اقتصاد۲۴-بهمن آرمان از اقتصاددانان اصولگرا گفت: نحوه عملکرد چینیها در اقتصاد ایران میتواند مبنایی برای این همه حساسیت در جامعه باشد. واقعیت این است که مردم ایران نسبت به تمامیت ارضی و یکپارچگی سرزمینی خود حساس هستند. نمونه بارز این اتفاق نیز در جنگ تحمیلی عراق علیه ایران وجود داشت که اقشار مختلف مردم در آن مشارکت داشتند.
درباره این قرارداد نیز این شائبه مطرح شده بود که بخشهایی از جزایر ایرانی قرار است در اختیار چینیها قرار بگیرد. شائبههایی که البته از سوی دولت به صورت رسمی تکذیب شد. از سوی دیگر عنوان شده بود قرار است نیروهای امنیتی چینی امنیت این سرمایهگذاری را در خاک ایران برعهده بگیرند که این شایعه نیز تکذیب شد. با این وجود انتشار این شایعات حساسیت مردم را نسبت به این قرارداد افزایش داد.
به طور سنتی روسها هیچگاه نسبت به توسعه اقتصادی ایران روی خوش نشان ندادند. این مسأله تنها به دوران پس از انقلاب ارتباط ندارد؛ بلکه در دوران قبل از انقلاب نیز این وضعیت وجود داشت. روسها در همان زمان نیز مایل نبودند یک کشور ثروتمند مانند ایران به توسعه صنعتی و اقتصادی دست پیدا کند تا به یک قدرت صنعتی بزرگ تبدیل شود.
به صورت طبیعی یک قدرت صنعتی و اقتصادی بزرگ از قدرت سیاسی و چانهزنی بیشتری نیز در سطح منطقه و جهان برخوردار خواهد بود. در گذشته روسیه چند سال پیش توافقی با ایران امضا کرد که بر مبنای آن قرار بود راهآهن گرمسار به اینچهبرون در مرز ترکمنستان به شبکه راهآهن میانه متصل شود تا زمینه ترانزیت کالاهای صادراتی و وارداتی جمهوریهای تازه استقلال یافته شوروی سابق را فراهم سازد؛ ساخت نیروگاه۱۴۰۰مگاوایتی در بندرعباس که ایران به آن نیازمند است.
علاوه بر این راه اندازی نیروگاه رامین در اهواز و شهید منتظری در اصفهان که در زمان شوروی سابق ساخته شدند. با این وجود روسیه با بهانه قرار دادن تحریمهای ترامپ از تعهدات خود سر باز زد. این در حالی است که روسیه حاضر نیست جایگاه خود را در ترانزیت آسیای میانه به ایران واگذار کند. این در حالی است که پس از فروپاشی شوروی، روسها رویکرد دیگری در پیش گرفتند و این کمکها را انجام ندادند. رویکرد چینیها نیز تا حدود زیادی مانند روسیه است.
رویکرد چینیها در اقتصاد ایران تا حدود زیادی مانند روسیه بوده است. شاید شاخصترین عملکرد چینیها در اقتصاد ایران مربوط به فعالیت مشترک این کشور با ایران در حوزه نفتی آزادگان در غرب کارون است که با عراق مشترک است. پس از اینکه ژاپنیها بهرغم قراردادی که با ایران امضا کرده بودند از ایران خارج شدند، چینیها فعالیت خود را در این پروژه آغاز کردند.
چینیها به دلیل برخی مسائل خاص قادر به انجام کار نبودند و به همین دلیل دولت ایران قرارداد آنها را لغو کرد. پس از مدتی نیز مشخص شد چینیها نقشههای این حوزه نفتی را که بخشی از آن در عراق قرار دارد، به تعبیری بردند و پس از مدتی در عراق با این کشور قرارداد جدیدی امضا کردهاند. درباره پالایشگاه آبادان نیز چینیها متعهد بودند در یک قرارداد سنگین، مبلغ۴/۲میلیارد دلار از ایران بگیرند و پالایشگاه آبادان را نوسازی کنند.