برچسب باید جنگ را باور کنیم

به‌‌عنوان پژوهشگری که در حوزۀ سیاست‌‌گذاری‌‌های مرتبط با اقلیم و محیط‌‌زیست فعالیت می‌‌کند، اغلب این سؤال از من پرسیده می‌‌شود که بزرگ‌‌ترین مانع بر سر راه کاهش تولید دی‌اکسید کربن و مصرف سوخت‌‌های فسیلی چیست؟ پاسخ من در طول چند سال اخیر عمیقاً دستخوش تغییر شده است. پیش‌‌ازاین مشکل را در فقدان فناوری‌‌های سبز ارزان‌‌قیمت و همچنین نبود خواست و ارادۀ سیاسی می‌‌دانستم؛ اما این روزها به مسئلۀ دیگری اشاره می‌‌کنم، چیزی که کم‌‌تر ملموس است ولی احتمالاً چالش‌‌برانگیزتر است: نبود یک قرارداد اجتماعی¹ سبز.

دو محیط‌بان زنجانی در هفته گذشته توسط شکارچیان در منطقه حفاظت‌شده فیله خاصه زنجان به شهادت رسیدند تا در بهار 1400 تعداد محیط‌بانانی که در عرصه طبیعت و به خاطر حفظ محیط‌زیست جان خود را از دست دادند به 145 نفر برسد. اردیبهشت‌ماه سال گذشته بود که نمایندگان مجلس، کلیات لایحه حمایت از مأموران یگان حفاظت دستگاه‌های اجرایی را با ۱۶۰ رأی موافق، ۳ رأی مخالف و ۲ رأی ممتنع از مجموع ۱۹۹ نماینده حاضر در صحن به تصویب رساندند. این مصوبه، اما پس‌ازآن از سوی شورای نگهبان مغایر قانون اساسی تشخیص داده‌شده و پذیرفته نشد. ایراد اصلی شورای نگهبان به این لایحه، مغایرت آن با اصل ۷۵ قانون اساسی بوده است.

از دیدگاه علم تغذیه، هدف از روزه‌داری در ماه مبارک رمضان، اصلاح عادت‌های غلط غذایی از جمله بی‌نظمی در وعـده‌های غذایی و پرخوری است. در طول روزه‌داری با حذف یک وعده غذایی، فعالیت اندام‌های مختلف بدن از جمله دستگاه گوارش و سیستم عصبی مرکزی کمتر می‌شود و بدن پس از پایان دوره روزه‌داری عملکرد بهتری خواهد داشت؛ بنابراین حذف یک وعده از رژیم غذایی را نباید به‌صورت افزایش حجم غذای مصرفی در وعده افطار و سحری جبران کرد. توضیحات بیشتر در این زمینه را می‌توانید از زبان دکتر فاطمه شیرانی، متخصص تـغـذیــه و رژیـم‌درمـانــی، بخوانید.

رشد اقتصادی سریع و گام‌نهادن در یک شیب تند صنعتی‌شدن در ایران، در دهه‌های 30 تا 50 خورشیدی، اگرچه در ظاهر شکل و شمایل کشور را به‌روز کرد، اما همراه بود با پایه‌گذاری تغییری که بعدها نیز عامدانه یا سهوا  پی گرفته شد: میل به شهر گستری. اگر در دهه 20 و ماقبل، عمده جمعیت ایران جمعیتی مبتنی بر کشاورزی و عمدتا روستانشین بود که ذیل یک نظام عمیقا نابرابر می‌زیست؛ ورود کارخانه‌ها اما کمکی به تغییر قشربندی اجتماعی نکرد. درواقع این تغییر تنها سیل جدیدی از مهاجران را به شهرها گسیل داشت که در حاشیه‌ها اسکان داده شدند و همچنان ذیل نظامی نابرابر به زندگی‌شان ادامه می‌دادند. در این یادداشت بر آنم تا موضوع را از منظر تغییر سیمای شهرها و مسئله حاشیه‌نشینی و فقر از همان دهه‌ها تا امروز موردبررسی قرار دهم.