برچسب باید جنگ را باور کنیم

ماه رمضان ارزش‌ها  و جذابیت‌های مادی و معنوی بسیاری دارد؛ جذابیت‌هایی چون مبارزه با نفس، همدردی با فقرا، خلوت با خدا و مهمان او شدن، شنیدن ربنای استاد شجریان (که این روز‌ها جای خالی‌اش به‌شدت محسوس است) و اذان مرحوم مؤذن‌زاده اردبیلی، مزه شیرین زولبیا و بامیه، افطاری‌دادن و به افطاری دعوت‌شدن، بیدار‌شدن‌های نیمه شبی، شب زنده‌داری در شب قدر، انتظار رسیدن عید فطر و ده‌ها لذت و سختی لذت بخش دیگر. از این میان لذتی هست که می‌توان آن را پایدارترین و لذت‌بخش‌ترین بخش این ماه دانست، تلفیق هنر و دین. این زمان وقتی است که شعر فارسی از معنویت و تقدس می‌گوید، خدمات متقابل اسلام و هنر ایرانی در تجلی‌گاه‌های مختلفی چون شعر، معماری، بافندگی، موسیقی و… سبب ترویج دین و زیبایی‌های آن و همچنین اعتلای هنر شده است.

«از آباده حرکت کردیم. هنوز شب و هوا به‌شدت تاریک بود. چشم، چشم را نمی‌دید. همه چرت می‌زدند. تاریکی شب نیز مانع از آن بود که خود را به تماشای مناظر کوه و بیابان و دره و ماهورهای بین راه مشغول بداریم. به عقیده من، بدترین اوقات برای مسافرت در فصلی که هوا سرد و نسیم سرد وزان است، همان ساعات شبانه است، آن‌هم وقتی آسمان بدون ماهتاب است. ولی چاره چیست، چون در این راه با همه دوری و درازی که دارد، آرامشگاهی وجود ندارد و باید تن به همه این سختی‌ها داد و به‌جانب مقصد شتافت»(اخگر 834، 21 فروردین 1312).

«قم رو بیشتر دوست داری یا نیویورک؟» جزو نمونه‌های سرک‌کشیدن به دنیای مضامینی است که در ادبیات ایران کمتر به آن پرداخته شده است. کتاب همان‌طور که از عنوان تاحدودی عجیب و البته متفاوتش پیداست روایت‌های مختلفی را از مقوله «مهاجرت» به تصویر می‌کشد و می‌توان آن را در زمره آثار ادبیات مهاجرت طبقه‌بندی کرد. چهارده داستان «قم رو بیش‌تر دوست داری یا نیویورک؟» ویژگی‌های مشترک زیادی دارند. از مهم‌ترین امتیازات داستان‌های کتاب وحدت موضوعی آن‌هاست. داستان‌ها تم، درون‌مایه و موضوع شبیه به همی دارند و به همین جهت علی‌رغم عدم پیوستگی روایی میان آن‌ها، نوعی یکدستی و هم‌بافتی مطلوب میان مجموعه این داستان‌ها به چشم می‌خورد.

در بررسی حقوقی آثار هنری، از آنجایی که اصلی‌ترین محور بررسی، اصالت و متکی به ابتکاربودن اثر است، معمولا نمی‌توانیم محلی برای آثار رونوشت یا کپی داشته باشیم. با این حال، برخی از آثار هنری وقتی قرار باشد از آثار فولکلور الهام یا اقتباس بگیرند، تحت شرایطی در قانون به عنوان اثر اصیل شناخته می‌شوند. این مسئله از دو زاویه قابل نگرش است. ابتدا به این شکل که هر اثری حتی اگر مقتبس از آثار دیگر باشد دارای حقوق مخصوص خود نیز هست و از طرف دیگر هر اثر هنری وقتی به شکل نویی باز آفرینی می‌گردد، در ابتکارات به کار رفته در خود مستقل محسوب شده و دارای حقوق مختص خود قلمداد می‌شود.

