برچسب شهر هوشمند

رایگان‌شدن حمل‌ونقل عمومی از ۹ اسفند سال گذشته، هزینه بلیت را از سفرهای شهروندان حذف کرد، اما همزمان بخشی از داده‌های سفر نیز از دست رفت؛ داده‌هایی که می‌توانست نشان دهد مسافران در چه ساعت و ایستگاهی سوار می‌شوند و مسیر سفرشان چیست. حالا تداوم این سیاست بدون هوشمندسازی، علاوه بر چالش تامین هزینه تعمیر و نوسازی ناوگان، برنامه‌ریزی مبتنی بر داده را هم دشوار می‌کند. در مقابل، اگر ابزارهای ثبت سفر حتی بدون دریافت هزینه حفظ شوند، حمل‌ونقل رایگان می‌تواند به بستری برای تولید داده، ارائه خدمات دیجیتال و ایجاد منابع درآمدی جدید برای شهر تبدیل شود.

تهران در فهرست ۱۴۸ شهر شاخص شهر هوشمند IMD در سال ۲۰۲۶ جایی ندارد. نه فقط تهران، بلکه هیچ شهری از ایران در این ارزیابی دیده نمی‌شود؛ در حالی که دوبی، ابوظبی، ریاض، دوحه، جده، مکه، مدینه، کویت، مسقط، امان، بیروت و چندین شهر دیگر منطقه در آن حضور دارند. این غیبت به خودی خود به معنای پایین‌بودن رتبه تهران نیست، چون IMD همه شهرهای جهان را ارزیابی نمی‌کند؛ اما برای کشوری که سال‌هاست از «شهر هوشمند» سخن می‌گوید، همین نبودن یک پرسش مهم ایجاد می‌کند: اصلا امروز چه چیزی یک شهر را هوشمند می‌کند؟