برچسب سینمای جهان

یورگوس لانتیموس در سال‌های اخیر به یکی از معدود فیلم‌سازانی بدل شده که حصورش در یک فیلم، انتظار مشخصی ایجاد می‌کند؛ مخاطب می‌داند که قرار است با  جهان داستانی آشنا شود که قواعد آشنای سینما را به چالش می‌کشد. سینمای لانتیموس سینمای ناهنجاری است؛ ناهنجاری  به‌معنای آشوب نیست، بلکه به‌معنای انحراف آگاهانه از منطق‌های پذیرفته‌شده است. او همواره انسان را در شرایطی غیرطبیعی قرار می‌دهد تا نشان دهد آن‌چه «طبیعی» می‌نامیم، اغلب محصول عادت، قدرت و اجبار است. فیلم بوگونیا (Bugonia)، ادامه همین مسیر است.

شب یلدا، با تمام طولانی‌بودنش، فرصتی است برای مکث؛ برای نفس کشیدن در میان شلوغی زندگی و پناه بردن به گرمای خانه، صدای خنده خانواده و نور آرام چراغ‌ها. در چنین شبی، گاهی هیچ چیز به اندازه لم دادن روی مبل، در دست داشتن یک فنجان چای یا انار دون ‌شده و تماشای یک انیمیشن دل‌نشین، حال‌وهوای آدم را عوض نمی‌کند. انیمیشن‌ها برخلاف بسیاری از فیلم‌های لایو اکشن، مرز سنی نمی‌شناسند؛ ساده‌اند اما عمیق، کودکانه به نظر می‌رسند اما اغلب پیام‌هایی انسانی، گرم و ماندگار در دل خود دارند.

دهه 2020 تا اینجا دوران درخشانی برای ژانر علمی‌ تخیلی بوده و سال 2025 هم از این قاعده مستثنا نیست. با بازگشت قدرتمند سریال‌های محبوبی مثل جداسازی (Severance) و آینه‌ی سیاه (Black Mirror) و در کنارشان تولد آثار تازه و هیجان‌انگیز، سال 2025 چند داستان واقعا شگفت‌انگیز علمی‌-تخیلی را به صفحه تلویزیون آورده است. حالا بیش از هر زمان دیگری، وقت خوبی است که طرفدار این ژانر باشید مخصوصا با سریال‌هایی که این روزها در ژانر علمی‌-تخیلی سر و صدای زیادی به پا کرده‌اند.

زنجیره‌فیلم‌های غارتگر همواره بر یک ایده‌ی ساده اما مؤثر بنا می‌شدند: موجودی بیگانه، یک شکارچی‌ بی‌رحم، وارد قلمرو انسان می‌شود و بازی مرگباری را آغاز می‌کند که در آن، بقا تنها از مسیر غریزه و هوش به دست می‌آید. این فرمول در دهه‌ی هشتاد میلادی کارآمد بود، در دهه‌های بعد تکرار شد، و به‌تدریج به مرز فرسودگی رسید. فیلم غارتگر: سرزمین‌های بد (Predator: Badlands) در چنین شرایطی وارد میدان شده است،؛ زمانی که نه خود شکارچی ایده‌ای تازه است و نه میدان شکار.

حالا دیگر همه می‌دانیم که انیمیشن یک رسانه است نه فقط یک ژانر. بزرگ‌ترین و پربیننده‌ترین انیمیشن‌ها معمولا از استودیوهایی مثل دیزنی، پیکسار، ایلومینیشن و دریم‌ورکس می‌آیند و دیگر این نگاه سطحی و قدیمی از میان رفته است که انیمیشن یعنی فیلم مخصوص بچه‌ها. در حقیقت کسانی که به واسطه‌ی همین دیدگاه قدیمی سراغ انیمیشن نمی‌روند، از تماشای فیلم‌هایی فوق‌العاده و خلاقانه محروم می‌شوند و بهترین انیمیشن‌های سال 2025 بیش از پیش می‌توانند تاییدی بر این ادعا باشند.

شب یلدا فقط طولانی‌ترین شب سال نیست؛ فرصتی است برای کنار هم نشستن و پناه بردن به قصه‌هایی که گرما را به دل شب‌های سرد می‌آورند. در میان انار و هندوانه و خاطره‌های خانوادگی، تماشای یک فیلم خوب می‌تواند این شب را به تجربه‌ای ماندگار تبدیل کند. درست مانند فیلم‌های کریسمسی که سال‌هاست در فرهنگ جهانی جا افتاده‌اند، برخی فیلم‌ها آن‌قدر تاثیرگذار و الهام‌بخش هستند که فراتر از زمان و مناسبت، هر سال دوباره مخاطب خود را پیدا می‌کنند. به همین دلیل است که انتخاب بهترین فیلم‌های شب یلدا اهمیتی فراتر از سرگرمی ساده دارد؛ این فیلم‌ها حال‌وهوای صمیمی شب را کامل می‌کنند و احساس امید، شادی و نزدیکی را در دل مخاطب زنده نگه می‌دارند.

فیلم‌های ژانر ماجراجویی و هیجان‌انگیز معمولاً با اکشن سریع و فضاهای اسرارآمیز جنگلی، قلب تماشاگران را به تپش می‌اندازند. هیچ‌کس نمی‌داند چه چیزی و از کدام جهت ممکن است روی پرده ظاهر شود و همه‌چیز را به‌هم بریزد. چه ماجرا درباره جست‌وجوی گنج‌های گمشده باشد و چه سفری برای یافتن مرکز زمین، بهترین فیلم‌های جنگلی همیشه سرشار از سرگرمی برای مخاطبان هستند.