دل اصفهان دارد خالی میشود. رسانهها، فعالان محیطزیست، استادان دانشگاه و کارشناسان در سالهای متمادی، این مسئله را به مسئولان گوشزد کردهاند. تداوم خشکسالیها، کاهش بارندگیها و برداشت بیرویه منابع آب زیرزمینی در دهههای گذشته باعث شده تا از حدود ۶۰۰ دشت کشور، بیش از ۴۰۰ دشت در شرایط بحرانی قرار گیرند و استانهای اصفهان، فارس، کرمان، خراسانرضوی و خراسانجنوبی در صدر مناطق دارای بیشترین تعداد «دشت ممنوعه» ثبت شوند.
مدیرکل دفتر بررسی مخاطرات سازمان زمینشناسی کشور، در گفتوگو با رسانهها اعلام کرده است: «میزان فرونشست در دیگر نقاط کشور بههیچوجه با استان اصفهان قابلمقایسه نیست و اصفهان بهعنوان نماد فرونشست زمین در کشور شناخته میشود!» اینگونه ممکن است نماد اصفهان که زمانی اسطورهای بود کمان کشیده به رزم با اژدها، در خاک سرد فرو رود و جایش را به شکافهایی دهد که ناگهان در دل شهر و دشت، دهان میگشایند. استان اصفهان دارای ۳۵ دشت است اما افزایش چشمگیر برداشت آب از سفرهها و آبخوانهای زیرزمینی باعث شده تا ۲۷ دشت در وضعیت نامناسبی ازنظر ذخایر آبی قرار گیرند. معضلی که به گفته مدیرکل مدیریت بحران استان «لازم است تا وزارت نیرو و سازمان زمینشناسی کشور به آن بهصورت یک مسئله ملی نگاه کنند. فرونشست زمین به جابهجایی عمودی لایههای زمین گفته میشود که براثر عواملی همچون برداشت از مخازن هیدروکربنی، ریزش لایههای زیرسطحی زمین براثر انحلال سنگها، برداشت بیشازحد از آبهای زیرزمینی و علتهای متعدد دیگر، در مقیاسهای بزرگ اتفاق میافتد.» مهمترین عوامل این پدیده در ایران، «استفاده بیرویه از منابع آب زیرزمینی، نفت و گاز و توسعه کشاورزی» عنوانشده و به نظر میرسد «خشکسالی یک دهه گذشته و برداشت بیشازحد مجاز از سفرههای آب زیرزمینی، این عارضه زمینشناختی را تشدید کرده باشد.» بر اساس اصول علمی، خروج و زهکشی آب از بین لایههای آبرفتی منجر به نشست این لایهها میشود. خروج آب از بین ذرات درشتدانه خاک سریع است و نشست رخداده بسیار جزئی و برگشتپذیر، اما زهکشی آب از بین ذرات ریزدانه خاک همچون رسها زمانبر بوده که منجر به نشست غیرقابلبرگشت خاک میشود.