برچسب جنگ رمضان

هیچ جنگنده‌ای دیده نمی‌شود. رادارها هم چیزی نشان نمی‌دهند که نزدیک باشد. اما چند دقیقه بعد، یک نقطه دقیق روی زمین از بین می‌رود. نه یک محدوده، نه یک منطقه؛ فقط همان نقطه. سؤال از همین‌جا شروع می‌شود؛ اگر کسی در آسمان نیست، پس این ضربه‌ها از کجا می‌آید؟

در فضای پساجنگ، اولین اشتباهی که می‌تواند یک کشور را دوباره وارد چرخه درگیری کند، اتکا به پاسخ‌های قابل پیش‌بینی است؛ همان چیزی که طرف مقابل برایش برنامه‌ریزی کرده. اگر قرار باشد در مواجهه بعدی با ایالات متحده آمریکا یا اسرائیل، صرفاً همان الگوی «حمله در برابر حمله» تکرار شود، نتیجه چیزی جز تکرار هزینه‌ها نخواهد بود. بازدارندگی واقعی، جایی شروع می‌شود که طرف مقابل دیگر نتواند رفتار تو را مدل‌سازی کند.

مذاکرات اخیر میان ایران و آمریکا در پاکستان، بیش از آنکه تلاشی واقعی برای پایان دادن به یک جنگ پیچیده باشد، صحنه‌ای بود از بازتولید همان الگوی قدیمی؛ الگویی که در آن ایالات متحده آمریکا ابتدا با ابزار نظامی معادلات را به هم می‌ریزد و سپس در قامت یک مذاکره‌کننده، با دست بالا و مطالبات حداکثری وارد میدان می‌شود. آنچه در اسلام‌آباد رخ داد، نه صرفاً یک گفت‌وگوی نافرجام، بلکه تصویری فشرده از منطق امنیتی آمریکاست؛ منطقی که همزمان جنگ را آغاز می‌کند و در میز مذاکره نیز از موضع فشار، امتیاز می‌طلبد

عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، با اشاره به تحرکات اخیر آمریکا همزمان با مذاکرات اسلام‌آباد، این اقدامات را مصداق «نقض آتش بس» دانست و تاکید کرد: در برابر چنین رفتارهایی، اقدام پیش دستانه برای رفع فتنه یک ضرورت قطعی است.

در همان روزهایی که آسمان جنوب ایران زیر رفت‌وآمد جنگنده‌های پنهان‌کار و پرنده‌های پشتیبانی آمریکا و اسرائیل نفس می‌کشید، یک سؤال آرام اما جدی بین تحلیل‌گرها می‌چرخید؛ اگر ایران چیزی داشت که بتواند این آسمان را به چالش بکشد چه می‌شد؟ نه در حد نمایش، نه در حد رهگیری‌های پراکنده، بلکه در حد یک نیروی منسجم. سناریویی که از دل همین سؤال بیرون می‌آید، ساده نیست، اما اگر بخواهیم واقع‌بینانه نگاه کنیم، داشتن دو اسکادران جنگنده J-10C می‌توانست شکل این جنگ را تغییر بدهد، نه به‌صورت کامل، اما به اندازه‌ای که معادله دیگر یک‌طرفه نباشد.

در ظاهر، جنگ‌ها با موشک و جنگنده تعریف می‌شوند، اما در تنگه هرمز، بازی جای دیگری جریان دارد. زیر سطح آب، جایی که هیچ راداری نمی‌بیند و هیچ خبرنگاری تصویرش را مخابره نمی‌کند، سلاحی خوابیده که می‌تواند بدون هشدار، مسیر ۲۰ درصد نفت جهان را ببندد. مین دریایی، همان کابوس قدیمی که حالا دوباره به مرکز معادلات برگشته. در شرایطی که تهدید‌های دونالد ترامپ برای باز کردن تنگه هرمز به اوج رسیده و حتی بحث محاصره دریایی ایران مطرح شده، سؤال اصلی این نیست که آیا جنگ می‌شود یا نه؛ سؤال این است که اگر ایران تصمیم بگیرد، چقدر طول می‌کشد تا این گلوگاه حیاتی را به یک منطقه مرگ تبدیل کند.

اولش همه فکر کردند کار پهپادهاست؛ چند انفجار در کویت، کشته شدن نیروهای آمریکایی و یک حمله دقیق که رد مشخصی از خودش باقی نگذاشت. اما چند روز بعد، وقتی روایت‌ها تغییر کرد و نام سوخو-۲۴ وسط آمد، داستان شکل دیگری گرفت؛ داستان بمب‌افکن‌هایی که یک‌بار از دل پدافند عبور کردند، مأموریت زدند و برگشتند، اما در پرواز بعدی، در آسمان‌ جاودانه شدند.