برچسب روانشناسی

لکان روانکاوی علیه بوروکراسی / روایت متفکری که «میل» را به زنجیر زبان کشید / شبح روانکاو

گروه اندیشه: عرفان خیرخواه روان‌درمانگر کتاب «ژاک لکان؛ زندگی و نظام فکری» اثر الیزابت رودینسکو، که روایتی جامع و بی‌طرفانه از زندگی پرفرازونشیب و مفاهیم غامض یکی از جنجالی‌ترین متفکران قرن بیستم است، به تحلیل نشسته است. او در این مطلب که در روزنامه ایران منتشر شده، می نویسد لکان که با شعار «بازگشت به فروید»، روانکاوی را از حوزه‌ی پزشکی به قلمرو زبان‌شناسی و فلسفه کشاند، معتقد بود «ناخودآگاه ساختاری شبیه به زبان دارد». رودینسکو در این اثر نشان می‌دهد که چگونه لکان با مفاهیمی چون «مرحله‌ی آینه‌ای»، تولد من (Ego) را نه یک پیشرفت، بلکه یک «شناخت اشتباه» و آغاز بیگانگی انسان می‌دانست. او با ترسیم سه ساحت «امر خیالی»، «امر نمادین» و «امر واقع»، توضیح می‌دهد که میل انسانی همواره به دنبال پر کردن خلئی است که هرگز پر نمی‌شود.

جامعه شناسان و روان شناسان مجال گفت وگو و طرح دیدگاه بدهند تا همگان از این دوران به راحتی عبور کنند.

رئیس دانشگاه پیام نور مطرح کرد: جامعه شناسان و روان شناسان مجال گفت وگو و طرح دیدگاه بدهند تا همگان از این دوران به راحتی عبور کنند. رئیس دانشگاه پیام نور از رسانه ها خواست علاوه بر ارائه دیدگاه های…

دو قطبی های ایران چگونه شکل گرفته اند؟ / تبدیل شرایط ناعادلانه به بی عدالتی و ستم با فقر

 گروه اندیشه: دکتر اعظم فرح بیجاری عضو هیئت مدیرۀ انجمن روان شناسی اجتماعی در مقاله ای که در خبرنامه انجمن روانشناسی اجتماعی پاییز ۱۴۰۴ منتشر شده، به واقعیت نابرابری می پردازد. از نظر فرح‌بیجاری، واقعیت نابرابری، لزوماً آن چیزی نیست که در آمارها می‌بینیم. پژوهش‌های جدید نشان می‌دهد «ادراک نابرابری»، نه بر اساس شاخص‌هایی چون ضریب جینی، که بر اساس محرک اصلی رفتارهای سیاسی و اجتماعی قابل سنجش است. او در ادامه مدل پنج‌مرحله‌ای فیلیپس را برای فهم نابرابری ارائه می دهد. از نظر فرح بیجاری، فرآیند فلیپس از مشاهده نشانه‌ها آغاز شده و با عبور از فیلترهای ذهنی و انگیزشی، به قضاوت نهایی می‌رسد. در این میان، «باور به جهان عادلانه» (BJW) نقشی کلیدی دارد؛ جایی که افراد با تکیه بر این باور، نابرابری را یا به عنوان «شایسته‌سالاری» توجیه می‌کنند و یا به مثابه «بی‌عدالتی ساختاری» می‌بینند. او تاکید می کند که ادراک شدید بی‌عدالتی، حتی در جوامع نسبتاً برابر، منجر به تخریب اعتماد اجتماعی، افزایش خشم سیاسی و قطبی‌سازی می‌شود. برخلاف تصور، سیاست‌گذاران باید فراتر از اعداد، بر مدیریت «تصویر ذهنی» نابرابری از طریق شفافیت و مبارزه با فساد تمرکز کنند، زیرا نابرابری ادراک‌شده، موتور محرک فروپاشی انسجام اجتماعی و ناآرامی‌های ساختاری است. این مطلب را در ادامه می خوانید: 

لزوم نوشتن نامه برای کسانی که در جنگ کشته شده اند؟ / تکنیک های کاربردی برای افزایش تاب آوری و مقابله با اضطراب جنگ / نقشه راه تاب‌آوری در بحران

گروه اندیشه: در خبرنامه انجمن روان شناسی اجتماعی ایران زمستان ۱۴۰۴ شماره ۴۲ مطلب تحقیقی منتشر شده از دکتر مجید صفاری نیا رئیس و عضو هیات مدیره انجمن روان شناسی اجتماعی ایران و دکتر سبا صفاری نیا عضو انجمن روان شناسی اجتماعی ایران. این متن تحقیقی «تکنیک های کاربردی برای افزایش تاب آوری و مقابله با اضطراب جنگ» را مورد کاوش قرار داده است. این مقاله « «اضطراب جنگ» را واکنشی هیجانی، شناختی و جسمانی به تهدیدهای محیطی تعریف می‌کند. این اضطراب ناشی از پیش‌بینی پیامدهای منفی و «ابهام روان‌شناختی» است که منجر به رفتارهای اجتنابی و تداوم استرس می‌شود. برای مدیریت این وضعیت، نویسندگان چک‌لیست‌های کاربردی ارائه می‌دهند. مقاله سه چک لیست برای تمرین به قصد اصلاح رفتار ارائه می دهد. برای مثال در بخش رفتاری، بر نظم‌دهی به محیط (مانند قانون ۸۰/۲۰)، ورزش، خواب کافی و دوری از پیگیری وسواس‌گونه اخبار تأکید شده است. از نظر روان‌شناختی، توصیه شده هیجانات را بپذیریم، افکار فاجعه‌ساز را به چالش بکشیم و معنایی برای رنج خود بیابیم. همچنین، تکنیک‌های جسمی نظیر تنفس دیافراگمی و آرام‌سازی عضلانی برای کاهش آژیرهای کاذب سیستم عصبی پیشنهاد شده است. هدف نهایی این راهکارها، گذار از حالت «جنگ و گریز» به «سازگاری جدید» است تا بتوانیم در شرایط بحرانی، سلامت روان و تاب‌آوری خود و خانواده را حفظ کرده و برای آینده برنامه‌ریزی کنیم. این مطلب برای دیگر حوزه های وقوع بحران در زندگی روزمره دارای کاربرد و کارآمدی است. این مطلب را در ادامه می خوانید: