برچسب فلسفه

راز «شاگردی راهبانه» ملکیان برای استاد فلسفه/ دچار نوعی استبداد فلسفی هستیم/فیلسوفی که در آلمان هایدگر خواند و در ایران نگهبان زبان فارسی شد

پرویز ضیاء شهابی در مراسم نکوداشت خود گفت: ارسطو در دفتر دلتا از مجموعه‌ای که بعدها به نام «مابعدالطبیعه» شناخته شد، مفهوم «آرخه» را توضیح می‌دهد. اگر آن را مسامحتاً «اصل» ترجمه کنیم، این اصل می‌تواند اصل وجود چیزی، اصل شناخته شدن چیزی یا مبدأ تغییر آن باشد. همین واژه در ترکیب‌های دیگر نیز معنای آغاز و سرآغاز می‌دهد. در ترجمه هفتادنفره تورات نیز تعبیری آمده است که می‌توان آن را چنین برگرداند: «سرآغاز حکمت، ترس است از خدای.

 شایگان از فرط ایرانی بودنش جهانی است/ شایگان هر سه پارادایم سنت‌گرایی، تجددگرایی و پساتجددگرایی را زیسته است

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، به نقل سرویس دین و اندیشه ایبنا، سومین نشست از سلسله نشست‌های ایران‌شناخت با موضوع «هویت ایرانی به روایت داریوش شایگان» در محل خانه کتاب سازمان جهاد دانشگاهی تهران با حضور کارشناسان برگزار شد. در این نشست کتاب «افسون‌زدگی جدید هویت چهل تکه و تفکر سیار» از زوایای مختلف بررسی شد. گزارش این نشست را در ادامه می‌خوانید:

غلامرضا اعوانی در بیان مهمترین ویژگی ابوریحان بیرونی: دانشمند بدون تعصب/ رحیمی: جامعه‌ با پرسش‌های محدود، توان تولید دانش را از دست می‌دهد

گروه اندیشه: حمیرا ملکی، در روزنامه ایران، گزارشی منتشر کرده از برگزاری آیین بزرگداشت حکیم ابوریحان بیرونی که به همت انجمن آثار و مفاخر فرهنگی برگزار شده است. در این نشست دکتر غلامرضا اعوانی، دکتر منـوچهــر صدوقـــی‌سهـــــا، دکتر برزو قادری، دکتر غلامحسین رحیمی و دکتر محمد شالویی سخنرانی کردند. ملکی در مقدمه گزارش اش می نویسد: ابوریحان بیرونی دانشمندی که در متن یکی از درخشان‌ترین دوره‌های علمی تمدن اسلامی ظهور کرد و آثارش هنوز در حوزه‌های مختلف علمی و مطالعات فرهنگی محل رجوع است. در جهان تخصص‌گرایی امروز که گفت‌وگو میان علوم دشوار شده، ابوریحان بیرونی نمونه‌ای کم‌نظیر از دانشمندی است که مرزهای معرفتی را به رسمیت نمی‌شناخت. او همزمان ریاضیدان، منجم، جغرافیدان، مورخ، معدن‌شناس، داروشناس و پژوهشگر فرهنگ هند بود. اما شاید مهم‌تر از این جامعیت، «روش او در دانستن» باشد: نزدیک شدن به موضوع، شناخت زبان و دستگاه مفهومی آن، پرهیز از داوری شتاب‌زده و تلاش برای فهم دیگری از درون جهان فکری خودش. این گزارش را در ادامه می خوانید: 

صدا و سیما و نسل زد: کم‌کاری ها در زمینه چهره های تاریخی ایران/ بذر تعلق در خاک تجربه می‌روید/ چگونه تنوع زیستی و فرهنگی ایران هویت‌ساز نسل زد می‌شود؟

۱۷ شهریور ۱۴۰۵ – ۱۵:۱۰ ****وطن‌دوستی برای نسل‌های جوان، بیش از آنکه با توصیه‌های مستقیم، شعارهای رسمی و تکالیف آموزشی شکل بگیرد، به تجربه‌ای زیسته و ملموس نیاز دارد؛ تجربه‌ای از دیدن زیبایی‌های طبیعی ایران، لمس تنوع فرهنگ‌های محلی، شنیدن…

