکی از مهم‌ترین کوشش‌های معاصر برای فهم مناقشه‌ای دانست که بیش از یک قرن است بر اندیشه عربی سایه انداخته: نسبت ما با سنت چیست؟ آیا سنت مانعی در برابر مدرنیته است یا امکان تحقق آن؟ آیا باید از آن گسست یا آن را بازخوانی کرد؟ و مهم‌تر از همه، چه کسی حق تفسیر سنت را دارد؟