برچسب تأکید بر «زندگی» چه معنایی دارد؟

به هشدار و اخطار و نه التماس‌های گاه‌وبیگاه مرد شماره یک ساختمان عریض و طویل وزارت بهداشت و درمان که آخرین روزهای ریاستش بر این ساختمان پرحاشیه، مصادف شده با بدترین شرایط موجود در کشور که شاید تا به الان، مشابه آن را هیچ وزیر بهداشتی به چشم ندیده است و نه البته مرگ بیش از 60 هزار ایرانی و سرریز شدن بیمارستان‌ها از بیماران کرونایی، هیچ‌کدام نتوانست مانع از سفرهای نوروزی و جدی‌گرفتن پروتکل‌های بهداشتی و رعایت آن‌ها از سوی برخی از افراد شود و همین موضوع هم سبب شد تا آغاز 1400، کرونا شکل و شمایلی هولناک‌تر از سال گذشته از خود نشان دهد و هم‌زمان با شروع موج چهارم آن در کشور، نویدبخش سال سخت و ترسناکی باشد.

«کی بود، کی بود، من نبودم!» این ضرب‌المثل، داستان این روزهای ایرانِ کرونا زده است. در حالی که بیش از یک سال است کووید19چنگ انداخته به گردن مردم و با کمترین بی‌احتیاطی و بی‌توجهی وحشی می‌شود و خرخره پیر و جوان را می‌جود؛ اما با هر بار بالارفتن آمار و غیرقابل‌کنترل شدن اوضاع و سرخ شدن نقشه ایران،‌ انگشت‌های اتهام بالا می‌آید و بی‌محابا به‌سوی هم دراز می‌شود؛ مسئولان به سوی مردم، مردم به سوی مسئولان و بدتر از آن مسئولان به سوی مسئولان! «مسئولان می‌گویند مردم رعایت نکردند»، «مردم می‌گویند مسئولان نظارت نداشتند و اوضاع کشور را کنترل نکردند»!

به‌‌عنوان پژوهشگری که در حوزۀ سیاست‌‌گذاری‌‌های مرتبط با اقلیم و محیط‌‌زیست فعالیت می‌‌کند، اغلب این سؤال از من پرسیده می‌‌شود که بزرگ‌‌ترین مانع بر سر راه کاهش تولید دی‌اکسید کربن و مصرف سوخت‌‌های فسیلی چیست؟ پاسخ من در طول چند سال اخیر عمیقاً دستخوش تغییر شده است. پیش‌‌ازاین مشکل را در فقدان فناوری‌‌های سبز ارزان‌‌قیمت و همچنین نبود خواست و ارادۀ سیاسی می‌‌دانستم؛ اما این روزها به مسئلۀ دیگری اشاره می‌‌کنم، چیزی که کم‌‌تر ملموس است ولی احتمالاً چالش‌‌برانگیزتر است: نبود یک قرارداد اجتماعی¹ سبز.

دو محیط‌بان زنجانی در هفته گذشته توسط شکارچیان در منطقه حفاظت‌شده فیله خاصه زنجان به شهادت رسیدند تا در بهار 1400 تعداد محیط‌بانانی که در عرصه طبیعت و به خاطر حفظ محیط‌زیست جان خود را از دست دادند به 145 نفر برسد. اردیبهشت‌ماه سال گذشته بود که نمایندگان مجلس، کلیات لایحه حمایت از مأموران یگان حفاظت دستگاه‌های اجرایی را با ۱۶۰ رأی موافق، ۳ رأی مخالف و ۲ رأی ممتنع از مجموع ۱۹۹ نماینده حاضر در صحن به تصویب رساندند. این مصوبه، اما پس‌ازآن از سوی شورای نگهبان مغایر قانون اساسی تشخیص داده‌شده و پذیرفته نشد. ایراد اصلی شورای نگهبان به این لایحه، مغایرت آن با اصل ۷۵ قانون اساسی بوده است.