سریال‌های رمضانی هم‌اکنون عمری دودهه‌ای در کنداکتور یکی از طلایی‌ترین برهه‌های جذب مخاطب تلویزیون دارند؛ از سال 80 که ساخت یک سریال اختصاصی برای هر یک از شبکه‌های سیما، آغاز شد و این روند تا به امروز نیز ادامه دارد. روندی که طی حیات دو دهه‌ای خود، اتفاقات خوشایند فراوانی را در خود دید. چهره‌های بسیاری مانند «رضا عطاران» با این سریال‌ها، محبوبیت و گوشه‌های کشف‌نشده‌ای از پتانسیل خود را به مخاطبان شناساندند. ضمن اینکه زمان بسیار خوب پخش سریال‌ها  که پس از افطار بود، سبب شد تا مخاطبان بسیاری پای جعبه جادویی نشسته و به این ترتیب، چندین سریال توانستند به آثاری خاطره‌ساز در تاریخ تلویزیون تبدیل شوند.

من عادت دارم وقتی دستگاه یا وسیله جدیدی می‌خرم، ابتدا دفترچه راهنمای آن را مطالعه کنم؛ مبادا آن وسیله قابلیت‌های ویژه‌ای داشته باشد و من ندانم و فقط به کارکردهای اولیه‌اش بسنده کنم؛ و مبادا کاری کنم که طول عمر آن کاهش پیدا کند. این میزان توجه من به دفترچه راهنما، با افزایش قیمت و پیچیدگی آن دستگاه، رابطه مستقیم دارد. اما به همه ما سال‌ها پیش، یک دستگاه بسیار مجهز و پیشرفته به نام «مغز» داده شده است. چند نفر از ما دفترچه راهنمای آن را مطالعه کرده‌ایم؟

سیزده ماه از همه‌گیری کرونا می‌گذرد و به نظر می‌رسد مشاغل و حرفه‌های هنری چاره‌ای جز سازش و زندگی با شرایط دشوار کرونا ندارند. واقع‌بینی حاصل از نامعلوم بودن زندگی در زیر سایه شوم کرونا دو راه پیش رو می‌گذارد: تعطیلی و تسلیم‌شدن یا کنار آمدن با ایده و طرح‌هایی که حداقل‌ها را تأمین می‌کند. طرح حداقلی گالری‌های هنری هم برگزاری نمایشگاه‌هایی به‌صورت مجازی است؛ نمایشگاه‌هایی که چندان هم موردعلاقه مدیران گالری‌ها و هنرمندان نیست. حالا و پس از آزمون‌وخطاهایی که در عرصه نمایشگاه مجازی شکل گرفته است، با سه نفر از مدیران گالری‌ها در اصفهان یعنی میترا پورمعمار، پروانه سیلانی و مریم حسینی درباره موفقیت یا عدم‌موفقیت نمایشگاه‌های مجازی و آنلاین و همچنین شرایط کنونی گالری‌ها گف‌توگو کردیم.

جنبش سینمـــــای آزاد ایران یکی از قدرنادیده‌ترین جنبش‌ها و دوره‌های سینمایی تاریخ سینمای ایران است، دوره‌ای که در آن مفهوم سینمای مستقل در تمام طول تاریخ سینمای ایران به‌غایت خودش نزدیک می‌شود و پایه‌های فیلم‌سازی فیلم کوتاه در دهه‌های بعد از خود را شکل می‌دهد. بازخوانی دوباره این جنبش در سال‌های اخیر توسط برخی مراکز تخصصی و گروه‌های سینه فیلی به دلایل مختلف پیگیری شده است.  دفتر تخصصی سینمای سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری اصفهان یکی از این مجموعه‌هایی است که متمرکزترین مطالعات را روی سینمای آزاد ایران و اصفهان شکل داده است.