مرجع خبر، آموزش، فناوری، سرگرمی و دانستنیهای روز
مرجع خبر، آموزش، فناوری، سرگرمی و دانستنیهای روز
درگذشت بهرام بیضایی، چهره ماندگار سینما و تئاتر ایران، موجی از اندوه و واکنش را در میان جامعه هنری، فرهنگی و سیاسی کشور برانگیخت. این هنرمند برجسته که در ۸۷ سالگی و در روز تولدش چشم از جهان فرو بست، میراثی غنی از آثار ماندگار را از خود به یادگار گذاشت.
مجله چلچراغ در تازهترین شماره خود به مناسبت چهل سالگی «مرگ یزدگرد» گفتگویی با بهرام بیضایی کارگردان صاحب سبک و مولف عرصه سینما و تئاتر انجام داده که در ادامه بخشهایی کوتاه از صحبتهای او را خواهید خواند.بهرام بیضایی درباره…
فرنوش ارسخانی: سینمای ایران، در دهه ۵۰، با ظهور بهرام بیضایی، وارد فاز جدیدی شد. بیضایی با ساخت فیلمهایی همچون «رگبار»، «غریبه و مه» و «چریکهی تارا» فراتر از جریان فیلمسازی آن دوران عمل کرد. سینماگری جسور و برخاسته از تئاتر و ادبیات، که دغدغهی مهم او در طول سالیان فعالیتش، محافظت از فرهنگ و تمدن ایرانی و زبان پارسی بود. بیضایی با متنهای سنگین ادبی و کارگردانی و میزانسن فوقالعاده، در هریک از آثارش خالق جهان جدیدی بود. او طی سالهای متمادی فعالیتش، با تبیین فلسفی، در صدد جستوجوی حقیقت گمشده و حقوق پایمال شده و جایگاه انکارناپذیر زن در فرهنگ و تمدن ایرانی برآمد. اما آنچه مسیر این سینماگر را از دهه ۶۰ به بعد سختتر کرد، توقیف و ممانعت با اکران و ساخت فیلمهایش بود. فیلمهایی که به جای تقدیر در زمانه خود، مهجور واقع شدند و او به دلیل تجربه یاس آور سانسور، از فعالیت کارگردانی در سینما و تئاتر ایران فاصله گرفت. بهرام بیضایی فیلمساز و نمایشنامه نویس تاریخ ساز و ارزشمند، سالهاست در ایران نیست، اما تاثیر او بر پیشرفت سینما و تئاتر ایران، انکار ناپذیر است.
از ابتدای دهه شصت فیلمهای زیادی بودهاند که بلافاصله بعد از نمایش در جشنواره فیلم فجر توقیف شدند و هیچوقت هم امکان اکران پیدا نکردند. این فیلمها از روز اول پشت درهای بسته ماندند، بعضیهایشان بعدها به صورت زیرزمینی در دسترس علاقهمندان قرار گرفتند و بعضی دیگر یکیدوبار فقط برای اهالی رسانه و منتقدان اکران شدند. مروری داریم بر ده فیلم مهم که هیچوقت رنگ پرده را ندیدند.
سما بابایی
از ابتدای انقلاب تا کنون مهر توقیف بر پیشانی تعداد زیادی فیلم خورده، آثاری که برای مدتی به بایگانی رفتند و آرشیو شدند اما گذر زمان و تغییر سیاستها و دولتها موجب شد تا رفع توقیف شوند و رنگ پرده را به خود ببینند. برخی از این فیلمها مثل «حاجی واشنگتن» 16 سال در بایگانی خاک خوردند و برخی دیگر در یک بازه زمانی یک تا ده سال در محاق توقیف به سر بردند و سپس مجوز اکران گرفتند. در این بین برخی از آثار هم بودند که مجوز اکران عمومی به دست نیاوردند و مستقیم راهی شبکه نمایش خانگی شدند.«سنتوری» ساخته شادروان داریوش مهرجویی و «عصر جمعه» به کارگردانی مونا زندی حقیقی و «نسل جادویی» ساخته زندهیاد ایرج کریمی از جمله این آثار هستند. اما در این میان فیلمهایی بودند و هستند که توقیف دائمی شدند و هیچگاه نه فرصت اکران عمومی را به دست آوردند و نه حتی مجوز نمایش در شبکه خانگی را. اکثر آنها بعد از نمایش در جشنواره فیلم فجر و یا حتی بدون یک اکران مستقیم به بایگانی هدایت شدند.
سما بابایی | در تاریخ پرهیاهوی بازیگری، گاه صدایی آرام، حضوری خاموش، نگاهی سرشار از پرسش و طنین کلمههایی آرام میتوانند وزنی بیشتر از فریاد و غوغا داشته باشند. سوسن تسلیمی، بازیگری از جنس همین سکوتهاست؛ زنی با چشمانی رازآلود، صدایی شمرده و حضوری که نه در سطح، که در عمق جانِ نقشهایش جا خوش میکند. بازیگرِ اندیشهها، کنایهها، سایهها و خاطرهها.