دسته دین ، حوزه و اندیشه

از حماسه‌سازی تا شعر صلح/ ریشه ادبیات دفاع مقدس در مشروطه و اشغال ایران توسط متفقین

 سایه اقتصادی‌نیا در نشستی درباره شعر جنگ و صلح، با مرور تاریخچه شعر جنگ در ادبیات معاصر ایران، از پیوند شعر انقلاب و شعر جنگ، کارکردهای تبلیغاتی و تهییجی شعرهای سال‌های نخست جنگ و شکل‌گیری روایت‌های متفاوت و انتقادی از جنگ گفت...برخی به جنگ توجه داشتند؛ چه از موضع موافق حکومت و چه از موضع مخالف حکومت. نگاه آنها متوجه ماهیت سیاسی جنگ، علل و عواملی بود که این جنگ را به وجود آورده و همچنین عواملی که می‌توانست از ادامه یا گسترش آن جلوگیری کند.

چگونه نوار کاست یک رژیم سیاسی را سرنگون کرد؟ / نگاهی به کتاب «رسانه‌های کوچک، انقلاب‌های بزرگ»

 به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، مسعود تقی آبادی در سرویس دین و اندیشه ایبنا نوشت: اغلب روایت‌های انقلاب ایران از اقتصاد، سیاست یا ایدئولوژی آغاز می‌شوند. این کتاب نقطه عزیمت دیگری برمی‌گزیند: ارتباطات. آنابل سِربِرنی، از شناخته‌شده‌ترین پژوهشگران مطالعات رسانه، همراه با علی محمدی، استاد ارتباطات، استدلال می‌کنند که بدون شناخت شبکه‌های ارتباطی غیررسمی، فهم انقلاب ایران ناقص خواهد ماند. کتاب نخستین بار در سال ۱۹۹۴ منتشر شد و طی سه دهه گذشته جایگاه خود را به‌عنوان یکی از منابع مهم مطالعات ارتباطات سیاسی، اقتصاد سیاسی رسانه و پژوهش‌های انقلاب حفظ کرده است.

گرفتاری ایرانیان در دام «قندخون تخیل»

گروه اندیشه: دکتر سید مهدی زرقانی عضو هیات علمی دانشگاه فردوسی مشهد در یادداشتی که در روزنامه اعتماد منتشر کرده، به ریشه‌یابی تاریخی و فرهنگ‌شناختی غلبه «تخیل و عاطفه» بر «عقلانیت و واقع‌گرایی» در ایران می‌پردازد. نویسنده توضیح می‌دهد که چطور هم‌آیی شعر، تصوف و جریان‌های سیاسی معاصر (از حزب توده تا شریعتی) زبان و فرهنگ ایرانی را عاطفه‌محور کرده است. هرچند تخیل در هنر کارساز است، اما تبدیل آن به استراتژی دائمی در حکمرانی و رسانه، جامعه را دچار اختلال شناختی و فاصله از واقعیت می‌کند؛ وضعیتی که اتخاذ استراتژی «تخیل‌بس» در برنامه‌ریزی کلان را ضروری می‌سازد. این یادداشت را در ادامه می خوانید: 

دوری از هیاهوی کودکان سیاسی کار و توسل به خرد جمعی/ از مشورت با «الیت همیشه هراسان و خودباخته» بپرهیزید/ شناخت اندک غرب از قدرت ایران

گروه اندیشه: دکتر کیومرث اشتریان در روزنامه شرق به موضوع خطای شناختی و پیامدهای آن پرداخته است. این مطلب را در ادامه می خوانید:

نفرت آدم ها را برده خود می کند/ تحلیل محمدرضا تاجیک از تولید و بازتولید کین‌توزی اجتماعی در ساختار سیاست/ نسخه ناکافی اسپینوزا و لزوم تغییر ساز سیاست

