در سال گذشته، روش جدیدی برای درمان سرطان، در بیمارستان فوق تخصصی سرطان کودکان محک راهاندازی شد. این روش رادیوتراپی رادیوتراپی توتال بادی یا رادیوتراپی کل بدن از فرق سر تا نوک پا (TBI=Total Body Irradiation) نام دارد که بدن را از سلولهای مخرب پاک میکند و واکنشهای ایمنی را به منظور عدم دفع پیوند سلولهای بنیادی کاهش میدهد. همچنین رادیوتراپی رادیوتراپی توتال بادی میزان بهبودی در کودکان مبتلا به لوسمی (سرطان خون) با ریسک بالا را افزایش میدهد. در حال حاضر محک توانسته این تکنیک پیشرفته را برای نخستینبار در ایران و به منظور یکسانسازی درمان، مطابق با سایر کشورها به جامعه پزشکی ایران معرفی و از آن برای درمان کودکان مبتلا به سرطان استفاده کند.
بههمین دلیل، برای کسب اطلاعات بیشتر در این خصوص، با دکتر میترا قالیبافیان، متخصص رادیوتراپی و مسئول فنی بخش رادیوتراپی بیمارستان فوق تخصصی سرطان کودکان محک به گفتوگو نشستیم. او با توضیح درباره این روش نوین درمان سرطان در محک گفت: «پرتودرمانی کل بدن (TBI)، به عنوان بخشی از مرحله آمادهسازی برای پیوند سلولهای بنیادی خونساز (یا مغز استخوان) شناخته میشود. در این روش سیستم ایمنی فرد نیازمند به پیوند برای پذیرش سلولهای بنیادی جدید، تضعیف، سرکوب و از بین برده میشود. همچنین، این روش در دوزهای بالا میتواند سلولهای سرطانی باقیمانده در بیمار را ریشهکن کرده و باعث افزایش احتمال موفقیت در پیوند شود.»
قالیبافیان با بیان آنکه پرتودرمانی کل بدن (TBI)، مکمل شیمیدرمانی برای انجام پیوند سلولهای بنیادی خونساز یا مغز استخوان است، افزود: «در کودکان مبتلا به لوسمی و نیازمند به پیوند که با TBI درمان میشوند، شیمیدرمانی هم صورت میگیرد. در این زمان سیستم ایمنی بدن کودک به منظور کاهش خطر عدم موفقیت در پیوند پس از شیمیدرمانی و TBI بسیار ضعیف شده و در بخش پیوند بستری میشود. بنابراین لازم است نکات بهداشتی چون استفاده از ماسک، گان، روکفشی توسط کودک و همراهانش رعایت شود. با کودک و همراه وی باید مطابق با پروتکلهای سختگیرانه بخشهای پیوند سلولهای بنیادی رفتار شود.»
مسئول فنی بخش رادیوتراپی بیمارستان فوق تخصصی سرطان کودکان محک با بررسی عوارض این روش و مزیت آن نسبت به روشهای درمانی دیگر، ادامه داد: «این روش درمانی عوارضی مانند آبمروارید، بروز تومورهای ثانویه و نازایی به دنبال دارد. این عوارض فقط برای این نوع از درمان نیست، بلکه جزئی از عوارض جانبی محتمل در درمان سرطان است که TBI میتواند آنها را تشدید کند. از سوی دیگر در این روش، با قراردادن بلاکهای سربی در مسیر اشعه، ریهها تا حدی محافظت میشوند تا خطر آسیب ناشی از تابش به آنها کاهش یابد. همچنین میتوان میزان اشعه وارد شده به بدن و میزان اشعه خارج شده از بدن را اندازهگیری کرد تا میزان جذب اشعه مشخص شود. در این روش اشعه بدون هیچ مشکلی از بدن عبور میکند. علاوه بر این، طبق آمار جهانی، شیمیدرمانی همراه با TBI برای پیوند کودکان مبتلا به لوسمی با ریسک بالا، از شیمیدرمانی تنها مؤثرتر بوده است. این اقدام با تمامی دستگاههای شتابدهنده امکانپذیر است.»