برچسب سیاست خارجی

درحالی‌که دستگاه دیپلماسی ایران در تلاش برای حفظ توافق‌های بین‌المللی به سر می‌برد، مجلس یازدهم قدم‌های مخالف و در جهت لغو توافق‌ها برمی‌دارد؛ اقداماتی که زمزمه آن پیش از شروع پارلمان جدید و از سوی کاندیداهای منتخب وجود داشت و امروز با گذشت یک ماه از آغاز به‌کار این دوره از مجلس، رویکردهای نمایندگان در خصوص خروج از برجام و «ان پی تی» در حال اجرایی شدن است. آنچه کمیسیون امنیت ملی و سـیاسـت خارجـی مجلس آن را در قالب بیانیه‌ای با عنوان «الزام دولت به تعلیق اجرای داوطلبانه پروتکل الـحـاقـی» بـه تصویب رساند و در حال برنامه‌ریزی برای گام بعدی خود در میزبانی از وزیر امور خارجه کشورمان در کمیسیون امنیت ملی مجلس است. 

13 آگوست بود که خبر توافق امارات متحده عربی با رژیم صهیونیستی از رسانه‌ها اعلام شد. توافقی که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا نیز در پیامی توییتری درباره آن نوشت: «یک موفقیت بزرگ. توافق‌نامه‌ای تاریخی برای صلح میان دو دوست بزرگ ما، اسرائیل و امارات متحده عربی.» تــرامپ هــمچنین متن بیانیه‌ای که در همین رابطه و به‌طور مشترک از سوی سه کشور ایالات‌متحده آمریکا، اسرائیل و امارات متحده عربی تهیه‌شده بود را در صفحه توییتر خود منتشر کرد. از طرفی رژیم صهیونیستی، توافق صلح و همکاری با امارات متحده عربی را «روزی بزرگ برای صلح» اعلام کرد. وزارت امور خارجه ایران نیز در واکنش به این تصمیم با صدور بیانیه‌ای ضمن محکومیت شدید برقراری روابط دیپلماتیک میان امارات متحده  عربی و رژیم صهیونیستی، این اقدام را یک حماقت راهبردی از سوی ابوظبی و تل‌آویو عنوان کرد.

به گواه تاریخ، ساعت‌سازان سوئیسی آغازگر روابط ایران و سوئیس بوده‌اند. در قرن 17 میلادی و زمانی که امپراتوری ایران محل مراودات تجاری با سایر کشورها از غرب و شرق کره خاکی بوده، پای تاجران سوئیسی به سرزمین پارس‌ها بازشده است. قرن هفدهم میلادی در ایران که در آن زمان با نام پرشیا در جهان شناخته می‌شد، مصادف با پایان کار صفویان و به قدرت رسیدن افشاریان بود. شاهان صفوی و افشار قلمرو ایران را در این زمان به ترتیب از سمت غرب و شرق گسترش دادند. در سال 1873 میلادی برابر با  (1252 شمسی)، قرارداد دوستی و تجاری میان سوئیس و پرشیا (ایران) به امضا رسید. 47 سال بعد یعنی در سال 1920(1299 شمسی) سوئیس کنسولگری خود در تهران را بازگشایی کرد تا روابط دیپلماتیکش با ایران را گسترش دهد.

طبق روال همیشه و بر اساس آیین‌نامه داخلی مجلس، بلافاصله پس از تشکیل پارلمان، تکلیف همه کمیسیون‌های تخصصی مجلس نیز مشخص می‌شود؛ اما این بار با گذشت سه ماه از آغاز به کار مجلس یازدهم، کمیسیون قضایی و حقوقی با نقشی اثرگذار در امر نظارت و قانون‌گذاری پارلمان، کماکان رسمیت نیافته است. از طرفی بااینکه حدنصاب تشکیل کمیسیون‌های مجلس 19 نفر و حداکثر 23 نفر است و نزدیک به 50 نفر از نمایندگان این دوره از مجلس دارای تحصیلات تکمیلی در حوزه حقوقی و قضایی هستند، تنها هشت نفر از آن‌ها به عضویت در این کمیسیون رضایت داده‌اند. این شرایط در حالی ادامه پیدا کرد که در جلسه علنی روز چهارشنبه هفته گذشته (19 شهریور)، مجلس طرح تشکیل و شروع به کار کمیسیون قضایی و حقوقی را با حداقل اعضا به تصویب رساند.