گروه اندیشه: دکتر محمدرضا تاجیک عضو هیات علمی دانشگاه، در مقاله ای که در سایت مشق نو منتشر کرده با عنوان «سازِ سیاست را گونه‌ای دیگر کوک باید کرد»، با تلفیق آرای لویناس، بدیو، اسپینوزا و نیچه به تبیین روان‌شناسی اجتماعی «رنج و نفرت» در جامعه می‌پردازد. تاجیک توضیح می‌دهد که فروپاشی فانتزی‌های سیاسی و سرخوردگی از رخدادهای حقیقت، سوژه‌های وفادار را به کین‌توزی، نابینایی شناختی و بازتولید لذتِ توام با درد (ژوئیسانس) می‌کشاند؛ وضعیتی که فرد حتی ناوضعیت‌های خطرناک‌تر را بر واقعیت موجود ترجیح می‌دهد. نویسنده تأکید می‌کند که در زمانه غلبه عواطف سرکش، استدلال‌های عقلانی و توصیه‌های فلسفی برای رام‌کردن خشم عمومی کارساز نیست. نفرت‌ورزی معلول عملکردِ بدآهنگِ سازِ سیاست و قدرت است که با تحقیر و سلب عاملیت، دیدگاه عمومی (doxa) را مسموم کرده است. در نهایت، تنها راه برون‌رفت از این چرخه ویرانگر، نه پند اخلاقی به مردم، بلکه تغییر ساختاری، رفع علل برونی کینه‌توزی و کوک‌کردن متفاوت ساز حکمرانی در دستگاهی جدید است.

بنیاد حقوق بشر در عقل ورزی آدمیان / تازه‌ترین کتاب آمارتیا سن سال آینده میلادی منتشر می شود

 به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از کانال تلگرامی دکتر محمدرضا دادگستر، سن با بهره‌گیری از سنتی غنی از استدلال و عقل‌ورزی، از آموزه‌های بودا در قرن پنجم پیش از میلاد گرفته تا مگنا کارتا و آثار متفکران عصر روشنگری همچون دیوید هیوم، آدام اسمیت، جرمی بنتام و مری ولستون‌کرافت، نشان می‌دهد که تلاش برای تحقق حقوق بشر محصول تمدن جهانی ماست.

آمریکا و اسراییل نتوانستند مقاومت ایران را شکست بدهند/ نصر استراتژی پنج‌دهه‌ای ایران را «جنگ برای استقلال» می‌داند

گروه اندیشه: هرچند ولی نصر سیاست های واقع گرایانه برای حفظ استقلال را موضوعی با ریشه تاریخی در انقلاب ۵۷ و پس از آن در ایران می داند ولی وقتی به کودتای ۲۸ مرداد می رسد، گویی این نظریه راه خود را گم می کند. به عبارت دیگر اگر در تاریخ ۲۰۰ ساله ایران نظریه استقلال به نحوی گم شده ایرانیان و واقعیت نفوذ نامیمون خارجی در دربارها باشد، این موضوع یعنی قطع ید از بیگانگان در نهضت ملی نفت و انقلاب ۵۷ به یک رکن از سه رکن شعار اصلی انقلاب یعنی استقلال، آزادی و جمهوری اسلامی. از این منظر این موضوع خود حکایتگر آن است حتی اگر برخی روحانیون و ... منافع ملی را در گرایش به غرب در برابر شوروی می دانستند، آنان ارزیابی صحیحی از وضعیت بین الملل نداشته اند، تا بتوانند از طریق آن خمیرمایه همبستگی ملی را در برابر غرب و شرق بیابند همان موضوعی که مصدق تحت عنوان موازنه منفی مطرح کرد و امروز محمدجواد ظریف آن را در موازنه مثبت جست و جو می کند. یعنی ارتباط هم با غرب و آمریکا و هم شرق و روسیه و ارتباط با یکی بدون دیگری را برای کشور خطرناک می داند. از این رو این گزاره دکتر نصر «آن‌ها (مخالفان مصدق) معتقد بودند ایران با وجود تمام مشکلاتی که با انگلیس داشت، باید با غرب و به‌ویژه آمریکا تعامل کند تا بتواند در برابر روسیه و بزرگ‌ترین تهدیدش مقاومت نماید.» غافل است که  این همان تن دادن به عدم استقلال در تصمیم گیری ها در باره ایران بود. و این خواست تاریخی علاوه بر نهضت ملی نفت بار دیگر اما در ابعاد گسترده تری در انقلاب ۵۷ متبلور شد. امری که نه ساده انگاره، بلکه ناشی از عمق در خواست حفظ کرامت انسانی در چارچوب ملی مبتنی بر آغاز دوره جدید همانند دوره مناسبات مبتنی بر پیمان وستفالی در غرب نیز بود.