 خروج از صغارت سیاسی؛ چرا صلح جهان‌شمول تنها در عصر روشنگری متولد شد؟/ صلح، ساختنی است نه فطری؛ تحلیل فلسفه سیاسی کانت و حقوق شهروندی

 به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از ایبنا، رضا دستجردی در سرویس دین و اندیشه نوشت: پانزدهمین نشست از دیدارهای نویسندگان و خوانندگان به همت مجله «سیاست‌نامه» و میزبانی خانه هنر نیماژ، به بررسی نسبت «شهروندی و صلح پایدار» در اندیشه ایمانوئل کانت با سخنرانی دکتر امیر مازیار اختصاص یافت. این پژوهشگر فلسفه و عضو هیات علمی دانشگاه هنر تهران، با تحلیل رساله تاریخی ۱۷۹۵ کانت، به تبیین تحول مفهوم صلح از متون کلاسیک (مانند آثار فارابی و ابن‌سینا) تا عصر روشنگری و رساله «صلح پایدار» کانت پرداخت.

روان‌شناسی انتقادی دنبال آشکارسازی سیاست پنهان/ بررسی نسبت دانش روان شناسی با قدرت و ساختار اجتماعی/ علم خنثی وجود ندارد

گروه اندیشه: به گزارش روابط عمومی خانه اندیشمندان علوم انسانی، هفتاد و چهارمین نشست از سلسله نشست‌های شنبه‌های روان‌شناسی با عنوان «درباره روان‌شناسی انتقادی؛ با نگاهی به کتاب «روان‌شناسی انتقادی» اثر یان پارکر، ترجمه حمیدرضا غریبی، نشر ارجمند» به همت گروه روان‌شناسی خانه اندیشمندان علوم انسانی، شنبه ۱۴ شهریورماه ۱۴۰۵ در بستر اسکای‌روم برگزار شد. حمیدرضا غریبی، پژوهشگر و مترجم حوزه روان‌شناسی انتقادی و اجتماعی در این نشست  به تشریح ضرورت تحول در فضای فکری روان‌شناسی ایران پرداخت و تأکید کرد که روان‌شناسی جریان اصلی به‌دلیل تقلیل‌گرایی اجتماعی و غفلت از مؤلفه‌های بومی، پدیده‌های پیچیده‌ای چون فقر، تورم و بحران‌های شهری را نادیده می‌گیرد. وی با اشاره به نافهمی‌های موجود پیرامون مفهوم نقد در فضای دانشگاهی، روان‌شناسی انتقادی را نه یک روش درمانی یا دستورالعمل ساده، بلکه مکتبی برای پرسشگری از خودِ ساختار دانش روان‌شناسی و تاریخ‌مندی مفاهیم آن دانست. به گفته وی، ادعای خنثی‌بودن روان‌شناسی، ابزار سیاسی و ایدئولوژیک آن را نامرئی می‌کند؛ درحالی‌که مفاهیم بنیادینی مانند «عزت نفس»، «هوش» یا «بهنجاری» در بسترهای تاریخی و روابط قدرت شکل گرفته‌اند. در نهایت، روان‌شناسی انتقادی با رونمایی از این لایه‌های پنهان، مانع از یکدست‌سازی هویت انسان‌ها شده و زمینه‌ساز بازتولید عاملیت و فردیت واقعی در اتاق درمان، سیستم آموزشی و عرصه سیاست‌گذاری اجتماعی می‌شود.

نکوداشت پرویز ضیاءشهابی و رونمایی از «تحول تاریخی مفهوم فلسفه»

از آثار و ترجمه‌های شناخته‌شده شهابی می‌توان به «سرآغاز کار هنری» از مارتین هایدگر، «راه‌هایی به تفکر فلسفی» از یوزف ماری بوخنسکی، «مسائل اساسی پدیدارشناسی» و «فلسفه هنر به نزد هایدگر» اشاره کرد.