ختم نبوّت و اکمال دین به معنای تشریعِ احکام ِایجاد «امت، حکومت و تمدّن الهی» است/ حوزه‌های علمیه باید با شیوه‌ سلف صالح، به استنباط این احکام بپردازند

قرآن و روایات آکنده از جامعه‌شناسی و مدیریت و تمدّن‌سازیِ دینی هستند اما برای فهم این معارف و جریان آن در جامعه، لازم است تا حوزه‌های علمیه متحوّل شوند و بدون روشنفکری و انحراف و با رعایت تمامی قواعدِ فهم سالم از دین، به استنباطِ احکام حکومتی مبادرت کنند؛ تحوّل در حوزه‌های علمیه، ناظر به قرآن و روایات نیست چرا که ادبیات وحی، قابلیت دگرگونی ندارد بلکه موضوع تحوّل و ارتقاء ظرفیت تا سطح حکومت و تمدّن، عقلانیتی است که مصنوعِ غیرمعصوم بوده و توسط علماء تولید شده است.