سرانجام روابط امارات متحده عربی و بحرین با رژیم صهیونیستی روز چهارشنبه هفته گذشته (25 شهریور) رسمیت پیدا کرد و بنیامین نتانیاهو،‌ عبدالله‌بن‌زاید و عبداللطیف الزیانی با حضور دونالد ترامپ برای امضای این توافق‌نامه دیپلماتیک در آمریکا بر سر یک میز نشستند، توافقی دوجانبه و با محوریت رابطه با رژیم صهیونیستی و تا اندازه‌ای با احتمال مقابله با ایران که پیش‌ازاین نیز خبر عادی‌سازی آن از سوی امارات و پس‌ازآن بحرین در 23 مرداد و 23 شهریور رسانه‌ای شده بود. این پیمان که شامل مبادله سفیر، گشایش سفارتخانه‌ها، ایجاد پروازهای مستقیم میان این کشورها و همکاری‌های اقتصادی و امنیتی است، این پرسش را مطرح می‌کند که هریک از طرف‌های این توافق به‌دنبال چه منافعی به‌صورت جداگانه و گروهی هستند و ایران در این شرایط با چه چالش‌هایی روبه‌روست؟ مهدی مطهرنیا، استاد دانشگاه و کارشناس مسائل بین‌الملل، در گفت‌وگو با (اصفهان زیبا) به این موضوع‌ها پرداخت.

بامداد روز گذشته (30 شهریور) مهلت 30روزه آمریکا در بازگرداندن تحریم‌های سازمان ملل به ایران در حالی به پایان رسید که وزیر امور خارجه آمریکا در بیانیه‌ای اعلام کرد تقریبا همه تحریم‌های سازمان ملل علیه ایران که از سال 94 و پس از اجرای توافق هسته‌ای میان ایران و قدرت‌های جهانی لغو شده بود، با فعال‌شدن مکانیسم ماشه بازگشته‌اند؛ ادعایی از سوی مایک پمپئو که آنتونیو گوترش، دبیر کل سازمان ملل متحد به آن واکنش نشان داد و خطاب به شورای امنیت این سازمان گفت: «نمی‌توانیم در ارتباط با ادعای آمریکا مبنی بر بازگشت همه تحریم‌های سازمان ملل علیه ایران اقدامی انجام دهیم، زیرا در این خصوص قطعیتی وجود ندارد.» پمپئو همچنین اعلام کرد در صورتی که سازمان ملل، تحریم‌ها علیه ایران را به اجرا در نیاورد با پیامدهای بسیاری مواجه خواهد شد و هر کشوری که تحریم‌ها علیه ایران را نقض کند نیز مورد تحریم از سوی آمریکا قرار خواهد گرفت.

مجلس یازدهم شورای اسلامی از همان روزهای نخست با انتقاد به عملکرد دولت آغاز به‌کار کرد. تقابلی که با مطرح‌شدن موضوعاتی چون طرح سؤال از رئیس‌جمهور و استیضاح او همراه بود. امروز اما باگذشت پنج‌ماه از عمر این مجلس، انتقادات به دولت با هتک‌حرمت و مطرح‌کردن مواردی چون محاکمه و اعدام حسن روحانی از سوی مجتبی ذوالنوری، رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی که در واکنش به صحبت‌های حسن روحانی در خصوص صلح و مذاکره و الگو برداری از شیوه و منش امام حسن (ع) بود، شدت پیدا کرده است. از طرفی مسئله استیضاح حسن روحانی نیز با توئیت دوباره از سوی همین نماینده از یک‌سو و برپایی همایشی در قم در اعتراض به مشکلات اقتصادی و معیشتی مردم از سوی دیگر، در مجلس یازدهم جانی دوباره گرفت.