برچسب وقتی همه خوابیم

یک سوال درحاشیه‌ یک تناقض؛ چرا سینما اجازه انتقاد از هر صنفی را دارد جز خود سینماگران؟

سینماگران این حق را به خود می دهند که به هرجا سرک بکشند و امور هر قشر و صنفی را به حق یا ناحق مورد نقد قرار بدهند اما اگر یکی از خودشان قصد پرده برداری از برخی مناسبات آلوده درون گروهی را کند گویی که گناهی نابخشوده مرتکب شده است. این دوگانگی در رفتار و منش عمده اهالی سینما خود بیش از هر چیز قابل نقد است.

اسارت بشری

فرنوش ارس‌خانی: سینمای ایران، در دهه ۵۰، با ظهور بهرام بیضایی، وارد فاز جدیدی شد. بیضایی با ساخت فیلم‌هایی همچون «رگبار»، «غریبه و مه» و «چریکه‌ی تارا» فراتر از جریان فیلمسازی آن دوران عمل کرد.‌ سینماگری جسور و برخاسته از تئاتر و ادبیات، که دغدغه‌ی مهم او در طول سالیان فعالیتش‌، محافظت از فرهنگ و تمدن ایرانی و زبان پارسی بود. بیضایی با متن‌های سنگین ادبی و کارگردانی و میزانسن فوق‌العاده، در هریک از آثارش خالق جهان جدیدی بود. او طی سال‌های متمادی فعالیتش، با تبیین فلسفی، در صدد جست‌وجوی حقیقت گمشده و حقوق پایمال شده و جایگاه انکارناپذیر زن در فرهنگ و تمدن ایرانی برآمد. اما آنچه مسیر این سینماگر را از دهه ۶۰ به بعد سخت‌تر کرد، توقیف و ممانعت با اکران و ساخت فیلم‌هایش بود. فیلم‌هایی که به جای تقدیر در زمانه خود، مهجور واقع شدند و او به دلیل تجربه یاس آور سانسور، از فعالیت کارگردانی در سینما و تئاتر ایران فاصله گرفت. بهرام بیضایی فیلمساز و نمایشنامه نویس تاریخ ساز و ارزشمند، سالهاست در ایران نیست، اما تاثیر او بر پیشرفت سینما و تئاتر ایران، انکار ناپذیر است.

بازنشر | جایگاه زن در آثار بهرام بیضایی با مروری بر کاراکترهای مهم آثار این کارگردان فقید | من یک زن هستم

زن در سینمای بهرام بیضایی جایگاهی ویژه دارد. بیضایی از اولین فیلمش «رگبار» تا آخرین آن «وقتی همه خوابیم» برای زن شأنی متمایز در نظر گرفته است. این توجه را در نمایش و نمایشنامه‌های بیضایی هم شاهدیم.

دو فیلم با یک بلیت

در فیلم «جنگ جهانی سوم» همه چیز پیرامون ساخت یک فیلم سینمایی درباره جنایات هیتلر در جنگ جهانی دوم شکل می‌گیرد و داستان زندگی شخصیت شکیب، به  نحوی با فیلمی که درحال تولید است ارتباط پیدا می‌کند. از این دست فیلم‌هایی که داستانشان در ارتباط با پشت صحنه تولید یک فیلم دیگر پیش می‌رود در سینمای ایران کم نداریم. در بعضی از این فیلم‌ها ارتباط معنای عمیقی میان مضامین دو فیلم شکل می‌گیرد و درواقع از فیلم دوم به عنوان مکملی برای عمق بخشیدن به معنای فیلم اصلی استفاده می‌شود. به بهانه اکران فیلم «جنگ جهانی سوم» به کارگردانی هومن سیدی، مروری داریم به مهمترین آثاری که با چنین ساختاری تولید شده‌اند.

علیرضا جلالی‌تبار: ترجیح می‌دهم به جای تیپ شدن به عنوان بازیگر شناخته شوم

علیرضا جلالی‌تبار که امسال با فیلم سینمایی «بی صدا حلزون» در جشنواره فیلم فجر حضور دارد، از دلایل گزیده‌کاری‌اش در سینما گفت و تأکید کرد: ترجیح می‌دهم به جای تیپ شدن به عنوان بازیگر شناخته شوم.