مرجع خبر، آموزش، فناوری، سرگرمی و دانستنیهای روز
مرجع خبر، آموزش، فناوری، سرگرمی و دانستنیهای روز
در غزه، کودکان فلسطینی در خط مقدم نقض حقوق بینالملل قرار دارند. سیاستهای محاصره، حملات هوایی مکرر، تخریب زیرساختهای آموزشی و بهداشتی، و هدف قرار دادن مناطق مسکونی، مصادیق بارز نقض اصول بنیادین حقوق بشردوستانه بینالمللی هستند. اصل تفکیک و تناسب، بهعنوان دو رکن اساسی حقوق مخاصمات مسلحانه، بارها و بهطور سیستماتیک نقض شدهاند.
در این فضا، کودک ایرانی نه تنها با زبان مادری خود کمتر مواجه است، بلکه روایتهایی را میشنود که از تجربیات زیسته او فرسنگها فاصله دارند. این محتواها اغلب با تکرار کلیشههای رفتاری، روابط فردگرایانه افراطی، و اَبَرقهرمانان نامیرا، تخیل کودک را به جای اینکه گسترش دهند، آن را در چهارچوبهایی یکنواخت و غیربومی زندانی میکنند.
وارد عصر جدیدی از استعمار شدهایم با عنوان استعمار الگوریتمی که نه زمین ما را فتح میکند، بلکه ذهن بچههای ما را قبضه میکند. کودک ایرانی بیآنکه غریبه باشد، بیهویت میشود؛ وقتی روایت اصلی فرهنگی او، توسط الگوریتمهایی خارجی تعریف شود.
تصویر کودک در قاب دیجیتال، چنان درخشان است که ما را میفریبد: کودکان اینفلوئنسرانی با ظاهری شاد، بستههایی از زندگی تجملی و گاه مسئولیتهایی زودرس. اما پشت این تصویر، ساعاتی بیشمار از کار غیررسمی، فشار والدین، نادیده شدن تحصیل و فقدان حمایت قانونی وجود دارد.
در اسناد بینالملل مانند مقررات حفاظت از اطلاعات عمومی اتحادیه اروپا، حقی به نام «حق فراموش شدن» برای افراد قابل تحصیل است؛ در ایران اما ابزار قانونی مشخصی برای حذف دادههای کودکی که به انتشار رسیده وجود ندارد. کنوانسیون حقوق کودک نیز ناظر به حق کودک بر حریم خصوصی و حراست از هویت فرهنگی اوست.
مکانیسم ماشه، با هدف اعمال فشار اقتصادی و بازگرداندن تحریمها، بهطور مستقیم بر دسترسی کودکان به خدمات بهداشتی و تغذیهای تأثیر میگذارد. تحریمهای اقتصادی موجب محدودیت واردات داروهای حیاتی، تجهیزات پزشکی و مواد غذایی میشود، که تهدیدی جدی برای حق بقا و سلامت کودکان محسوب میشود.
کودکانی که احساس میکنند صدایشان شنیده نمیشود، غالباً با کاهش اعتماد به نفس، تجربه انزوای اجتماعی و احساس بیارزشی مواجه میشوند؛ پیامدهایی که رشد شخصیتی، اجتماعی و حتی آینده شهروندی آنان را تهدید میکند. به بیان دیگر، نادیده گرفتن اصل مشارکت، بازتولید چرخهی سکوت و انفعال در نسل آینده است.
اگر سیاستهای رفاهی ایران همچنان بر سنجههای سنتی چون درآمد خانوار یا دسترسی به خدمات ابتدایی تمرکز داشته باشند، خطر آن وجود دارد که ابعاد ژرفتر فقر کودک ـ چون فقر احساسی، عاطفی، ارتباطی و هویتی ـ نادیده گرفته شوند؛ امری که به تعبیر روانشناسان میتواند عوارضی طولانیمدت بر سلامت روان، رشد اجتماعی و هویت فردی کودک بر جای گذارد.