برچسب محیط زیست

یک کارشناس محیط‌زیست می‌گوید: «در تمام دنیا، اجرای قانون بازدارندگی در بر دارد ولی متأسفانه در کشور ما قوانین یا درست اجرا نمی‌شوند یا آنقدر ضعیف هستند که بیشتر تجری ایجاد می‌کنند. به طور نمونه در مقوله شکار، شکارچیِ متخلف به پشتوانه ضعف دستگاه‌ها در اعمال قانون، آنقدر نترس و جری شده، به محیط‌بانی که قصد مقابله با او را دارد، شلیک می‌کند یا دست‌کم با او درگیر می‌شود.»

دریاچه بایکال با مساحت ۳۱.۷۰۰ کیلومتر مربع، هفتمین دریاچه‌ی بزرگ جهان است. اما چیزی که آن را متمایز می‌کند، عمق فوق‌العاده‌ی آن است. این دریاچه با حدود ۱.۶ کیلومتر عمق، عمیق‌ترین دریاچه‌ی جهان محسوب می‌شود. البته، این تنها عمق آب است؛ حوضه‌ی واقعی دریاچه بین ۵ تا ۷ کیلومتر رسوب در کف خود دارد که محققان برای تخمین نرخ تجمع این رسوبات از مطالعات لرزه‌نگاری استفاده می‌کنند.

فرونشست زمین، این پدیده خاموش، اما ویرانگر، اکنون به یکی از چهار ابرچالش زیست‌محیطی ایران تبدیل شده است. بر اساس داده‌های مرکز پژوهش‌های مجلس، ۵۶ هزار کیلومتر مربع از پهنه ایران معادل مساحت کشور کرواسی در معرض فرونشست با نرخ سالانه بیش از ۱۰ سانتیمتر قرار دارد.

میانکاله امروز به کاروانسرایی متروک می‌ماند که تنها ردپای پرندگان مهاجر بر ماسه‌های خشکیده‌اش باقی مانده است. سوال اینجاست: آیا این تالاب، قربانی توسعه‌ای می‌شود که حتی طبق قوانین داخلی ممنوع است؟ یا شاید باید پرسید: چرا نهاد‌های نظارتی در برابر نقض سیستماتیک قوانین توسط قدرت‌مداران سکوت اختیار کرده‌اند؟ پاسخ را شاید بتوان در سطر‌های پنهان قرارداد‌های اجاره، در سکوت رسانه‌های رسمی، و در شبکه‌های لابی پشت پرده جست. اما یک واقعیت انکارناپذیر است: اگر میانکاله بمیرد، نه‌تنها شمال ایران، که وجدان زیست‌محیطی یک ملت به تاریخ خواهد پیوست.

هجوم ۳۶ میلیون نفری به ۳۰ شهر محدود، نه تنها زیرساخت‌ها را فرسوده کرد، بلکه آشکار ساخت که گردشگری در ایران، بیشتر شبیه «فرار از شهر» است تا «کشف سرزمین». این گریز جمعی، در نبود آموزش، به تهاجمی ناخودآگاه به طبیعت و تاریخ بدل شد. رقم ۶۱ میلیون نفر-شب اقامت، اگرچه از نظر آماری رشد گردشگری را نشان می‌دهد، اما در عمل، بیانگر تمرکز ویرانگر بر نقاط خاص است.